HİTİTLER

HİTİTLER « Tarih

Anadolu'da tarihin en eski medeniyetlerinden birini kurmuş olan kavim. M. Ö II. bin yıllarına doğru Orta - Asya'dan göç ederek Anadolu'ya yerleşmişlerdir. Sayıları az olmakla beraber, ilkin birbirleriyle çarpışan küçük şehir devletleri kurmuşlar, sonraları, medeniyetlerinin üstünlüğü sebebi ile çevrelerine kolayca egemen olmuşlardır.

Hitit tarihi, Eski Krallık ve Yeni Krallık olmak üzere iki bölümde İncelenir.

Eski Kralık : M. Ö. 1900 yıllarında, Hitit birliğini kuran Neşaş şehri hükümdarı Anitaş tarafından kurulmuştur.

Bu krallık, Labarnaş zamanında çok kuvvetlenmiş, bugünkü Adana yörelerinden Batı Anadolu yörelerine kadar yaygın bir krallık haline gelmiştir. Kn ünlü hükümdarlarından biri olan Murşil, I. zamanında ise, Mezopotamya' ya akınlar yapılmış, Birinci Babil Devleti'ne son verilmiş (1806) tir. Bu tarihten sonra gelen hükümdarlar, krallığın, eski kudretini koruyamamışlardır.

Yeni krallık : Hitit tarihinin iki yüzyıl kadar süren ve tarihin karanlıklarında kalan devresinden sonra M.Ö. 1500 yıllarına doğru başa geçen yeni bir hükümdar sülâlesi ile, Hitit tarihi yeniden aydınlanmağa başlamıştır. Bu devrede Hititler, Torosları geçerek Suriye'yi egemenliklerine almağa çalışmışlar. Van bölgesinden Akdeniz kıyılarına kadar yaygın bir hükümdarlık kurmuşlardır. Bu sülâle devrinde yapılan ve İlkçağ tarihinin kaydettiği en büyük meydan muharebesi (M. Ö. 1295) nde Hititler, Mısırlılara karşı bir üstünlük kazanamamışlarsa da Mezopotamya' nın kuzeyinde başlayan egemenliklerini, bu büyük devlete kabul ettirmişlerdir. Fakat kavimler ve Asurlular, Hititleri tehdit etmeğe başlamışlardır. Bir taraftan, batıdan gelen Frigler, öbür taraftan güneydoğudan gelen Asurluların tehditleri altında gittikçe zayıflayan ve bozguna uğrayan Hitit devleti, tarih sahnesinden silinmiştir. (M. Ö. 1200 yıllarına doğru.)

Hititler, tarihin ilk çağlarında, Ön Asya'da büyük bir medeniyet meydana getirmişlerdir. Hitit devrinden kalma çeşitli sanat eserleri, bugün müzelerimizi dolduran en kıymetli tarihî eserler arasında bulunmaktadır.