Nedir
HÜRRİYET GAZETESİ « Edebiyat
Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi ve arkadaşlarının 29 Haziran 1869 tarihinden itibaren Londra'da çıkarmağa başladıkları gazete. Bu gazete hafta da bir defa çıkıyor ve Abdülhamit idaresine karşı ağır hücumlarda bulunuyordu. Türkiye'de, belirli bir amaç için çıkmış ilk fikir gazetesidir. 64. sayısında Namık Kemal gazeteden ayrılmış, 20 Ocak 1869 tarihinden Ziya Paşa tarafından Cenevre'de yeniden çıkarılmağa başlanmış ve yüzüncü sayısında yayınına son verilmiştir.
IRAK « Dünya Coğrafyası
Türkiye'nin güney doğusunda bir cumhuriyet. Doğusunda İran, güney doğusunda Basra (İran) körfezi, Kuveyt, güneyinde Arabistan yarımadası, batısında Suriye, kuzeyinde Türkiye ile sınırlıdır. Yüzölçümü 4.859.000 dir. Başşehri Bağdat şehridir.
Coğrafya : Yüzey şekilleri bakımından sadelik gösterir. Kuzeyinde Güneydoğu Toros dağları, doğusunda Zagros dağları yükselir. Batı ve güneybatı yöreleri, Suriye ve Arabistan çöl düzlüklerinin bir devamlı halindedir. Bu düzlüklerle Zagros dağları arasında kalan bölüm, Basra körfezine doğru yavaş yavaş alçalan büyük bir çukurluk halindedir. Ülkenin iki önemli akarsuyu olan Dicle ve Fırat, burada, kuzeybatıdan güney doğuya doğru akarlar. Bu iki nehir, Basra körfezine varmadan birleşerek “Şat-tülArap” adını alırlar. Bu iki nehir, Basra (İran) körfezine doğru büyük bir delta meydana getirmişlerdir. Bu delta alanının kuzeyinde kalan bölgeye (Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki bölgeye) Mezopotamya adı verilir. Bu yöreler, Irak'ın en kalabalık alanlarıdır.
Yer şekilleri bakımından kuzey ve güney arasındaki bu yükseklik farkı gibi, iklim ve bitki örtüsü bakımından da iki bölge arasında farklar vardır. Kuzeyde kara iklimi hüküm sürer. Buralarda yazlar çok sıcak, kışlar çok ılık geçer. Yağış azdır. Bu sebeple, buraları nehir ve deniz kıyısına yakın yerlerin Aşında çöl karakteri taşır.
Irak, bir tarım ve hayvancılık ülkesidir. Nüfusunun % 80 i tarımla uğraşır. Önemli ve büyük şehirleri azdır. Halk, çoklukla göçebe halindedir. Asıl önemli gelir kaynağı petroldür. En önemli petrol yatakları Dicle'nin doğusunda, Kerkük, Hanikin ve Musul havzalarıdır.
Tarih : Abbasîler ve Selçuklular devrinde önemli ticaret ve bilim merkezlerinden biri olan Irak, 1543 yılından itibaren Osmanlı împaratorluğu'nun yönetim bölgelerinden biri olmuş, 1918 yılından itibaren de İngiltere'nin bir mandası haline gelmiştir. 1930 yılında bağımsızlık kazanmış ve krallık olmuştur. 14 Temmuz 1958 günü çıkan bir askerî ayaklanma sonucunda, Irak kralı Faysal H. ve bütün kral ailesi öldürülmüş ve Cumhuriyet ilân edilmiştir. Bu ayaklanmayı yöneten Kasım, Irak'ı bir diktatör olarak yönetmiştir. Fakat 8 Şubat 1963 te çıkan yeni bir askerî ayaklanmada Kasam öldürülmüştür. Bugün Irak yine askerî bir diktatörlükle yönetilen bir cumhuriyettir.
SİNDİRİM SİSTEMİ « Biyoloji
Sindirim ile ilgili organların bütününe verilen ad. Sindirim sistemi, ağız boşluğundan başlayarak kalın barsağın alt ucundaki delikte (anus) son bulur. Uzun ve devamlı bir boru biçimindedir. Bu borunun dışında, sindirim sistemi ile ilgili bezler ve dişler yer alır.
Sindirim borusu içinde şu parçalar bulunur: 1 - Ağız boşluğu, 2 - Yutak, 3 - Yemek borusu, 4 - Mide, 5 - İnce barsak, 6 - Kalın barsak. Sindirim borusuna ilişik olarak ağızda “dişler” le, salgısını ağız boşluğuna döken “tükrük bezleri”, salgısını ince barsağa döken “karaciğer” le “pankreas” vardır. Bu arada, kanla ilgili bir organ olmakla beraber “dalak” da sindirim sistemi organları arasında yer alır.
Sindirim borusunun yukarı bölümü, diyafragmanın üstünde, daha uzun olan alt bölümü ise diyafragma altında karın ve leğen boşluğu içindedir.
Ağız boşluğu: Sindirim borusunun ağızdan sonra gelen ilk parçasıdır. Boşluğun içinde bulunan dil ve dişler aracılığı ile çiğneme işi olur ve besinler, buradan yutağa gönderilir
Yutak, sindirim borusunun ağızdan sonra gelen ikinci parçasıdır. 13 - 14 santimetre uzunluğunda bir borudur. Ağız boşluğu ile birleştiği gibi, altta yemek borusu ile devam eder.Yemek borusu, sindirim borusunun üçüncü parçasıdır. Yutaktan sonra gelir. Yutaktan daha dar ve uzunluğu 25 santimetre kadardır. Bunun peristaltik hareketleri ile, ağızdan ve yutaktan gelen besinler, mideye kadar inerler.
Mide, sindirim borusunun yemek borusu ile ince bağırsaklar arasındaki şişkin parçasıdır.Yemek borusuna açılan bir kapısı ile (kardia), ince barsakla birleşen ve (pilor) denen bir kapısı vardır.
İncebarsak, sindirim borusunun, mide ile kalın barsak arasındaki 8 metre uzunluğunda olan kıvrıntılı bölümüdür. İki parçası vardır: Oniki parmak barsağı, boş - kıvrım barsak. Besinler burada da sindirilir ve sonra emilir.
Kalınbarsak, sindirim borusunun, ince barsaktan sonra gelen son bölümüdür .
PERŞEMBE « Dünya Coğrafyası
Çin'in başşehri. Nüfusu 3.455.000 dir. Çin'in en büyük ve en güzel şehirlerinden biridir. M.Ö. 1.000 yılında kurulmuştur. Uzun süre Çin'in başşehri olarak kalmış, 1937 yılında Japonlar tarafından işgal edilmiş, ancak 1945 yılında kurtarılmıştır. Bugün Komünist Çin Cumhuriyeti'nin başşehridir. Çok eski sanat eserleri ve tapınakları ile ünlüdür.
PALLADİYUM « Kimya
Kimyasal bir eleman. Sembolü Pd, atom ağırlığı 106,7, atom numarası 46 dır. Oldukça sert bir madendir. Başlıca özelliği hidrojeni soğurmaktır.
REN « Hayvanlar
Kuzey kutbu'na yakın bölgeler de yaşayan bir cins geyik. Yüksekliği 120 santimetredir. Bacakları kısa ve kaim, ayakları geniştir. Erkek ve dişisinde çatal boynuzlar vardır. Etinden, sütünden, derisinden, boynuzlarından faydalanıldığı gibi kızaklara da koşulur.
