Taşlar ve Kıymetli Taşlar

ALÇI TAŞI

İçinde su bulunan kalsiyum sülfat minerali, tek veya ikiz sütunlar halinde billûrlanır. Alçı billurlarına kil ve marn içinde, veya tuzlu ve alçılı dağların boşluklarında rastlanır. Anadolu‘da kaya tuzu ile birlikte bilhassa yukarı Kızılırmak bölgesinde büyük kayalar halinde bulunur. Alçı taşı iki şekilde işlenerek birbirinden farklı iki cins alçı elde edilir. Birinci şekilde, alçı taşı kırılır, […]

BİLEĞİ TAŞI

Kesici âletleri bilemek için kullanılan bir taş. Tabiatta bulunan bazı sert taşlardan (zımpara taşı, kum taşı gibi) yapılabildiği gibi, sun’î bir maddeden de (karborundum) yapılabilir. Bileği taşının, bilenecek âletin sertliğini gidermemesi için çok ince zerreli olması gerektir. Çoklukla sihridir şeklinde yapılır. Bu silindirin dönmesini sağlayan bir düzenekle, bilenecek âletlerin bilenmesi sağlanmış olur.

ÇAKIL TAŞI

Derelerde ve deniz kenarlarında, suyun akıntısıyla yuvarlanması sonucu aşınarak toparlak hale gelen çoklukla badem şekilli ufak taş. Çeşitli renkte olurlar. Bu önlerinde mozaik şeklinde döşeme yapmakta,, bahçe yollarında ve beton işlerinde kullanılır. Büyüklerine “moloz”, küçüklerine “fiski çakıl” adı verilir.

ÇAKMAKTAŞI

Demir ya da çelikle sürtünmekle kıvılcım çıkaran bir çeşit kuvars. Tabiatta bol miktarda bulunur. Rengi soluk beyaz ise de, yapısına karışan türlü oksitlere göre kırmızımtrak, mavi renklerde olabilir. Tarihten önceki çağlarda Susanlar çeşitli silâh ve âletlerini bu taştan yapmışlardır. Bu taşlar keskin ve sivri bir şekilde yontulduktan sonra biler sapa bağlanır ve silâh olarak kullanılırdı. […]

DEĞİRMEN TAŞI

Parçalanması, ufalanması ya da toz haline getirilmesi istenen maddeleri bu hale sokmak üzere kullanılan taşlar. Kum taşı, bazalt ya da granitlerdir. Çok sert olmasına rağmen, parçaları kolay kopabilir, kolayca ayrılabilir. En iyi değirmen taşları ise, üçüncü zaman’dan kalma taşlardır. Kolay öğütülmesi için taşların hububatı parçalayan yüzlerinin dişlenmesi gereklidir. Bu dişler, 5-6 milimetre derinlikte ve taşın […]

DİKİLİTAŞ

Memleketimizin çeşitli yerlerinde bulunan tarihi sütunlara ve taşlara veril ad. Bunlardan en ünlüsü, İstanbul‘da Sultanahmet Camisi önünde bulunan büyük sütundur. Bunlardan biri M. Ö.1547 yılında Mısır Firavunu Tutmosiz III. tarafından bir zafer anısı olan yaptırılmış ve 390 yılında Bizans İmpratoru Teodosios tarafından İstanbul getirilmiştir, öbür dikilitaş, X. yüzyılda Bizans İmparatoru Kostainos VII. tarafından yaptırılmıştır.