Nedir
CANDAROĞULLARI « Tarih
Anadolu Selçuk Devleti parçalanırken, XIII. yüzyılın sonlarında Kastamonu dolaylarında kurulan Türk beyliği. Beylik, "İsfendiyaroğulları" adı ile de anılmaktadır. Beyliğin kurucusu, Kastamonu valisinin "candar" ı olan Şemseddin Yamandır.
İlkin İlhanlı Devleti'ne bağlı bir uç beyliği durumunda olan Candaroğulları Beyliği, Şemseddin Yaman'ın ölümünden sonra yerine geçen oğlu Süleyman I. zamanında, Sinop ve Safranbolu'nun alınmasıyla sınırlarını genişletmiş, 1335 te İlhanlı Devleti'nin yıkılması üzerine tam bağımsızlığında kavuşmuştur.
Kötürüm ünvanıyla anılan Celâleddin Bayazit (1336-1385) zamanında, Celâleddin'in oğulları Süleyman Paşa ile İskender arasında anlaşmazlık çıkmıştır. Osmanlılara sığınan Süleyman Paşa, Murat I. in yardımı ile Kastamonu'yu eline geçirmiş ve burada beyliğini ilân etmiştir. Celaleddin'in ölümü üzerine yerine geçen oğlu İsfendiyar'ın Sinop'ta beylik etmesi üzerine de Candaroğulları beyliği, biri Sinop'tan, öbürü Kastamonu'dan idare edilen iki kola ayrılmıştır.
Kastamonu'daki şube, Yıldırım Bayazit zamanında, Süleyman beyin öldürülmesi ile Osmanlılar'a katılmıştır. Timur'un Anadolu'yu istilâsı sırasında, Timur tarafını tutan İsfendiyarbey, Ankara Savaşı yenilgisi üzerine, Sinop'tan başka Kastamonu ve Çankırıyı almak imkânını sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin Anadolu'da zayıf olduğu bu zamanlardan istifade ederek Safranbolu, Kalecik, Samsun ve Bafra yörelerini almış, böylece beyliğin sınırlarını en geniş duruma ulaştırmıştır.
Fakat Osmanlı Devletinin Anadolu'da kuvvetlenmesi ile Candaroğulları beyliği eski kudretini kaybetmeye başlamış, sonunda, 1461 yılında Fatih tarafından Osmanlı ülkesine katılarak tarih sahnesinden çekilmiştir.
Candaroğulları beyliği,Karamanoğulları beyliğinden sonra Anadolu'da hüküm süren beyliklerin en uzun ömürlüsü (169 yıl)dür.
KIZILCAHAMAM « Türkiye Coğrafyası
Ankara iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.580 kilometrekare, nüfusu 47.393 dür. İlçede yer yer dağlık alanlar bulunmakla beraber, yüzeyi çoklukla düzlük ve ovalık alanlardan ibarettir. Geniş tarla ekimi yapılır, buğday, arpa ürünleri oldukça bol orandadır. Bunlardan başka sebzecilik de önemli geçim kaynağıdır.
İlçe merkezi 4.133 nüfuslu Kızılcahamam kasabasıdır.
AKVARYUM « Biyoloji
Su bitkilerini ve su hayvanlarını canlı olarak korumaya ve incelemeye yarayan camdan yapılmış kaplar. Akvaryumların en basit şekilleri bir çok evlerde süs olarak kullanılan ve içinde kırmızı balık bulunan cam kavanozlardır.
Çok eski zamanlardan beri bilinen akvaryum'u Çinliler kullanmışlardır.On yedinci yüzyıldan itibaren de Avrupa'da kullanılmaya başlanmıştır.
Akvaryumlarda, ya tatlı sularda yaşayan balıklar ve çeşitli bitkiler veya deniz sularında yaşayan, çeşitli deniz hayvanları bulunur. Bu şekil akvaryumlar, çoğu zaman dört köşeli kaplar şeklinde yapılır. Dibinde yıkanmış ve kaynatılmış nehir veya deniz kumu bulunur. Yer yer çeşitli bitkiler yerleştirilir. İçine su doldurulduktan sonra hayvanlar konur.
Akvaryumlarda, içine konulan deniz hayvanlarının alıştığı suyun yaşadığı çevrenin sıcaklığına uygun olması; suyun belirli zamanlarda havalandırılarak, hayvanın solunumu için gerekli oksijenin temin edilmesi; hayvanların ihtiyacı olan besinlerin verilmesi, dikkat edilmesi gereken hususlardandır.
FAİZ « Matematik
Bir sermayenin kullanılmasını başka bir kimseye ya da bir kurula bırakmak karşılığında alınan kira. Bu anlamı ile faiz, istihsale katılmış olan sermayenin, bu fonksiyona karşılık aldığı paydır.
Bir sermaye geliri şeklinde ifade edilen faiz, üç ayrı şekilde incelenir:
1 — Basit faiz,
2 — Bileşik faiz.
3 — Ani faiz.
Basit faiz, belirli bir sermaye üzerinden belirli bir süre için hesaplanan faizdir. Basit faiz hesaplarında karşılaşılan üç unsur şunlardır: Sermaye (kapital) (A). Faiz fiyatı (yüzdesi) (t), faiz süresi (n), Faiz tutarı (f) ile gösterilmektedir. Genel olarak da bir yıl 360 gün olarak kabul edilir. Bu duruma göre, belli bir sermayenin, belli bir faiz yüzdesi ile belli bir süre faize verilmesinden elde edilecek faiz miktarı, şu formülle hesaplanır.
f = A.N.T/100
Bileşik faiz, belirli bir süre ile faize verilen bir sermayenin birinci devre sonunda, o süre içinde getirdiği faizlerle birleştirilerek ikinci devrede bu yeni sermaye üzerinde faizde kalması, böylece de her devre sonunda daima büyüyen bir sermayenin meydana gelmesidir.
Bileşik faizde, ilk sermaye (A) olduğuna göre, birinci devre sonunda, bu sermayeye (f) faiz miktarı eklenmiş olur; ikinci devre için faize verilen sermaye, böylece (A+f) şeklinde gösteri len yeni sermaye olmuş olur. Bu yeni sermayeler, yeni devrelerle daima artan sermayeyi meydana getirmiş olurlar.
Ani faiz, her hangi bir sermayenin, belirli bir faiz yüzdesi ile, her hangi bir anda getireceği faizdir. Faiz, çoklukla, belli bir sermaye için, belli bir süre düşünülerek (bir yıl, altı ay) hesaplanır. Ani faiz ise, belirli olan bu süre ' dolmadan, faiz getirmesi için verilen sermayenin o süredeki faizini hesaplanması ile bulunur.
TRAMVAY « Ulaşım
Şehirler içinde, yere döşenmiş raylar üstünde hareket eden, elektrikle işler ya da atla çekilir taşıt aracı, 1776 yılında ilk defa İngiltere'de kömür nakliyatı için döşenen yolda işletilen ilkel tramvay, gittikçe evrimleşmiş, 1832 yılında atla çekilen tipleri New York şehrinde işletilmeğe başlamış, daha sonraları da elektrikle işleyenleri, dünyanın büyük şehirlerinde kullanılan önemli şehir içi taşıt vasıtalarından biri olmuştur.
Türkiye'de İzmir ve İstanbul'da tramvay işletmesi kurulmuştur. İzmir'de olanları atla çekilirdi. İstanbul'da bulunanları da elektrikli tramvaylar halinde idi. İstanbul'da bulunanlar, 1961 yılında kaldırılmış ve yalnız Anadolu yakasında işletilmesine devam edilmesi kararı alınmıştır.
BREMEN « Dünya Coğrafyası
Batı Almanya'nın en önemli şehirlerinden biri. Nüfusu 640.000 dir. Almanya'nın, Hamburg'dan sonra gelen ikinci büyük limanı ve deniz ticareti merkezidir. Bu arada, Almanya'nın en büyük gemi işletmeleri de Bremen'de bulunmaktadır.
İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Almanya'nın en çok hava hücumlarına uğrayan şehirlerinden biri olmuştur. 1945 yılından sonra da, Batı Almanya'nın önemli şehirleri arasında yer almıştır.
