DİVANI HÜMAYUN

Osmanlı împaratorluğu’nda, padişah sarayında toplanan ve şimdiki Bakanlar kurulu gibi memleketin önemli işlerini gören, bu arada müracaat dilekçelerini de kabul ederek bir çeşit yüksek mahkeme vazifesi de gören müesese. Divanı Hümayun, Topkapı sarayındaki Kubbealtı dairesinde toplanırdı. Kuruluğu, 1467 yılından sonradır. Devletin ilk zamanlarında devlet işleri ya doğrudan doğruya padişahlar tarafından ya da sadrazamlar tarafından görülürdü. Fakat İstanbul‘un alınmasından sonra, devlet işlerinin çoğalması, böyle bir divanın kurulmasını gerekli kılmıştır.
Fatih Sultan Mehmet zamanında başlamış olan Divanı Hümayunda şu vazifeliler bulunurdu:
1 – Başta sadrazam olmak üzere vezirler,
2 – Kazaskerler,
3 – Defterdarlar,
4 – Nişancılar.
Sadrazam ve vezirler paşa unvanını taşırdı ve Divanı Hümayun‘un birinci derecede üyeleri idi. Vezirlik, Osmanlı devlet idaresinde, askerî ve idarî silsilede en yüksek bir paye durumunda idiler. Bunlar “ordu kadısı” durumunda âdi.
Kazaskerler, Divanı Hümayun‘un İkinci derecede üyesi durumunda idiler. Bunlar “ordu kadısı” durumunda vazifelilerdi.
Defterdarlar, Maliye nazırları durumunda idiler, Nişancılar, resmî evraklara, padişahın ismini yazanlardır.
Daha sonraları Divanı Hümayunda, Dışişleri bakanı durumunda olan reisülküttap da yer almıştır, önceleri – Fatih devrine kadar – Divanlara padişahlar başkanlık etmiş sonraları divanlar sadrazamın başkanlığı altında toplanmıştır. Divanı Hümayun, haftada dört gün toplantı yapardı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir