Sözlük

FERMUAR

Çeşitli eşyalarda kullanılan ve ucundan çekilince açılıp kapanabilen bir çeşit kapama düzeni. Fermuar, iki sıra metal dişiyle bunların arasından geçen bir birleştiriciden ibarettir. Birleştirici yukarı doğru çekildiğinde, dişler birbirine kenetlenir ve fermuar kapanmış olur. Birleştirici aşağı çekildiğinde ise ,dişler birbirinden uzaklaşır ve fermuar açılır.İlkin 1863 yılında L.Judson adlı bir Amerikalı tarafından yapılan fermuar, önceleri fazla […]

NABIZ

Atardamarlara, özellikle bilekteki atardamarlara parmakla basıldığında duyulan ve kalp vuruşunun oraya kadar yansımasından ileri gelen kımıltı. Her kalp vuruşundan sonra atardamarlardaki kanın kalp kuvveti etkisi altında basıncının değişmesi, vücudun sert bölümleri üzerinden geçen arterler üzerine batırılan parmakla duyulur. Hu durulma, arter içindeki kanın kalpten nabız denilen yere kadar gidip parmakla çarpmasından değil, kanın basınç altında […]

DALYAN

Denizlerin kıyıya yakın yerlerinde ve balık geçidi olan akıntılarda, göllerde, nehir ağızlarında, çeşitli ağlarla kurulan tuzak. Dalyanlar, geniş bir alana yayılan sabit tuzaklardır. Bir sürü halinde gelen balıklar, dalyana takılınca, dalyanın ağzı kapatılır ve böylece sürü halinde balık avlanmış olur.

FİLİGRAN

Bazı kâğıtların içinde bulunan ve ancak aydınlığa tutulunca görünen çizgi, resim ya da yazı şekilleri. Filigranların âdi filigran ve gölgeli filigran olmak üzere iki çeşidi vardır. Adi filigranlarda şekiller ve yazılar kâğıdın bünyesine göre daha açık görünür. Gölgeli filigrandaki şekiller ise, fotoğraflardaki gibi açıklı koyulu görünür. Filigranlar, kâğıt yapılırken kullanılan kalıplar üzerine tespit edilen şekillerle […]

NARGİLE

“Tömbeki” denilen bir cins tütünü içmeğe yarar takım. İçi su dolu bir şişe ile bunun ağzına tıkalı ve marpuçlu bir bölümden ibarettir. Tömbeki, nargile başı denen yere doldurulur ve üstüne ateş yerleştirilir. Marpuçla çekilen duman şişedeki sudan geçmek suretiyle zehir şiddetini kaybederek ağza gelmiş olur.

DAKTİLOSKOPİ

Parmak izleri ile hüviyetleri bulmak usulü. İnsan avucunun, özellikle parmak uçlarının deri çizgileri yönünden her şahısta ayrı ayrı biçimde olması esasına dayanır. Daktiloskopi, bugün polis hizmetlerinde çok işe yarayan bir hüviyet bulma usulüdür.

GAZMASKESİ

Çeşitli yerlerde ve çoklukla savaşlarda kullanılan zehirli ve boğucu gazlardan korunmak için hazırlanmış maske. Bir kişinin solunum yaparken, havayı süzmek ve zehirli gazı tutmak esasına göre yapılmıştır. Ya başa tamamen giyilen (lâstik kauçuk, bezden yapılmış) bir maske halinde, yada burun ve ağzı iyice örtecek yarım maske şeklinde olur. Her iki şekilde de, solunum yaparken havadaki […]

MADALYA

Bir savaşta ya da başka bir üst olayda yararlık gösterenlere, yarışlarda ve sergilerde derece alanlara bir armağan ya da bir hatıra olmak üzere verilen büyük madenî para biçimli alâmet.Her milletin, çok uzun zamanlardan beri devam ede gelen bir madalya verme geleneği vardır. Bizde ilk madalya, 1730 yılında verilmeğe başlanmıştır. “Ferahi” adı verilen bu madalya altındandı. […]

DAMGA

Bir şeyin üzerine, nişan ve alâmet, basmak üzere, mühür gibi kullanılan âlet. Damganın kullanılması, resmî ve özel dairelerde, işletmelerde, çeşitli teşekküllerde yerine ve sırasına göre, önemli bir özellik arz eder ve damgalar, sorumlu kişilerde bulunur. Damga çeşitleri çoktur. Bunlardan en çok kullanılanlar şunlardır: Soğuk damga, lâstik damga, madeni damga. ihtiyaca göre, bu damgalardan herhangi birinden […]