Nedir
İKLİM « Genel Coğrafya
Sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin insanlar, hayvanlar ve bitkilerin yaşamaları üzerinde yaptıkları etkiye verilen ad. Bir yerin ikliminin meydana çıkabilmesi için, sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin ortalama durumlarının alınması gerektir. Bütün ortalama işlemlerde olduğu gibi, iklim ortalamasında da en uç noktalar, olağan üstü durumların göz önüne alınması gereklidir. Böylece, bir ülke ya da bölgenin, ortalama hava şartları belirmiş olur. Bu şartların sonucuna bakılarak, o bölge ya da ülkenin iklimi hakkında sonuca varılır. Bu sonuca varılırken, bir ülke ya da böl genin bulunduğu coğrafik enlemler, karaların denizlere olan yakınlığı ve uzaklığı, yükseklik ve konum, rüzgâr sistemi göz önünde tutulur.
Yeryüzünde, iklimlerin benzediği bölgeler, toplu olarak ve aynı iklim çevresinde incelenir. Böyle bölgelere, “iklim bölgeleri” adı verilir.
Genel olarak yeryüzünde beş iklim bölgesi vardır:
1 - Tropikal iklim bölgesi: a) Herzaman yağışlı tropikal iklim (Kongo gibi), b) Yaz mevsimi yağışlı savan iklimi (Sudan gibi), c) Sıcak memleketlerin Muson iklimi (Hindistan gibi).
2 - Kurak iklim bölgesi: a) İstep iklimi (Güney Doğu Anadolu gibi), b) Çöl iklimi (Arabistan gibi),
3 - Astropikal iklim bölgesi: a) Kışları yağışlı astropikal iklim (Akdeniz kıyıları gibi), b) Her mevsim yağışlı astropikal iklimi (Japonya gibi).
4 - Orta kuşak iklimi : a) Denizsel orta iklim (İngiltere gibi), b) Karasal orta iklim (Sovyet Rusya gibi),
5 - Soğuk iklim bölgesi: a) Tundura iklimi (Kuzey Sibirya gibi), b) Kutup iklimi (Antarktika gibi).
Bu iklim bölgeleri incelendiğinde, şu iklim çeşitlerinin meydana geldiği görülür.
Ekvatoral iklimi: Mevsim değişiklikleri ya hiç olmayan ya da pek az olan bölgeler iklimidir. Ekvatorun kuzey ve güney 4° enlemlerindeki alanlarda bulunur. Her mevsimde yağış görülür. Geniş yapraklı, balta girmemiş ormanlar bölge sidir. Bütün yılın sıcaklık ortalamasında büyük fark yoktur.
Savan iklimi: Yağışlı ve yağışsız mevsimler 15° enlemdedir. Rüzgârlar tropik rüzgârları halindedir. Yağmurlardan önce ve sonra çok sıcak olur. Başlıca bitki örtüsü çayır ve yapraklarını döken ağaçlardır.
Çöl iklimi: Yağışlı mevsimi olmayan iklimdir. Ekvatora yakın enlemlerde sıcak çoktur, daha uzak enlemlerde ise yazları sıcak, kışları çok soğuk olur. Ekvatora yakın enlemlerde rüzgâr tropikal karasal, uzak enlemlerde karasal kutup rüzgârı halindedir. Bitki örtüsü bulunmaz ya da bir miktar çalılık halindedir.
Karasal iklim : Sıcak ve soğuk mevsimleri olur. Isı, sıfırın altına düşer, kışın kuraktır, yazları yağışlı geçer. Isı enleme göre değişir, gündüzle gece arasındaki ısı farkı çok olur. Bitki örtüsü, ilkbaharda çayır halindedir.
Akdeniz iklimi: Kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçer. Rüzgâr deniz ya da tropikal kara rüzgâr, lan halindedir. Isı ortalaması, 6° dan aşağı düşmez. Her zaman yeşil ormanlar ve çalılar bulunur.
Nemli astropikal iklim : Soğuk ve kurak mevsimi yoktur. Isı ortalaması 6° dan aşağı düşmez. Her zaman ve sağnak halinde yağmurlar yağar. Yeşil ormanlar her tarafı kaplar.
Ilıman iklim : Kışın soğuk geçer, her mevsim yağışlıdır. Isı ortalaması O0 nin üstündedir. Değişik fırtınalıdır. Genel olarak ılıktır. Yazlar sıcak geçer. İlkbaharda bitki örtüsünde gelişme, son. baharda azalma görülür.
Soğuk iklim : Yazları günler, kışları geceler uzundur. Kışın soğuk geçer. Ortalama ısı daima O derecenin altındadır. Yağış kar halindedir. Bitki örtüsünü her mevsim yeşil iğne yapraklı ağaçlar meydana getirir. Rüzgârlar, karasal kutup rüzgârları halindedir.
ADLİ TIP MÜESSESESİ « Devlet
Adalet işlerinde bilirkişilik yapmak üzere kurulmuş ve Adalet Bakanlığına bağlı bir müessesedir. Adli Tıp Müessesesi Kanunu, 11 Temmuz 1953 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Adli Tıp Meclisi, Adli Tıp Müessesesi Reisliği ve Morg Müşahedehane, Kimyevî Tahlil, Fizik Tetkikleri ihtisas şubeleriyle Adlî tabiplikleri ihtiva eder.
MEVSİMLER « Genel Coğrafya
Yılın, süre bakımından birbirleri ile az çok eşit olan dört bölümü.
Bunlar, ilkbahar, yaz, sonbahar ve kıştır. Her mevsimdeki ısı azlığı ve çokluğu, ortalama olarak bellidir. İlkbahar, ısı ortalamasının fazla olmadığı bir mevsim; yaz, ısı ortalamasının fazla olduğu bir mevsim; sonbahar, ısı ortalamasının fazla olmadığı bir mevsim kış, ısı ortalamasının düşük olduğu bir mevsimdir.
Yeryüzünün ısı oranının artması ya da eksilmesi, ısı kaynağı olan güneşe göre olan duruma bağlıdır. Bu durum da, yeryüzünün ekseninin, yörünge düzlemi ile 23 derecelik bir açı meydana getirecek şekilde eğik olmasından ileri gelmektedir. Bu özellik de, güneş ışınlarının yeryüzüne dik ya da eğik olarak düşmesini sağlar. Güneş ışınlarının dik olarak düşmesi, yeryüzünün o bölgesinin çok ısınmasını, eğik olarak düşmesi, az ısınmasını; ikisi ortası bir durumda düşmesi ne fazla soğuğun ne de fazla sıcağın olmasını sağlamış olur. Bu ısı farkları da, mevsimlerin meydana gelmesine sebep olur.
Mevsimler, kuzey ve güney yarım, kürelerinde, tam olarak birbirinin karşıtı durumundadır. İlkbahar mevsimi 21 Martta başlar ve 21 Haziran'a kadar üç ay boyunca sürer. Yaz, bu tarihte, başlar ve 23 Eylül'e kadar üç ay sürer. Sonbahar bu tarihte başlar ve 21 Aralıkta son bulur. Kış da 21 Aralık ile 21 Mart arasındaki günleri kaplar.Kuzey Yarımküresinde yaz iken, Güney Yarımküresinde Kış Kuzey Yarımküresin. de ilkbahar iken, Güney Yarımküresinde sonbahardır. En uzun gece ve en kısa gündüz 21 Aralıkta, en kısa gece ve en uzun gündüz 21 Hazirandadır.
CALVENİZM « Din
Calvin tarafından kurulan bir hırıstiyan doktrini. Calvin'in "Hıristiyan dini öğretimi" adlı eserinde esaslarını açıkladığı bu doktrine göre esas prensip Tanrının mutlak hükümranlığıdır. İnsan, sadece Tanrının lütfuna inanmakla cehennemden kurtulur. Bu inanış da, insanı durmadan faaliyete sevk etmelidir. Siyasî kanaatler bakımından da hükümdarlar kuvvetlerini idare ettikleri milletten alırlar. Devlet Tanrı tarafından istenmiş ve kurulmuştur. Milletler, Tanrının emirlerine uymayan bir hükümdarı devirmekte haklıdırlar.
YONCA « Bitkiler
Baklagillerden, çiçekleri kırmızı ya da mor renkte ve başak durumunda olan bir çayır bitkisi. Çoklukla yem olarak yetiştirilir. Karayonca, melezyonca, yaban yoncası gibi türleri vardır.
BÖĞÜRTLEN « Bitkiler
Gülgiller familyasından 300 den fazla türü olan bir bitki cinsi. Dünyanın çeşitli yerlerinde yetişen ve çoğu ağaççık olan bu bitkiler, insan ve hayvanlar tarafından zevkle yenir. Yurdumuzda dere, tarla ve sulak yerlerde bulunur.
