Nedir
AĞAÇKAKAN « Hayvanlar
Kuşların Pici takımına bağlı bir kuş familyası, 350 ye yakın cinsi vardır. Vücutları uzunca, piramit şeklinde bulunan gagaları düz ve kuvvetlidir. Dilleri uzun ve incedir, ağızlarından dışarıya çıkabilir. Kısa ve kuvvetli olan ayakları ile ağaç gövdelerine, tutunurlar ve ağaç gövdelerindeki kurtları yemekle beslenirler. Gövdesi siyah kül rengi, sari, yeşil tüylerle kaplıdır. Başında kırmızı, beyaz benekler bulunur. Ağaçkakanların,, ağaçları oymak, meyveleri yemek gibi zararları varsa da, kabuk altlarındaki böcekleri ve kurtları yemek suretiyle ağaçları ölüm. den kurtardıkları için faydaları daha çoktur.
Memleketimizde yaşayan başlıcaları; şunlardır: Yeşil ağaçkakanlar, gri ağaçkakanlar, orta ve küçük alaca ağaçkakanlar, siyah ağaçkakanlar.
GLÜTEN « Kimya
Tahıl unlarından nişasta çıkarıldıktan sonra geri kalan alüminli madde. Boz renkte, gevrek ve esnektir. Yapışkanlık özelliği de vardır. Ekmekte, mayanın meydana getirdiği gaz kabarcıklarını tutarak ekmeğe gevreklik verir.
BALKAN YARIMADASI « Dünya Coğrafyası
Avrupa kıtasının güneyindeki üç yarımadadan en doğuda bulunan ada. Kuzeyde Balkan dağları zinciri ile sınırlanmıştır. Doğusunda Karadeniz, Batısında Adriyatik denizi, güneyinde Marmara ve Ege denizleriyle Akdeniz bulunur.
Yüzölçümü 620.000 kilometrekare, nüfusu yaklaşık olarak 50.000.000 dur. Yarımadanın genişliği, kuzeyden güneye doğru ilkin yavaş yavaş, sonra birdenbire azalır. Yarımadanın büyük bölümü dağlıktır. Yalnız doğuda oldukça geniş çukurovalar bulunur. Ortalarda, birbiri ile ilgisi ve bağlılığı az olan bölümlere ayrılmıştır. Geniş bir merkezî bölgenin bulunmayışı, tabii olarak bölümlere ayrılması ,yarımadanın beşerî ve siyasî yapısına da açık olarak etki yapmıştır.
Yüzey sekileri : Çoklukla dağlık olan Balkan Yarımadası'nda ovalara ancak dağlar arasında ve akarsular boylarında alan azdır. Dağların bir kısmı genç dağlardır; bunlar, Avrupa'nın en genç ve en yüksek dağları olan Alpler' in bir koludur ve sıradağlar halinde uzanır, (batıdaki Dinar, Arnavutluk ve Yunanistan'daki Pindos ve kuzeydeki Balkan dağları). Diğer dağlar, sıradağlar şeklinde değildir; uzunluğuna ve genişliğine Balkan yarımadasını kapla. yan kütleler halindedir. Bunlar yaşça eski ve yüzleri çoklukla aşınarak kubbeleşmiş dağlardır (Bulgaristan'da Rodop dağları, Bulgaristan ve Yugoslavya aramda kalan Makedonya dağları). Sava ve Tuna nehirleri boyunca uzanan ovalarla, Balkan dağları ve Rodoplar arasındaki çöküntü ovaları, Ergene, Meriç Selanik ovaları, bu bölgenin başlıca ovalarındandır.
İkinci, bitki örtüsü ve sular : Yarımadanın güneyinde ve kıyılar boyunca Akdeniz iklimi görülür. Fakat iç kuzey bölümlerinde kışlar soğuk, yazlar sıcak ve az yağışlı karasal iklim hüküm sürer Bu iki bölüm arasında kalan yerler genel olarak Akdeniz ikliminin daha az kuvvette etkisi altındadır. Bitki örtüsü, iklime bağlı olarak yer yer değişiklik gösterir. Akdeniz ikliminin etkisi altında bulunan kıyılarda yeşil çalılıklar, zeytin turunçgillere rastlanır. Karasal iklim bölgelerinde, yayvan ve iğne yapraklı ağaçlardan meydana gelmiş ormanlıklar ya da bozkırlar görülür. Balkan Yarımadasının en önemli akarsuyu, Avrupa kıtasının da en önemli akarsularından biri olan Tuna nehridir. Öbür akarsular, gerek boyları, gerekse taşıdıkları su bakımından o kadar önemli değildir. Meriç, Vardar ve Morava, bunların önemlilerindendir.
Nüfus ve ekonomi : Balkan Yarımadasında nüfusun çok büyük bir bölümü ziraatla geçinir. Akdeniz ve Adriyatik kıyıları, geniş ziraat alanlarıdır. Buralarda başlıca zeytin, üzüm, incir, portakal ve limon yetişir. İç bölümlerde mısır, pirinç, şeker pancarı, tütün ve pamuk ekimi yapılır. Bu arada kurşun, bakır, demir, taşkömürü madenleri ile petrol. Balkan Yarımadasının önemli gelir kaynaklarındandır.
Çeşitli din, milliyet ve devlet teşekküllerinin bulunduğu Balkan Yarımadasın da Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya,Rusmanya,Arnavutluk ve Türkiye (Balkan Yarımadası'nda bulunan toprakları ile) devletleri bulunmaktadır
Tarih : Balkan Yarımadası'nın güney kısmında, tarihten önceki çağlardan itibaren yerleşmeler olmuştur. Yarıma, danm buraları, İlkçağlarda, eski Yunan medeniyetinin meydana geldiği alanlardır. Cumhuriyetle idare edilen bir çok şehir devletlerinin kurulduğu bu çağdan sonra İskender, Balkan Yarımadası'nın büyük bir bölümünü Makedonya Devleti sınırları içine katmış daha sonra buraları Romalıların eğe, menliğine geçirmiştir.
Roma İmparatorluğu'nun ikiye (395) bölünmesinden sonra Dalmaçya ve Arnavutluk'un batı parçalarının dışında bütün Balkan Yarımadası, Bizans İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir.
1352 - 56 yıllarında Türkiye, Süleyman Paşa'nın idaresinde Çanakkale Boğazı'nı geçmiş ve Balkanlar'da fütuhata başlamışlardır. Uzun süren savaşlardan sonra Türkler, 1521 yılından itibaren dört yüz yıl kadar bütün Balkan Yarımadası'na egemen olmuşlardır. Fakat XIX. yüzyıldan itibaren, Ruslar'ın, bütün Islâvlar'ın bir idare altında birleştirilmesi (Panislâvizm) için yaptıkları propagandalar sonucu, ilkin Sırplarda başlayan (1804 - 1812) ayaklanmalar, daha sonraları Arnavutlar'a, Bulgarlar'a ve Yunanlılar'a da etki etmiş çıkan büyük ayaklanmalar ve savaşlar sonucunda (Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı) Balkan Yarımadası'ndaki Türk egemenliği ortadan kalkmıştır.
İkinci Dünya Savaşandan sonra Balkan Yarımadası'nın Siyasî durumunda önemli değişiklikler olmuş, dört krallıkta (Yugoslavya, Romanya, Arnavutluk, Bulgaristan) halk cumhuriyetleri ve komünist rejimler kurulmuş, Yugoslavya'nın dışında diğer üç devlet Rusya'nın peykleri arasına katılmıştır.
ÇALIKUŞU « Hayvanlar
Serçegillerden küçük bir kuş. Kanatları kısa, gövdesi yuvarlaktır. Sırtı sarımtrak kırmızı renkte, kuyruğu kalkıktır. Çoklukla çalılık yerlerde bulunur. 9 santimetre uzunlukta, 50 - 60 gram ağırlığındadır. Genel olarak bulunduğu yerler: Azor ve Kanarya adaları, Avrupa, Anadolu ve Güney Sibirya'dır. İyi öter, böcekler, meyve kurtları küçük tohumlarla geçinir.
ÇENE « Biyoloji
Başımızın ön bölümünde üzerine dişlerin saplı bulunduğu altlı üstlü kemik parçalarına verilen ad. İnsan ve hayvanlarda alt ve üst çene olmak üzere iki ayrı bölümden meydana gelmiştir. Üst çene hareketsizdir, alt çene ise bir tek kemikten meydana gelmiştir ve oynayabilir. Alt çenenin aşağı yukarı doğru hareketi ile de konuşmak ve besinleri çiğnemek imkân elde edilmiş olur.
LABORATUAR « Bilim ve Sanat
Bilimsel incelemeler, deney ve çeşitli hazırlıklar için kurulmuş, içinde gerekli âletler ve maddeler bulunan yer. Her bilim dalına ya da araştırması yapılacak konuya göre kurulmuş laboratuarlar vardır: Kimya laboratuarları, fizik laboratuarı, atom araştırmaları laboratuarı gibi.
