HAREZMŞAHLAR DEVLETÎ

HAREZMŞAHLAR DEVLETÎ « Tarih

  

Harezm ülkesinde (Harezm ülkesi Ceyhun nehrinin aşağı bölümünün iki tarafı ile deltasının bulunduğu yerdir), 1157 - 1222 yıllarında tarih sahnesinde görünen bir Türk devleti.

İslâm İmparatorluğu zamanında, ilkin Emevîlerin, sonra da Abbasîlerin egemenliğinde olan Harezm ülkesi, daha sonraları Samanoğulları ve Gaznelilerin eline geçmiş, Tuğrul Bey zamanında Selçuk İmparatorluğuna katılmıştır. Selçuk İmparatorluğunun iç savaşlarından faydalanan Harezmşahlardan emir Adsız, Selçuk sultanı Sencer'in ölümünden sonra (1157) bağımsızlığını ilân etmiştir. Daha sonra gelen hükümdarlar devletin sınırlarını genişletmişler, Maveraünnehir, Fars ve Afganistan bölgelerini egemenliklerine almışlardır.

Selçuk imparatorluğunun parçalanmasından sonra kurulmuş olan Türk devletlerinin en büyüklerinden biri olan Harezmşahlar devleti, Cengiz hücumlarına duramamış, Harem hükümdarı Kutbieddin Mehmet, Cengiz'le yaptığı bir savaşta yenilgiye uğradığı için, hükümdarlığı oğullarından Celâleddin'e bırakmak zorunda kalmıştır. Fakat ; Celâleddin de, Moğol saldırılarına kaşı duramamış, bir savaş sırasında ölmüştür (1231). Babası Kutbieddin Mehmet'in Cengiz'e yenilmesi üzerine (1222) kudretini kaybetmiş olan devlet, böylece tarih sahnesinden silinmiştir.