Nedir
CELLAT « Meslekler
Ölüm cezasını yerine getiren kimse. Mahkûmların, belli suçlar sonucu idam edilmeleri vazifesi, bir kanunî müessese olarak meydana çıktıktan sonra tarihin seyri içinde bu iş ya halk tarafından yapılmış, ya da belli kimselere bırakılmıştır.
Yunanistan'da ve Koma'da cellât ancak köleleri idam edebilmiş, vatandaşların idamı ise diktatörler tarafından yapılmıştır. Ortaçağda bazı Avrupa memleketlerinde idam kararını bizzat yargıçlar yerine getirmiştir. İhtilâlden öncesi Fransa'da cellâtlık müessesesi yerleşmeye başlamış, 1793 yılından sonra da maaşları devlet tarafından verilen cellâtlar bulundurulmaya başlanmıştır. Bugün idam cezasının var olduğu memleketlerde, devletlerin resmî cellâtları vardır.
Türklerde cellât: Osmanlılar devrinde gerek saray teşkilâtı içinde gerekse kadılık teşkilâtının bulunduğu her kaza ve bucakta, kadıların emrinde olan cellâtlar bulunurdu. Padişah tarafından idamı emredilenler cellât tarafından kılıçla öldürülürlerdi.
TRAKYA « Dünya Coğrafyası
Kısmen Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde, kısmen de Yunanistan'da bulunan, Avrupa'nın güneydoğusundaki Balkan yarımadasının Karadeniz, İstanbul Boğazı, Marmara denizi, Çanakkale Boğazı, Eğe Denizi ile çevrelenmiş güneydoğu bölümüne verilen ad. Türkiye sınırları içinde bulunan ve Meriç nehri ile ayrılan parçasına Doğa Trakya, Yunanistan'da bulunan parçasına Batı Trakya adı verilir. Türkiye sınırları içinde bulunan bölümünün yüzölçümü 23.485 kilometrekaredir. Bu topraklar içinde iki milyondan fazla nüfus barınır.
Trakya, 1912 yılındaki Balkan Savaşı'na kadar, Doğusu ve Batısı ile Osmanlı sınırları içinde bulunurken, bu tarihten sonra, ikiye bölünmüş, Doğu'da kalan bölümü Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kalmıştır.Başlıca dağları, kuzeydoğuda İstanbul'un kuzeyindeki Belgrat ormanlarından başlayarak kuzeybatı yönünde ve Karadeniz'e paralel olarak Bulgaristan'ı doğru giden Istranca dağlarıdır. Bunlardan başka, güneybatıda Keşan, Malkara, Tekirdağ çevrelerinde alçak dağlar bulunur. Bu dağ bölümlerinin dışında kalan yerleri, yaygın ovalar halindedir. Trakya'da Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli ve Tekirdağ illeri bulunmaktadır.
AKÜMÜLÂTÖR « Fizik
Bir elektrik enerji kaynağının verdiği elektrik enerjisini toplamaya yarayan aygıtlar. Akümülâtörlerde toplanan elektrik enerjisi istenildiği zaman alınıp kullanılabilir.
Bugün radyo ve otomobil işlerinde önemli yer tutan akümülâtörlerin türlü çeşitleri varsa da pratikte en çok kullanılanları kurşun akümülâtörlerdir.
Kurşun akümülâtörler, çok sayıda kurşun levhasının, sulandırılmış sülfürik asit eriyiğine daldırılmasıyla yapılır. Artı (Pozitif) kutupta bulunan levhalar, da kurşun oksit, eski (Negatif) kutupta bulunan levhalarda kurşun süngeri bulunur.
Akümülâtörler doldurulurken, kurşun oksitten yapılan pozitif levhaya bir pozitif ucu, öbür levhaya negatif ucu bağlanır. Böylelikle sülfirik asit eriyiğinden akım geçer ve asidin artı yüklü hidrojen iyonları negatif levhaya eksi yüklü asit kökü iyonları pozitif levhaya gider. Pozitif levhada kurşun oksit ve negatif levhada kurşun toplanır.
Akümülâtörler boşalırken, bu olayın tersi olur ve negatif kutuptaki kurgun, kurşun iyonu haline, pozitif kutuptaki kurşun oksit de kurşun haline geçer ve hidrojen iyonları, oksijen ile birleşerek su meydana getirirler. Hem pozitif kutupta hem negatif kutupta kurgun sülfat toplanır.
Bu kimyasal değişmeler sonucu iki levha arasında bir potansiyel farkı doğar ve bu iki levha bir iletken yardımı ile bir radyoya ve herhangi bir almaç'a bağlanırsa buralardan bir elektrik akımı geçer.
Akümülâtörlerin elektromotor kuvvetleri yaklaşık olarak iki volt'tur. Daha büyük değerde bir gerilim elde edilmek istenirse, gerektiği sayıda elemanlar bir birlerine seri olarak bağlanırlar.
Akümülâtörler, bir kimyasal olay sonucu meydana gelen elektrik yükünden istifade etmek sonucu meydana gelmiştir.
İSOTOP « Kimya
Kimyasal bir elemanın atom çeşitlerine verilen ad. Radyoaktif elemanların bulunmasından sonra bu elemanlar üzerinde yapılan incelemelerde, isotop elemanlara rastlanmıştır.İsotop olayının açıklanması şöyledir: Atom çekirdeklerinde belirli sayılarda protonlar ve nötronlar vardır. Atom çekirdeğinin çevresinde bulunan elektron sayısı da, çekirdekteki proton sayısına göre sıralanmıştır. Bir elemanın atomunun çekirdeğindeki proton sayısı değişmeden, nötron sayısında değişiklik olursa; o elemanın isotop'u meydana gelmiş olur. Atom numarası proton sayısı ile belli olduğundan, bu isotopun atom numarasında bir değişiklik olmaz. Çevresindeki elektron sayısında da bir değişiklik yoktur. Ancak, atom ağırlığı ve radyoaktif bir elemansa, radyoaktif özelliğinde değişiklik meydana gelmiştir. Tabiatta bir çok elemanların isotopu vardır.
MOHAÇ MEYDAN MUHAREBESİ « Tarih
Kanunî Sultan Süleyman zamanında, Macar ordusu ile Osmanlı ordusu arasında yapılan büyük meydan muharebesi (29 Ağustos 1526). Fransa kralı François I. in Kanunî Sultan Süleyman'a haber yollayarak yardım istemesi üzerine, 237 bin kişiye ulaşan büyük bir ordu ile Kanunî Sultan Süleyman, Macaristan üzerine yürümüştür. Mohaç ovasında iki ordu karşılaşmış, çok büyük bir şiddet içinde başlayan muharebe çok geçmeden Osmanlı ordularının lehine sonuçlanmıştır. Sultan Süleyman'ın Macaristan ovasında savaşı idare ettiği Mohaç Meydan Muharebesi tarihin kaydettiği en büyük ve kesin sonuçlu meydan muharebelerinden biridir. Bu muharebede Macar ordusundan pek az kimse kurtulabilmiş, Macar kralı kaçarken, bataklığa saplanarak ölmüştür.
Bu muharebeden sonra Budin şehri alınmış. Macaristan, Osmanlılara bağlı bir krallık haline gelmiştir.
KONFEDERASYON « Devlet
Karşılıklı işbirliği ve savuma amacıyla birleşmiş birkaç devlet topluluğuna verilen ad. Fakat, bu şekil birleşmenin, yurttaşlar üzerinde doğrudan doğruya bir yetkisi, bir etkisi görülmez. Konfederasyonun üye devletleri, kendi iç işlerinde tamamen bağımsızdırlar. Aynı zamanda milletlerarası devlet hüviyetlerini de kaybetmemiştir.
