Teşkilatlar

ÇADIR MEHTERLERİ

Osmanlı padişahlarının seferde ve çeşitli gezilerde kurulan otağ ve çadırlarını hazırlamak ve kurmak işleri ile vazifeli olan teşkilât. Bu teşkilât, devamlı olarak İstanbul‘da Sultanahmet meydanındaki bir binada bulunmakta idi. Bunlar, “otağgeran” “hayme-dûzan” gibi adlarla çadır yapıcı, dikici, perdeci gibi bölümlere ayrılardı. Bunlar, seferlerden ve padişahların herhangi bir gezisinden önce gidilmesi gereken yere giderek otağ ve […]

YENİÇERİLER

Yeniçeri teşkilâtı Sultan Orhan zamanında kuruldu. Bu teşkilâta ilkin “yaya” adı verildi ve savaş zamanında bir akça gündelikle askere alınırdı. Savaş için teşkilâtlanan ve savaş bitince yurtlarına bırakılan askerlerden yeter fayda elde edilemeyince Çandarlı Halil Paşa yeni bir akerî teşkilât projesi hazırlamış, böylece Yeniçeri Ordusu da doğmuştur.Yeniçeriler, bir “Ocak”kabul edilmiş. Ocak ortalara, ortalar da zaman […]

FALANJ

İspanyol Faşizmine verilen ad. Resmen, 20 Ekim 1933 te jose Antonio Primo de Rivera’ın Madrid’te yaptığı büyük bir toplantı sırasında kurulmuştur. Falanj kelimesi Yunanca “Phalanx” kelimesinden alınmıştır. Bu kelime, Makedonya‘da ağır kargılarla donatılmış piyadelerin adıydı. Daha sonraları, eski Romalıların bazı piyade birliklerine de verilmiştir. Falanj sistemi, eski gelenek ve görenekleri, çağdaş şartlara uydurmaya çalışmış bir […]

FARMASONLUK

Dünyanın her tarafına yayılmış, az çok gizli bir özelliği ve kendine mahsus sırları olan milletlerarası bir derneğin adı. Kısaltılmış şekli ile “Masonluk” adı ile de bilinir. Bu derneğin, din ve milliyet farkı gözetmeksizin, insanlar arasında anlaşmak, sevişmek amacı güttüğü söylenir. Ancak, insanları, din ve milliyet farklarının sebep olduğu çeşitli anlaşmazlıklardan kurtaracağı, milletlerarası çarpışmaları önleyebileceği düşünülmüş […]

İZCİLİK

Genç kız ve erkeklerin şeref ve kudretine dayanan bir terbiye veren gençlik kurullarına verilen ad. İlkin, 1910 yılında İngiliz generali Baden Powel tarafından kurulmuştur. Okul çağındaki kız ve erkeklerin bünyelerini ve karakterlerini işletip düzenlemek üzere kurulan bu teşkilât, İngiltere ‘den Fransa‘ya, oradan da bütün dünyaya yayılmıştır. Bu gün hemen bütün dünya okullarında bu çeşitli şekiller, […]

JANDARMA

Bir ülke içinde meydana getirilen, her bakımdan ordunun kuruluşunu andıran silâhlı ve maaşlı bir kuvvet ve bu teşkilâttan olan kimseye verilen ad. Kelimenin aslı Fransızca “Gendarme” kelimesinden gelmedir ve ilk jandarma teşkilâtı da Fransa‘da kurulmuştur. Jandarmanın asıl görevi, şehirler dışında asayiş ve inzibatî sağlamaktır. Her bakımdan ordunun kuruluşunu andıran bir teşkilât olan jandarmada, ordudaki gibi, […]

LONCA

Eskiden, Osmanlı împaratorluğun da aynı konuda çalışan esnafın kurduğu birliğe verilen ad. Lonca teşkilâtı, Anadolu‘da XIII. yüzyıldan itibaren kurulmağa başlamıştır. Bugünkü anlamıyla, istihsal kooperatiflerine benzeyen loncalar, malın kalitesini daima yüksek tutmak, standart istihsali sağlamak kalifiye işçi yetiştirmek, malın değerlendirilmesini sağlamak, iş sahiplerine sermaye yardımında bulunmak gibi işler görürlerdi. Loncalar,”eski” ve “ihtiyarlar” tarafından yönetilir, lonca başkanlarına […]

NİZAM- I CEDİD

Osmanlı padişahlarından Selim III. zamanında, Yeniçeri ocağından ayrı olarak meydana getirilen askerî teşkilât. Avrupa‘daki askerî öğretim gereğince yetiştirilecek erlerden kurulmak istenen bu ordu. İlkin Yeniçerilere bağlı bir sınıf olarak meydana getirilmiş, Akkâ’da Napoleon’a karşı yapılan savaşlarda başarı kazanmıştır. Fakat, bu yeni askerî teşkilâtın, kendi rahatlarını bozacağını anlayan Yeniçerilerin 1807 yılında ayaklanarak Selim III. ü tahttan […]

NATO

Avrupa devletleri arasında kurulmuş bir teşkilât. “Kuzey Atlantik Antlaşması Organizasyonu” ifadesinin karşılığı olan İngilizce kelimelerin ilk harflerinden meydana gelmiştir. 1949 yılında askeri ve siyasi bir antlaşma olarak Belçika, Kanada, Danimarka, Amerika Birleşik Devletleri, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Norveç, Kolanda ve Portekiz arasında imzalanmış, 1952 yılında bu teşkilâta Türkiye ve Yunanistan, 1955 yılında Batı Almanya üye olarak […]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR TEŞKİLÂTI

UNESCO – Birleşmiş Milletler Teşkilâtının,ırk, cins, dil ve din farkı gözetmeksizin, dünya milletlerine tanınan insan hakları ve hürriyetlerini hâkim kılmak, milletler arasındaki işbirliğine eğitim, bilim ve kültür yolları ile yardım ederek barış fikrini sağlamlaştırmak amaçlarıyla kurulmuş ve bir teşkilât. Bu teşkilâtın merkezi Paris‘tedir. UNESCO iç yapısı bakımından üç organa ayrılmıştır. Genel Kurul : Her üye […]