Nedir
ŞAFİİ « Din
İslâm dinindeki dört büyük mezhepten biri. İmam-ı Şafiî tarafından kurulmuştur. İslâm dininin kuruluş yıllarında ve Abbasî halifeliği devrinde Mısır, İran, Irak ve Horasan'da çok yaygın olan bir mezhep durumunda bulunuyordu.
KLİŞE « Teknik
Kabartma ya da çukur olarak, tahta yada maden levhalar üzerine kazılmış; ya da bakır ve çinko levhalar üzerine fotoğraf aletiyle çekilerek nitrik asitle indirilmiş levhalara verilen ad.
Klişe yapmak için ilkin, klişesi yapılacak resim, klişe makinesinin karşısına bir cam arkasına gergince diklemesine konur. Bu resim, bir aynadan aksettirilerek bir ikinci fotoğraf çeker gibi başka bir cam ya da film üzerine çekilir. Bu işlemde, resim istenilen büyüklük ve küçüklükte yapıldığı gibi, klişesi yapılacak ve baskıya girecek bu resmin negatif şekli elde edilmiş olur.
Bu negatif filim ya da cam üzeri bir ecza ile sıvanmış çinko üzerine geçirilir. Böylece, kâğıt üzerindeki resmin negatif şekli, çinko üzerine çıkmış olur. Çinkodaki resmin koyuluk ve inceliklerine göre pozitif ve ters olan aynası elde edilmiş olur. Bu çinko, nitrik aside bırakılarak, resmin siyah olan yerleri çökmemek kaydı ile, mürekkep görmeyecek yerleri çöktürülür. Baskıya hazır bir durumda olan bu klişe, kâğıt üzerine basıldığında, resmin aynısını vermiş olur.
Çinko üzerindeki resmin koyuluk ve beyazlık yerleri, belli bir alan içinde, ki koyuluk ve beyazlık veren noktaların sıklığından ve seyrekliğinden ileri gelir. Bu durum, klişesi yapılan resmin, çinko üzerine, “tram” adı verilen noktalar şeklinde alınmasından ileri gelir. Bir resmin siyah ve koyu olan yerlerindeki tramlar yani noktalar sayısı birbirine çok yakın ve sık, beyaz yerlerindeki noktalar sayısı ise seyrek olur. Bu noktalar arası da, sülfirik asitle çöktürülmüş olduğundan, baskıya giren bir klişede, kâğıda temas eden yerler, yalnız kabartma halinde kalan noktalar halinde resmin aynısını meydana getiren bölümler olur.
NAVARİN DENİZ SAVAŞI « Tarih
20 Ekim 1827 tarihinde, güneybatı Mora'da Navarin koyunda, birleşik İngiliz, Fransız ve Rus donanmalarının Osmanlı donanmasına karşı yaptıkları âni baskın.Yunan ayaklanmasının Osmanlı kuvvetleri tarafından bastırılması karşısında özellikle Rusların teşviki ile birlik olan İngiliz ve Fransızlar, Yunanistan'da beklemekte olan Osmanlı donanmasına âni bir baskın yaparak top ateşine tutmuşlar ve Osmanlı donanmasının tamamen yok olmasına sebep olmuşlardır. Navarin Deniz Savası Osmanlı tarihinin en kötü olaylarından biri olduğu kadar, Avrupa devletleri için de bir yüz karasıdır.
TARİH « Bilim ve Sanat
İnsan toplumlarının, zaman ve yer gösterilerek ve doğru olarak kültür ve medeniyetlerini inceleyen, hayatlarını, çeşitli ilişkilerini anlatan bir bilim.
İnsan topluluklarının yaşayışları (klan, site, devlet, imparatorluk), savaşları (yapılan çeşitli savaşlar, barışlar, antlaşmalar) meydana getirdikleri medeniyetler (hükümet ve idare, askerlik, hukuk, din, güzel sanatlar, tarım, ticaret v.b.) tarihî olaylar arasında yer alır ve tarih biliminin konusunu meydana getirir.
Zaman ve yer gösterilerek incelenen tarih olaylarında, zaman ölçüsü olarak yıl, ay ve gün kullanılır. Olayların birbirine karışmaması, bir olayın başka bir olaya etkisinin anlaşılabilmesi için bu olayların zaman sırasına göre düzenlenmesi esastır. Zamanla ilgili bu şartlar içinde, yere verilen önem de büyüktür.
Tarihin meydana gelmesi, insanların dünya üzerinde yaşamaya başladıklarından çok sonradır. Bu da ancak, yazının bulunması ile başlamıştır. Yazının bulunması, zamanımızdan ancak 5 - 6.000 yıl önce olduğuna göre, tarihin başlaması, insanın aşağı yukarı ömrü olarak kabul edilen 50.000 yıla göre pek yeni sayılır.
Tarih, yazının bulunmasına göre iki ana bölüme ayrılırlar :
1 - Tarih Öncesi Devri (Yazının bulunmasından önceki devir),
2 - Tarih Devri (Yazının bulunmasından günümüze kadar).
Tarih Öncesi Devri, o zamandan kalan ev eşyalarının ve araçlarının yapılışına ve kullanılan malzemeye göre bölümlere ayrılmıştır. Kalan eşya ve malzemenin eskilerine toprağın alt tabakalarında rastlanmıştır. Bunlar, kaba şekilde taştan yapılmış birtakım silâh ve araçlardır. Toprağın üst tabakalarına çıkıldıkça eşya ve araçların daha özenilerek yapıldığı, taştan yapılanların üzerlerinin cilâlandığı görülmüştür. Daha yeni toprak katlarında ise madenlerden yapılan araçlar bulunmuştur. Bu araçlardan eskileri bakırdan, sonrakiler tunçtan ve en yenileri demirden yapılmıştır. Maden devri ite birlikte yazı da bulunmuş olduğundan, tarih devri bu zamanda başlamıştır.
Tarih Öncesi Devri üçe ayrılır:
1 - Yontma taş devri,
2 - Cilâlı Taş Devri.
3 - Maden Devri (Bakır, Tunç, Demir)
İnsan topluluklarının yaşayışlarında görülen önemli değişikliklere göre, tarih devri de birtakım bölümlere ayrılmıştır. Bu ayırma daha ziyade öğretimde bir kolaylık sağlamak içindir. Çünkü tarih olayları bir yerde bitip diğer bir yerde başlamaz; durmadan birbirlerini takip eder ve biri diğerinin sebebi veya neticesi olur. Diğer taraftan yeni bir çığır açılmasına sebep olan önemli bir olayın, diğer kıtalarda yaşayan insanlara tesiri olmayabilir. Meselâ Ortaçağın başı sayılan Batı Roma imparatorluğumun ortadan kalkması olayı. Hint ve Çin'de yaşayan insanlar üzerinde hiç de önemli bir değişiklik yapmamıştır. Bununla beraber, son zamanlarda medeniyet çok ilerlemiş olduğundan, herhangi bir ülkede meydana gelen önemli bir olay bütün insanları tesiri altında bırakmaktadır. Fransız ihtilâli, dünya üzerinde geniş ölçüde hürriyet ve demokrasi fikrinin gelişmesine ve yayılmasına sebep olmuştur, ikinci Dünya Savaşı'nın siyasî ve ekonomik bakımdan her memlekette etkisi görülmüştür.
Tarih Devri dörde ayırır :
1 - ilkçağ : Yazının bulunmasından (M. Ö. 4000-3000) Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılışı tarihi olan M.Ö. 476 senesine kadar devam eder.
2 - Ortaçağ : İlkçağın sonundan İstanbul’un Türkler tarafından fethi tarihi olan M.S. 1453 yılına kadar sürer.
3 - Yeniçağ : Ortaçağ'ın bitiminden Fransa İhtilâli'nin başlangıcı olan M.S. 1789 yılına kadar devam eder.
4 - Yakınçağ : Fransa ihtilâlinden bugüne kadar gelir.
BAMYA « Bitkiler
Ebegümecilerden bir bitki. Ilık iklimlerde bir yıllık, sıcak iklimlerde daha uzun ömürlüdür. Afrika ve Asya'dan bütün dünyaya yayılmıştır. Memleketimizde de eskiden beri yetiştirilmektedir. Sapı, ılık iklimlerde 70-90 cm. sıcak iklimlerde 1-2 metredir. Yapraklar1 el ayası şeklinde, kökleri oldukça derinde, meyvesi ince uzun piramit şeklinde tohumları yuvarlak, oval ve yeşil renktedir.
Çiçek açar açmaz toplanır ve ipe dizilerek güneşte kurutulur.
CEYHAN « Türkiye Coğrafyası
Adana iline bağlı bir ilçe. İlçenin yüzölçümü 2.030 kilometrekare, nüfusu 95.337 dir. Kaza, Adana ilinin ortasında ve kısmen İskenderun körfezinin kuzey kıyılarında bulunmaktadır. Yüzeyi kuzeydoğu - güneydoğu yönünde akan Ceyhan nehrinin her iki tarafından doğu ve batıya doğru uzanan geniş ve düz bir ova , bu ovayı çevreleyen dağ yamaçları ile kaplıdır. Ovanın fazla verimli olması, bu bölgenin toprak ürünlerinin yetişmesi bakımından zengin olmasını sağlamıştır. Yetişen ürünler arasında buğday, arpa, yulaf ve pamuk en önemli olanlarıdır. İlçe merkezi 31.688 nüfuslu Ceyhan kasabasıdır.
