CENTO (MERKEZ ANTLAŞMA TEŞKİLATI)

CENTO (MERKEZ ANTLAŞMA TEŞKİLATI) « Teşkilatlar

Bağdat Paktının yerine kurulan teşkilât. 14 Temmuz 1958 tarihinde, Irak'ta Kral Faysal'ın, Başbakan Nuri Sait Paşanın ve Prens Abdülillah'ın öldürülmesi, krallığın son bulması ile sonuçlanan ayaklanma sonunda Irak, Bağdat Paktından ayrıldığını bildirmiş; bunun üzerine Bağdat Paktının üyeleri olan Türkiye, İngiltere, Pakistan; Irak'ın artık katılmadığı paktın devam ettiğini açıklamışlardır. Fakat, bu kere (Ağustos 1959'da) pakt eski adı olan “Bağdat Paktı” adını değiştirmiş, bunun yerine Merkez Antlaşma Teşkilâtı (Central Treaty Organization) nın kısaltılması olan “CENTO” adını almıştır. Bu teşkilâtın ilk konseyi, Amerika Birleşik Devletlerinin daveti üzerine Ekim 1959'da bu memleketin başşehrinde toplanmıştır.

CENTO, tamamıyla Bağdat Paktının devamı sayılamaz. Çünkü, bu konseyin Washington'daki toplantısında CENTO nun savunma gücünü arttıracak bir Başkumandanlık teşkilâtının kurulmasını İran ile Türkiye'nin karayolları ile birbirine bağlanmasını, İskenderun ve Trabzon limanlarının geliştirilmesini karar altına almış, çeşitli iktisadî ve askerî kararlar alınmıştır.