Nedir

ŞEYH SAİT AYAKLANMASI « Tarih

Cumhuriyetimizin ilk yıllarında, dini, siyasî ihtirasa âlet ederek yapılmış ayaklanmalardan biri. Doğu Anadolu'da, Genç kasabasına bağlı bir köyde oturan ve Nakşibendi tarikatının şeyhi olan Şeyh Sait, Genç Türk Cumhuriyetine başkaldırarak Doğu'da liderliği altında bir devlet kurmak için harekete geçmiş ve din elden gidiyor parolası ile kendisine topladığı taraftarları ile 11 Şubat 1925 tarihinde ayaklanmıştır. Ayaklanan Şeyh Sait taraftarları halk arasında süratle genişlemiş ve geri kafalıların da katılması ile gittikçe büyümüştür. Genç kasabası alınmış, Elâzığ ve Diyarbakır şehirleri, bu çapulcular tarafından kuşatılmıştır. Fakat, hükümet kuvvetleri Cumhuriyete başkaldıran bu gericilerin daha fazla ilerlemelerine engel olmuş ve çok geçmeden;, Şeyh Sait'in liderliğindeki bu ayaklanma hareketi bastırılmıştır. Yakalanan Şeyh Sait ve ayaklanmanın ileri gelenleri, İstiklâl Mahkemesince yargılanmışlar ve idama mahkûm edilmişlerdir. Hareketin lideri olan Şeyh Sait, kurmak İstediği Kürdistan devletinin başşehri yapacağı Diyarbakır'da asılmak suretiyle idam edilmiştir.

ATLAS ÜLKELERİ « Genel Coğrafya

İçerisinde Cezayir, Tunus ve Fas'ın bulunduğu, Afrika'nın kuzeybatı bölümü. Atlas Ülkeleri, Akdeniz, Atlas Okanusu ve Büyük Sahra arasında uzanır. Doğu-batı doğrultusundaki uzunluğu 2.000 kilometre, enliliği ortalama 350 kilometredir. Yüzölçümü 800.000 kilometrekare, nüfusu yaklaşık olarak 13.600.000 dir.

BİRMANYA « Dünya Coğrafyası

Çin -Hindi yarımadasının kuzeybatısında kurulmuş bir cumhuriyet. Asıl adı Bağımsız Birmanya Birliğidir. Yüzölçümü 605.277 kilometrekare, nüfusu 20.457.000 dir. Başşehri 711.520 nüfuslu Rangoon şehridir.

Birmanya, dağlık ve ormanlık bir bölgedir. İrravadi ırmağı ile sulanır. Pirinç, şeker kamışı ,çay, ipek ve petrol bakımından zengindir.

XI. ve XII. yüzyıllarda büyük bir İmparatorluk olan Birmanya'nın egemenliğine Kubilay Han tarafından son verilmiş ve uzun yıllar İngiliz Hindistanın bir bölümünü meydana getirmiştir. 1941 yılında Japonlar tarafından işgal edilmiştir. 1948 yılında İngiliz İmparatorluğundan ayrılarak bağımsızlığını ilân etmiştir.

BURS « Eğitim

Bir kimseye, herhangi bir teşkilât (resmî, hakikî ya da hükmî şahıs) tarafından eğitim masrafı olarak verilen para. Bu parayı alan kimseye de “bursiye” denir. Bursiye eğitimini tamamladıktan sonra, önceden tesbit edilen bir süre için, burs veren müessesenin hesabına çalışmak ya da kendisine verilen bu eğitim masraflarını ödemek zorundadır.

Bu gün memleketimizde kalifiye eleman yetiştirmek amacı ile çeşitli devlet daireleri, üniversite, özel idareler , belediyeler, bankalar, özel dernekler v.s. tarafından burs verilmektedir.

TAHRAN « Dünya Coğrafyası

İran'ın başşehri. Nüfusu 1.513.000 dir. Yüksek surlarla çevrili olan şehirde şahın geniş sarayı, çarşılar, camiler ve modern yapılar vardır. XVIII. yüzyıldan beri İran'ın başşehri bulunmaktadır.İşlenmiş deri, işlenmiş bakır, şehrin başlıca ticaret konularıdır.

YENİÇERİLER « Teşkilatlar

Yeniçeri teşkilâtı Sultan Orhan zamanında kuruldu. Bu teşkilâta ilkin “yaya” adı verildi ve savaş zamanında bir akça gündelikle askere alınırdı. Savaş için teşkilâtlanan ve savaş bitince yurtlarına bırakılan askerlerden yeter fayda elde edilemeyince Çandarlı Halil Paşa yeni bir akerî teşkilât projesi hazırlamış, böylece Yeniçeri Ordusu da doğmuştur.Yeniçeriler, bir “Ocak”kabul edilmiş. Ocak ortalara, ortalar da zaman zaman Odalara bölünmüştü. Ortalar zaman zaman 100, 400 bazen 3000 e kadar yükselmiştir. Ortalar ilk zamanlarda bir bölük, sonra tabur, daha sonra alay seviyesine yükseltilmiştir.

Nitekim ilk kuruluşta 1000 kişilik bir mevcutla kurulan Yeniçerilik 1520 de 12.000 1595 de 45.000 e yükselmiş, 1789 da 110.000, 1808 de 140.000 kişiyi bulmuştur.

Ocağa alınan çocukların meydana getirdiği birliğe (Acemioğlan) adı verilmiştir. 20 yaşına basınca “ocağa” verilir, yeniçeri olurlardı. Yeniçeriler, yaya sınıfı teşkil eden askerlerdi.

İmparatorluk devrinde Ordu başlıca şu sınıflardan ve kısımlardan teşekkül etmekte idi.

1. Kapıkulu

2. Yerlikulu

3. Ordu esnafı

Kapıkulu: Askerliği meslek edinmiş,, gündelikli devşirmelerden olan askerlerdir. Yerlikulu: Savaş sırasında çağrılan erlerden kurulurdu. Ordu esnafı: Sermaye ve sanatlarını, ordu ihtiyaçlarına tahsis eden ve ordu ile savaşa katılanlardan meydana gelirdi.

Kapıkulu ise, yaya, atlı (Sipahi), Deniz (Tersane) askerlerinden meydana gelir.

Yeniçeri teşkilâtını yönetenler şunlardı:

Yeniçeri Ağası: Teşkilâtın en büyük komutanı idi. Ocaktan yetişerek liyakat gösterenler bu makama yükselebilirlerdi. Yeniçeri isyanları XVI. yüzyıl başlarında başlayınca, bu usul bırakılarak sarayın gözünün tuttukları bu mevkie getirildi. Ağalık Sarayı Süleymaniye'de idi. Buraya bunun için Ağa kapısı adı verilmiştir. Ocak işlerini görmek üzere bir Divan toplanırdı ki buna (Aga Divanı) adı verilirdi. Ağalar terfi edince Beylerbeyi veya Kaptanpaşa olurlardı. Vezir makamından Kâhya beyliğine yükselinirdi.

Sekbanbaşı Ağa: Ocaktan ve erlikten yetişirlerdi. Sekban ocakları bu ağaya bağlı idi. Yeniçeri ağası sefere gidince istanbul'un emniyetinden sorumlu olurve ona vekâlet ederdi.

Kul Kethüdası: Ağanın muavini idi. Kurmay başkanı vazifesinden sorumlu İdi.

Zağarcı Başı Ağa: 64 üncü Ortanın kumandanı idi. Bu orta Padişahla ava gittiğinden ağasına bu isim verilmişti. Samsuncu Başı: 71 inci ortanın bağı idi. İri av köpeklerine bakan ayı ve vahşi hayvan avında işe yarayan bu hizmetin ağası idi.

Turnacı Başı: 68 inci ortanın komutanı idi. Bu orta ,devşirme hizmetinde kullanılırlardı.

Haseki Ağa: 14, 49, 66, 67 inci Ortaların başları idi. Selâmlık merasimlerinde vazife alırlar, padişahın sağ ve solunda yürürlerdi.

Başçavuş Ağa: Beşinci bölük ortasının komutanı ve bütün ocağın idare âmiri idi. Kethüda Beyden sonra gelen bir payeye sahipti.

Muzhir Ağa: Sadrazamın maiyeti olan bölük ortasının kumandanına verilen addı. Vezirin divan hizmetinde memurdu.

Kethüdayeri Ağa: Herhangi bir ortanın kumandanı bu vazifeye verilebilirdi Muhzirden sonra gelen bir rütbe ve makamdı.

Yayabaşı Ağa: Orta kumandanlarının en kıdemlisi idi ve ocak demirbaş eşyasından sorumlu idi.

Bölukbaşı Ağa: Bölük ortalarının en kıdemli komutanı idiler.

Solakbaşı Ağalar: 60, 61, 62, 63 üncü Cemaat ortalarının komutanları İdiler.

Ocak İmamı: Ağa kapısında namaz kıldırırdı.

Yeniçeri efendisi : Ocağın kayıt ve künye işleriyle uğraşırlardı.

Destekliyoruz arkadaş - arkadas - partner - partner - arkadaş - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy