Nedir
RUH « Din
Dinlerin ve spritüalist felsefenin insanda vücuttan ayrı olarak varlığını kabul ettikleri canlandırıcı ve etkin unsurdur.
Ruh, bir inanca göre, şekilsiz, zevksiz, varlığı ancak bir varsayım olarak kabul edilen, insanda bulunan ölümsüz bir kuvvettir.
Şahsiyetin ve hayatın özünü ruh teşkil eder. Ruhun mahiyeti, yapısı, akıbeti, hattâ var olup olmadığı ve ölümden sonra yaşayıp yaşamadığı bile, yüzyıllardan beri çeşitli felsefî görüşlere mensup filozoflar ve bilginler arasında tartışma konusudur, Hıristiyanlık dini, ruhun varlığına ve ölümden sonra onun bedeni terk edip ,kendi hayatına devam ettiğine inanır. Müslüman dini de ruhun varlığını kabul eder .
ANKARA KALESİ « Tarih
Ankara şehrinin ortasında Hititler devrinden sonra meydana getirilen bir kaledir. Fakat, gerek Hititler devrine ait, gerekse Hitit'lerden önceki çağlara ait izlere kale çevresinde rastlanmıştır. Ankara Kalesi M. Ö. VII yüzyılda Frig (Phryg) kralı Midâs tarafından, Ankara şehri kurulurken yapılmıştır.
Çeşitli çağlarda yıkılan ve yaptırılan Ankara kalesi, iç ve dış kaleler halinde, kale içindeki şehri kalp şeklinde saran bir şekilde idi.
Bugünkü Kale, iç ve dış olarak iki kısımdır. İçkale yüksekte, Dışkale tepenin kuzey, batı ve güney taraflarını çevrelemiş durumdadır. İçkalenin en yüksek yerindeki Akkale, bugün müze deposu olarak kullanılmaktadır.
DAİRE « Matematik
Bir noktadan eşit uzaklıkta bulunan çizginin çevrelediği düzleme daire denir.
Daire, öbür düzlemler gibi, doğru parçalarıyla sınırlanmamıştır. Daire, Eğri bir çizgi ile sınırlanmıştır.
Daireyi çevreleyen bu çizgiye çember adı verilir. Dairenin tam ortası, dairenin merkezini meydana getirir. Dairenin çevresi, merkezden eşit uzaklıkta bulunur.
Merkezden geçmek üzere çemberin İki noktasını birleştiren doğruya çap, merkezden çembere kadar gelen doğruca yarıçap denir. Çemberin herhangi iki noktasını birleştiren ve merkezden geçmeyen doğruya Kiriş, kiriş doğrusu arasında kalan çember parçasına yay, çembere dışardan bir noktadan değerek geçen doğruya da teğet denir.
Bir dairede en büyük kiriş, o dairenin çapı demektir.
Bir dairenin yarıçapı, iki ayrı yönde çemberi keserek bu iki yarıçap arasında bir yayla sınırlanan bir dilim meydana getirir. Buna daire kesmesi adı verilir. Daire çizmek : Bir daire çizmek için yarıçapının uzunluğunu bilmek gerekir. Bu verilen yarıçap uzunluğunda pergelin ayakları açılır, pergelin İğneli ucu, dairenin merkezi olarak işaret edilen bir noktaya yerleştirilir, öbür kalemli ucu ile de dairenin çemberi çizilir. Dairelerde kullanılan ve değişmez olan pi sayısı :Yapılan hesaplarda, daire çemberi nin, dairenin çapma bölünmesinden elde edilen sayı, her zaman için değişmeyen sayıdır. Bu da, 3,1416 dır. Bu değişmeyen sayı, hesaplarda ve formüllerde kolay olsun diye bir harfle gösterilir. Geometride kullanılan bu harf, Yunancanın P harfi olan pi dir (Okunuşu p dir.) Bu açıklamaya önce, pi işareti her zaman için 3.1416 ya eşittir. Dairenin çevresi :
Bir dairenin çevresi, başka bir deyimle bir dairenin çemberi ,pi sayısı ile çapının çarpımına eşittir. Bunu formül olarak şöyle yazarız :
Çember = pi X Çap
Çap, geometride (R) harfi ile gösterildiği için, bu formül, daha kısa olarak şöyle yazılır :
Çember = pi R
Bu çıkan sayının da yarısını alırsak, o dairenin yarıçapını bulmuş oluruz.
Bir daire çapının uzunluğunu bulmak:
Bir daire çapının uzunluğunu bulmak da yukarıdaki formüle göre, çok kolaydır. Bir dairenin çapı, çemberin uzunluğunun, pi sayısına bölümüne eşittir :
Çap = çember/pi
Yani, bir dairenin çapını bulmak İçin o dairenin çemberinin uzunluğunu bilmek yeter. Bundan başka ,bir dairenin çemberinin uzunluğunu da bulabiliriz.
Dairenin yüzölçümü ( alanı ):
Bir dairenin alanı, yarıçap karesinin pi sayısı ile çarpımına eşittir.
Bu karışık gibi görünen tarifin sebebini bulmak, çok kolaydır.
Bir daire, tabanları nokta haline gelmiş düzgün bir çokgen demektir. Çokgenlerin yüzölçümlerini bulmak için, her çokgenin yükseldiğini tabanı ile çarpıp ikiye bölmemiz, çıkan sayıyı da, çokgen sayısı ile çarpmamız gerekti.
Bir dairede, çokgenlerin yüksekliği yarıçap »tabanlarının toplamı da çember olduğuna göre, bir dairenin alanı, çemberin yarıçapla çarpımının ikiye bölünmesine eşit oluyor demektir. Bunu formül şeklinde yazalım: Dairenin alanı =çember x yarıçap
Bir dairenin çemberi ,çapla pi sayısının çarpımına eşittir. Burada, biz, çap yerine, iki tane dairenin çemberi Bu duruma göre, bir dairenin çemberi pi ile iki yarıçapın çarpımına eşit olur.
Bunu, formül şeklinde yazarsak: Çember = pi X 2 yarıçap. Çemberin bu eşitliğini, dairenin alanı formülünde kullanalım:
Dairenin alanı = pi X 2 yarıçap X yarıçap / 2
Sonucu çıkar. Burada kısaltma yaparsak, 2 sayılarının birbirini götürdüğünü görürüz. Sonuç şöyle olur:
Dairenin alanı = pi X yarıçap X yarıçap.
Bir şeyin aynı şeyle çarpımı, o şeyin karesi demek olduğuna göre yukar-daki formülde, yarıçapla yarıçapın çarpımı, yarıçap karesini verir. Bu duruma göre .foımülümüzü yeniden yazalım:
Dairenin alanı = pi X yarıçap kanat.
Yarıçap, geometride (r) harfi ile gösterilir. Bu duruma göre, dairenin alanı formülü, şöyle olur:
Dairenin alanı =pi X r2
Yani, 3,1416 sayısının yarıçapın karesi ile çarpımı o dairenin alanını verir.
Daire ile ilgili bilgilerimizi şöyle özetleyebiliriz.
Bir dairenin çemberini bilirsek, o dairenin çapını ve yarıçapını, buradan dairenin alanını bulabiliriz.
Bir dairenin çapını bilirsek, o dairenin yarıçapını, çemberini, alanını bulabiliriz.
HACİM ÖLÇÜLERİ « Matematik
Cisimlerin hacimlerini ölçmek için kullanılan ölçülere hacım ölçüleri denir. Hacim ölçüleri de metre sistemine göre düzenlenmiştir. Hacim ölçüleri birimi metreküptür. Bir metreküp, boyutlarından biri bir metre olan bir küpün kapladığı hacime eşittir. Metreküp, yazıda kısaltılmış olarak (m3) işaretiyle gösterilir. Metreküpün katları ve askatları vardır. Metreküpün askatları biner biner küçülürler, metreküpün katları biner biner büyürler. Metreküpün askatları:
Bir metreküpten daha küçük haramlar, metreküpün askatları ile ölçülürler. Metreküpün askatları bir metreküpün bölünmesiyle elde edilmiştir. Metreküpün askatları biner biner küçülür.
Metreküpün askatları şunlardır:
Desimetreküp: Boyutlarından biri bir desimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir desimetreküptür Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (dm3) tür. Bir metreküpün 1 000 defa küçüğüdür. Yani bir metreküp içinde 1 000 desimetreküp vardır. Bir desimetreküpe litre adı da verilir. Bu ölçü sıvıları ölçmek için kullanılır.
Santimetreküp: Boyutlarından biri bir santimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir santimetreküptür. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (cm3) tür. Bir desimetreküpün 1 000 defa, bir metreküpün 1 000 000 defa küçüğüdür Yani bir desimetreküp içinde bin defa, bir metreküp içinde 1 000 000 defa bulunur. Milimetreküp: Boyutlarından biri bir milimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir milimetreküptür. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (mm3) tür Bir santimetreküpün 1 000 defa, bir desimetreküpün 1 000 000 defa, bir metreküpün 1 000 000 00 defa, küçüğüdür. Yani bir santimetreküpte 1 000 defa, bir desimetreküpte 1 000 000 defa, bir metreküpte 1 000 000 000 defa bulunur. Metreküpün katları:
Metreküpün katları kullanılmamaktadır.
Hacim ölçüleri nasıl yazılır? Nasıl okunur?
Hacim ölçülerinde birimlerin katları biner biner büyür, askatları biner biner küçülür. Her ölçü biriminin üç basamağı vardır. Her ölçü birimi daima üç basamaklı okunur.
Hacim ölçüleri hangi birime göre yazılacaksa, o birimi gösteren tamsayı yazılır, sonra sağına bir virgül konur. Bundan sonra da askatları üçlü rakamlar halinde yazılır. Sayının sağına da o birimin kısaltılmışı yazılır. Okunuşta her basamak, kendi birimine göre okunur. Yazılış sırası şöyledir;
m 2 dm3 cm3 mm3
000 000 000 000
HİZAN « Türkiye Coğrafyası
Bitlis iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 956 kilometrekare, nüfusu 17.680 dir. Yüzeyi genel olarak çok dağlık alanlardan ibarettir. Hayvancılık başlıca geçim kaynağıdır.İlçe merkezi 825 nüfuslu Karasu kasabasıdır.
GÖRME FİZYOLOJİSİ « Sağlık
Gözün işlevi, alınacak cismin hayalinin fotoğraf plâğına düşürülmesi için “objektif” denen merceğin biraz öne ya da biraz arkaya gitmesi gerektir. Bu akkomodasyonu “uyum” meydana getirir. Görmede bu büyük işi göz merceği ve iris oynar. Fotoğraf objektifi gözde “göz merceği” makinenin diyafragması, gözde “iris”, fotoğraf plâğı da gözde “retina” dır. Cisim yakında olduğu zaman ışının daha çok kırılması için göz merceği kalınlaşır; uzakta ise göz merceği incelir, ışınlar retina üzerinde toplanmış olur.
