Nedir
VOLKAN « Yeryüzü
Pirosfer tabakası ile litosfer arasındaki bağlılığı sağlayan ve magmadan çıkan maddelerin yeryüzüne yayılmasına aracılık eden litosferdeki doğal çatlaklara verilen ad.Bir volkanda üç bölüm görülür: 1 - Baca, 2 - Krater, 3 - Koni.
Baca: Magmadan yükselen lâv ve benzeri elemanların, litosfer yüzeyine çıkmasına aracı olan bir ya da bir kaç kollu kanallardır.
Krater : Bacanın, litosfer yüzeyiyle birleştiği noktada meydana gelmiş olan ağızdır.
Koni : Yükseklikleri, bazı hallerde 3.000 metreyi bulan, kraterden çıkan taş gibi maddelerin koni biçiminde birikmesinden meydana gelmiş tepelerdir.
Volkanların püskürmeğe bağlıyacakları, çoklukla önceleri belli olmaz. Yalnız, püskürmelerden önce, yer içinden korkunç gürültüler gelmeğe başlar, depremler olur, kaynak suları azalır, sıcaklıkları normal olan kaynak sularının sıcaklıklarında artma görülür. Bu olaylardan sonra yer kabuğu çatlar, bu çatlamalar, korkunç gürültüler içinde meydana gelir. Çatlamalarda taş ve benzeri maddeler, çok uzaklara fırlarlar. Meydana gelen yarıktan gaz ve buharlar yükselir. Bu olaylardan sonra kraterden lâvlar çıkmağa başlar. Bu lâvların devamlı akması ile volkan çevresi lâvlarla kaplanmış olur. Bu lâvlara rastlayan canlı, cansız her şey, bir anda lâvlarla kaplanarak yok olur.Yeryüzünde, püskürmelere aralıklı da olsa devam eden “sönmemiş volkanlar” olduğu gibi, artık püskürmelerine devam etmeyen, “sönmüş” olan volkanlar da vardır. Tarihsel zamanlardan beri zaman zaman püsküren volkanlar arasında Stromboli ve Vezüv volkanları sayılabilir.
BOZA « İçecekler
Darı, mısır, arpa, buğday, çavdar yulaf gibi hububatın unu ile hazırlanan, içinde az asitlaktik bulunan, çok hafif alkollü açık bej renginde, ferahlatıcı ve besleyici koyu bir içki. Mayhoş bir tadı vardır. Türkiye'de çoklukla darıdan yapılır.
Memleketimizde boza hazırlanması şu şekilde olmaktadır: Darı değirmende öğütülür, kepek çıkarılır, kazanda kavrulur, az su ile koyu bir kıvam alıncaya kadar pişirilir, elekten geçirilerek öz haline getirilir, mayalandırılır ve serin bir yere bırakılır. İçilmeden önce içine şeker katılarak ekşimesi sağlanır.
DOKULAR « Biyoloji
Belirli bir iş yapmak üzere bir ya da birkaç çeşit hücrenin bir araya gelmesinden meydana gelen topluluk. Genel olarak, hayvansal dokular ve bitkisel dokular olmak üzere iki bölüme ayrılırlar.Hayvansal dokuları, epitel doku, katılgan doku, kan doku, kemik doku, kıkırdak doku, kas doku,sinir doku olmak üzere 7 grupta toplamak mümkündür. Epitel doku, Vücudumuzun dışını kaplayan deri ile vücut içindeki boşlukları, sindirim borusu ile kalb ve damarların iç yüzlerini döşeyen zarlar ve doku hücrelerinin hepsi de az çok sal deri yemek borusunun içini örten epiteline sümüksü zar (mukoza), bütün bezlerin yapıldığı dokudur. Bu salgıyı çıkarırlar. Doğrudan doğruya salgı çıkarmak işi ile yüklü olan hücreler bir araya gelerek “bezler” i meydana getirmişlerdir. Vücudun dışını kaplayan örtü epiteline kalb ve damarların içini örten epitele de “Endotel” adı verilir. Epitel doku hücrelerinin biçimi, yassı, kübik silindirik ya da prizmatik olur.
Bazılarının serbest yüzlerinde ince toir kutikula tabakası ve titrek tüycükler bulunur. Epitel doku hücreleri ya bir sıra ya da çok sıralı olabilir.
Katılgan doku, dokuları ve organları birbirine bağlıyan, bulunduğu yere dayanıklık ve esneklik veren bir ambalaj dokusudur. Bu doku hücreleri, yıldız biçiminde “katılgan doku hücreleri” ile amipsi hareketli olan “akyuvarlar” dır. Ara maddesi içinde ayrıca, ince esnek tellerle kalın kollagen teller vardır. Bundan başka yuvarlak ve içi yağla dolu hücreler de bulunabilir. Bu şekildeki doku da “yağ doku” adını alır.
Kandoku, Ara maddesi sıvı olan bir dokudur. Hücreleri alyuvarlar akyuvarlar, trombositlerdir. Ana maddesi ise, plâzma adını alır.Kıkırdak doku, bulunduğu yere sertlik ve esneklik veren kıkırdak maddesi ile yuvarlak kıkırdak hücrelerinden yapılmış bir dokudur. Hücreler, ikili üçlü gruplar halinde toplanmıştır. Hücreler “kondrin” denen bir madde salarlar. Hücre salgıları arttıkça, hücre kümeleri birbirinden uzaklaşırlar. Doğumdan önce çoğu kıkırdak halindedir. Sonra kıkırdaklar yavaş yavaş kemikleşir.
Kemik doku, vücuda desteklik veren kemikleri meydana getiren dokudur. Hücreleri örümcek biçiminde, ara maddesi settir. Sert ve sünger doku olmak üzere iki türlü kemik doku vardır. Yassı ve kısa kemiklerin dış kısımları sert dokudan yapılmıştır. Kas doku, iğ biçimindeki kas hücrelerinin yan yana gelerek “miyogliya” denen bir ara maddesi ile birleşmesinden meydana gelen bir dokudur. Hücrelerinin yapılışına göre bölümlere ayılır.
Sinir doku, “nöron” denilen sinir hücreleri ile “nörogliya” denilen bir ara maddesinden yapılmış bir dokudur.
AÇI « Matematik
Bir noktadan çıkan iki yarım doğru arasındaki açıklıktır yarım doğrunun, başlangıç noktası etrafında döndürülmesinden meydana gelir.
İki doğrunun kesiştikleri noktaya, açının köşesi, doğrulara açının kenarları denir. Açının büyüklüğü kenarlarının uzunluğuna değil, iki kenar arasındaki açıklığa bağlıdır.
Beş türlü açı vardır: Tam açı : Bir yarım doğrunun başlangıç noktası etrafında tam olarak dönmesinden meydana gelir ve 360 derecedir. Doğru açı : Tam açının yarısıdır ve 180 derecedir. Geniş açı : Dik açıdan büyük ve geniş açıdan küçük açıdır. Dik açı : Doğru açının yarısıdır ve 90 derecedir. Dar açı: Dik açıdan küçük açıdır.
TOKAT « Türkiye Coğrafyası
Tokat ilinin merkezi olan şehir. Nüfusu 32.725 dir. Yüzeyi, güneyden kuzeye doğru uzanarak Yeşilırmak vadisiyle birleşen Behzat suyunun vâdilik alanlarından ve bu vadileri çevreleyen yamaçlarından ibarettir.
TOKAT İLİ
Karadeniz Bölgesi illerimizden bir Yüzölçümü 10.157 kilometrekare, nüfus 437.590 dır. Kuzeyinde Samsun, kuzeydoğu ve doğusunda Ordu, güneydoğu, doğu ve güneyinde Sivas, güneybatısına Amasya ve Çorum illeri bulunmaktadır Yüzeyi, genel olarak engebelidir. Tahıl ekimi ve hayvancılık halkın başlıca geçim kaynağıdır.
KİRAZ « Türkiye Coğrafyası
İzmir iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 527 kilometrekare, nüfusu 28.976 dır. Yüzeyi kuzeyde çok dik meyilli ve ormanlarla kaplı dağlık alanlardan, güneyde tatlı meyilli yamaçlardan ibarettir. Halkının başlıca geçim kaynağı tahıl ekimi, bağcılık ve hayvancılıktır.İlçe merkezi 3.587 nüfuslu Kiraz ilçesidir.
