Nedir
HASEKİ « Tarih
Osmanlı imparatorluğu'nda sarayla ilgili bir hizmette eskiyenlere genel olarak verilen ad. Enderun'un çeşitli hizmetlerinde kıdem sahibi olanlara, saray cariyeleri arasındaki bir sınıfa, yeniçeri ocağının özel bir ocağına bağlı olanlara “haseki” denirdi.
ANONİM « Sanayi ve Ticaret
Sermayesi belirli ve çok sayıda hisse senetlerine bölünmüş olan bir ortaklık şekli. Ortaklardan her birinin sorumluluğu, ortaklığa koydukları hisse kadardır.
Bu çeşit ortaklıklar, çok büyük para yatırımı ve sermaye gerektiren büyük işler için kurulmaktadır.
ADRENALİN « Sağlık
Böbreküstü bezlerinde oluşan ve bir iç salgı maddesi olarak doğrudan doğruya kana verilen hormon. İlk açıklanan hormonlardan biri olan adrenalin, küçük bir miktarda da alınsa, kalp hareketlerim sıklaştırır, gözbebeklerini genişletir, damarları daraltır barsak hareketlerini yavaşlatır.
Evcil hayvanların böbreküstü bezlerinden elde edilen adrenalinden ilâç sanayisinde, kalp ve damar hastalıkların da kullanılan ilâçların yapılmasında istifade edilmektedir.
NİZAM- I CEDİD « Teşkilatlar
Osmanlı padişahlarından Selim III. zamanında, Yeniçeri ocağından ayrı olarak meydana getirilen askerî teşkilât. Avrupa'daki askerî öğretim gereğince yetiştirilecek erlerden kurulmak istenen bu ordu. İlkin Yeniçerilere bağlı bir sınıf olarak meydana getirilmiş, Akkâ'da Napoleon'a karşı yapılan savaşlarda başarı kazanmıştır. Fakat, bu yeni askerî teşkilâtın, kendi rahatlarını bozacağını anlayan Yeniçerilerin 1807 yılında ayaklanarak Selim III. ü tahttan indirmeleri üzerine son bulmuştur.
OZON « Kimya
Yoğunlaşmış oksijenlerden ibaret, ağır kokulu bir gaz. Gaz halinde lâcivert, sıvı iken koyu mavidir. Eser miktarda olsa bile çok şiddetli ve karakteristik bir kokusu vardır.
MİTHOLOGİA « Bilim ve Sanat
Yunanca “mithos masal”, “logos, bilgi” kelimelerinden gelme, efsaneler bilgisi anlamında bir deyim. Mithologia bir millet tarafından icat edilen efsanelerin, tümünü içine alan bir deyim olduğu gibi, bu bilime verilen bir addır.
Her milletin bir mithologia'sı (bu kelime Türkçede çoklukla mitoloji şeklinde kullanılır) vardır. Bu mithologio, o milletin dinî inançlarının ve duygularının bir görünüm şekli olmakla beraber, dinden ayrıdır. Fakat, her dinin de bir mithologia'sı vardır. Tanrıları, insan şeklinde tasavvur eden bu efsaneler, en eski dinlerde de vardır.
Mithologia'nın oluşumu üzerinde çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bunların içinde en doğrusu, insanların anlayamadıkları kuvvet ve olayları, beşerî bir şekilde açıklayan bir takım efsaneler ve masallar icat etmeleridir.
Şimdiye kadar en çok incelenmiş ve sanatta en önemli yeri kaplamış olan mtihologia, Yunan mithologia'ısdır. Türklerde Mithologia : En eski Türk efsanelerine ait bilgi, ancak Çin kaynaklarında yer almaktadır. Çin tarihleri. Gök Türkler ve Uygurlar hakkında önemli efsaneler kaydederler? Bunlarda “kurd” un önemli bir yer kapladığı görülür. Eski Türklerde “totem” olduğu anlaşılan kurdun tasviri bayraklarda ve çeşitli işaretlerde yer almıştır.
Daha sonraları Oğuz Türklerinde av hayvanları totem olmuştur. Oğuzlar zamanındaki efsaneler, “Oğuzname” adlı bir kitapta nakledilmiştir. Oğuz Han, Alp Ertunga, bu efsanelerin kahramanlarındandır.
