Sözlük

NARGİLE

“Tömbeki” denilen bir cins tütünü içmeğe yarar takım. İçi su dolu bir şişe ile bunun ağzına tıkalı ve marpuçlu bir bölümden ibarettir. Tömbeki, nargile başı denen yere doldurulur ve üstüne ateş yerleştirilir. Marpuçla çekilen duman şişedeki sudan geçmek suretiyle zehir şiddetini kaybederek ağza gelmiş olur.

DAKTİLOSKOPİ

Parmak izleri ile hüviyetleri bulmak usulü. İnsan avucunun, özellikle parmak uçlarının deri çizgileri yönünden her şahısta ayrı ayrı biçimde olması esasına dayanır. Daktiloskopi, bugün polis hizmetlerinde çok işe yarayan bir hüviyet bulma usulüdür.

GAZMASKESİ

Çeşitli yerlerde ve çoklukla savaşlarda kullanılan zehirli ve boğucu gazlardan korunmak için hazırlanmış maske. Bir kişinin solunum yaparken, havayı süzmek ve zehirli gazı tutmak esasına göre yapılmıştır. Ya başa tamamen giyilen (lâstik kauçuk, bezden yapılmış) bir maske halinde, yada burun ve ağzı iyice örtecek yarım maske şeklinde olur. Her iki şekilde de, solunum yaparken havadaki […]

MADALYA

Bir savaşta ya da başka bir üst olayda yararlık gösterenlere, yarışlarda ve sergilerde derece alanlara bir armağan ya da bir hatıra olmak üzere verilen büyük madenî para biçimli alâmet.Her milletin, çok uzun zamanlardan beri devam ede gelen bir madalya verme geleneği vardır. Bizde ilk madalya, 1730 yılında verilmeğe başlanmıştır. “Ferahi” adı verilen bu madalya altındandı. […]

DAMGA

Bir şeyin üzerine, nişan ve alâmet, basmak üzere, mühür gibi kullanılan âlet. Damganın kullanılması, resmî ve özel dairelerde, işletmelerde, çeşitli teşekküllerde yerine ve sırasına göre, önemli bir özellik arz eder ve damgalar, sorumlu kişilerde bulunur. Damga çeşitleri çoktur. Bunlardan en çok kullanılanlar şunlardır: Soğuk damga, lâstik damga, madeni damga. ihtiyaca göre, bu damgalardan herhangi birinden […]

DENİZ FENERİ

Gemilere yollarını göstermek amacıyla yapılan fener kulesi. Çoklukla denizciler için tehlikeli burunlar, da kurulan bu fenerler bozuk havalarda ve geceleri yanan kuvvetli ışık düzenekleri aracı ile gemicilerin dikkatini çekmekte fayda sağlarlar. Özellikle telsiz ve radar‘ ın bulunmasından önce büyük faydalar sağlayan deniz fenerlerinde fenerin devamlı bakımını sağlayan ve yanma zamanlarını düzenleyen bekçiler için her türlü […]

HİPNOTİZM

Telkin yoluyla bu işe elverişli biri üzerinde elde edilen uykuya benzer iradesizlik ve uyuşukluk hali. Hipnotizm, psikoloji, lâboratuarlarında, bu işe elverişli ve sinir sistemleri bakımından bu deneylerde olumlu sonuçlar verecek kimseler üzerinde uygulanır. Bu kimselere “medyum” adı verilir. Medyumun iradesi, bu telkini yapan, yani bir çeşit uykuya daldıran kimseye bağlıdır. Psikoloji lâboratuarlarında, bilimsel araştırmalar için […]

MUM

Parafinden ya da iç yağından yapılan ilkel bir aydınlatma aracı. Ortalama 20 santimetre uzunluğunda, 3 santimetre çapında, bir silindir biçimindedir. Ortasında, yandığında ışık verecek bir fitil bulunur. İç yağından elde edilen mum, bu yağdaki stearik asitten yapılır. Ortasındaki fitil de borik aside batırılarak yanma yeteneği artırılmış pamuk ipliğidir. Parafinden yapılan mum ise, parafinin sıcak kalıplara […]