Teşkilatlar

İZCİLİK

Genç kız ve erkeklerin şeref ve kudretine dayanan bir terbiye veren gençlik kurullarına verilen ad. İlkin, 1910 yılında İngiliz generali Baden Powel tarafından kurulmuştur. Okul çağındaki kız ve erkeklerin bünyelerini ve karakterlerini işletip düzenlemek üzere kurulan bu teşkilât, İngiltere ‘den Fransa‘ya, oradan da bütün dünyaya yayılmıştır. Bu gün hemen bütün dünya okullarında bu çeşitli şekiller, […]

JANDARMA

Bir ülke içinde meydana getirilen, her bakımdan ordunun kuruluşunu andıran silâhlı ve maaşlı bir kuvvet ve bu teşkilâttan olan kimseye verilen ad. Kelimenin aslı Fransızca “Gendarme” kelimesinden gelmedir ve ilk jandarma teşkilâtı da Fransa‘da kurulmuştur. Jandarmanın asıl görevi, şehirler dışında asayiş ve inzibatî sağlamaktır. Her bakımdan ordunun kuruluşunu andıran bir teşkilât olan jandarmada, ordudaki gibi, […]

LONCA

Eskiden, Osmanlı împaratorluğun da aynı konuda çalışan esnafın kurduğu birliğe verilen ad. Lonca teşkilâtı, Anadolu‘da XIII. yüzyıldan itibaren kurulmağa başlamıştır. Bugünkü anlamıyla, istihsal kooperatiflerine benzeyen loncalar, malın kalitesini daima yüksek tutmak, standart istihsali sağlamak kalifiye işçi yetiştirmek, malın değerlendirilmesini sağlamak, iş sahiplerine sermaye yardımında bulunmak gibi işler görürlerdi. Loncalar,”eski” ve “ihtiyarlar” tarafından yönetilir, lonca başkanlarına […]

NİZAM- I CEDİD

Osmanlı padişahlarından Selim III. zamanında, Yeniçeri ocağından ayrı olarak meydana getirilen askerî teşkilât. Avrupa‘daki askerî öğretim gereğince yetiştirilecek erlerden kurulmak istenen bu ordu. İlkin Yeniçerilere bağlı bir sınıf olarak meydana getirilmiş, Akkâ’da Napoleon’a karşı yapılan savaşlarda başarı kazanmıştır. Fakat, bu yeni askerî teşkilâtın, kendi rahatlarını bozacağını anlayan Yeniçerilerin 1807 yılında ayaklanarak Selim III. ü tahttan […]

NATO

Avrupa devletleri arasında kurulmuş bir teşkilât. “Kuzey Atlantik Antlaşması Organizasyonu” ifadesinin karşılığı olan İngilizce kelimelerin ilk harflerinden meydana gelmiştir. 1949 yılında askeri ve siyasi bir antlaşma olarak Belçika, Kanada, Danimarka, Amerika Birleşik Devletleri, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Norveç, Kolanda ve Portekiz arasında imzalanmış, 1952 yılında bu teşkilâta Türkiye ve Yunanistan, 1955 yılında Batı Almanya üye olarak […]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR TEŞKİLÂTI

UNESCO – Birleşmiş Milletler Teşkilâtının,ırk, cins, dil ve din farkı gözetmeksizin, dünya milletlerine tanınan insan hakları ve hürriyetlerini hâkim kılmak, milletler arasındaki işbirliğine eğitim, bilim ve kültür yolları ile yardım ederek barış fikrini sağlamlaştırmak amaçlarıyla kurulmuş ve bir teşkilât. Bu teşkilâtın merkezi Paris‘tedir. UNESCO iç yapısı bakımından üç organa ayrılmıştır. Genel Kurul : Her üye […]

MAFİA

İtalya’nın Güneyinde, Sicilya adasında kurulmuş bir gizli teşkilât. İlkin, XIX. yüzyılda, Fransız ordularına karşı bir halk savunma hareketi olarak kurulmuş; Fransızların İtalya‘dan çıkmalarından sonra, bir haraç ve baskı çetesi haline gelmiştir. Mussolini zamanında bu teşkilât, İtalya‘da çalışamaz olmuş, bu sebeple üyeler, Amerika‘da çalışmaya başlamışlardır. Bugün de, bütün dünyaya yaygın bir gizli teşkilât olarak, kanun dışı […]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER TEŞKİLATI

UNO (United Natlons Organist-tion) Dünya milletlerinden çoğunun katılmasıyla kurulmuş milletlerarası teşkilâtı. 26 Haziran 1945 tarihinde San Fransisco‘da toplanan 51 devlet temsilcileri, Birleşmiş Milletler Teşkilâtını kurmak üzere bir antlaşma imzalamışlardır. “Birleşmiş Milletler” deyimi ilkin Amerika Birleşik Devletleri Cumhurbaşkanı Roosevelt tarafından 1941 yılında kullanılmıştır. Atlantik Beyannamesinin ilânından ve Birleşmiş Milletler Beyannamesinin imza edilmesinden sonra Milletler Cemiyetinin yerine […]

MİLLETLER CEMİYETİ

1920 de kurulmuş milletlerarası bir teşkilât. Versailles antlaşmasına imza koyan 26 devlet, bu teşekkülün asıl kurucularıdır. 1945 yılında Birleşmiş Milletler Teşkilâtı’nın kurulması üzerine son bulmuştur. Milletler Cemiyeti, üye devletleri birbirlerinin istiklâllerine sayı göstermesini; birbirlerinin bağımsızlık ve egemenlik bölgelerine saldırmamalarını çıkaçak anlaşmazlıkların zor yoluyla çözülmemesini amaç olarak almıştı. Milletler Cemiyeti, önemi büyük olmayan bazı meselelerde rol […]

CENTO (MERKEZ ANTLAŞMA TEŞKİLATI)

Bağdat Paktının yerine kurulan teşkilât. 14 Temmuz 1958 tarihinde, Irak‘ta Kral Faysal’ın, Başbakan Nuri Sait Paşanın ve Prens Abdülillah’ın öldürülmesi, krallığın son bulması ile sonuçlanan ayaklanma sonunda Irak, Bağdat Paktından ayrıldığını bildirmiş; bunun üzerine Bağdat Paktının üyeleri olan Türkiye, İngiltere, Pakistan; Irak‘ın artık katılmadığı paktın devam ettiğini açıklamışlardır. Fakat, bu kere (Ağustos 1959’da) pakt eski […]