Sinema ve Tiyatro

ORTA OYUNU

Ortada oynayan, Karagözle tiyatro arası bir çeşit temsil. Orta oyunu, perde de oynatılan Karagöz‘ün orta yerde oynanan ve canlandırılmış bir şeklinden ibarettir. Karagözdeki çeşitli tiplerin yerine insanlar rol almıştır. Orta oyununun dekoru, orta yere konulan ve “yeni dünya” adı verilen küçük bir parmaklıktan ibarettir. Oyunda zenne (kadın rolünde oynayan erkek oyunucu), hırbo (taşralı, gözlemci, bekçi […]

SİNEMA

Bir ışık kaynağından çıkan ışınları, üzerinde resimler bulunan bir film şeridinden geçirecek, gerçekte olduğu gibi hareketli görüntüler meydana getirme işi ve bu şekilde meydana gelmiş olan görüntü. Bir projeksiyon makinesi özelliğinde olan sinema makinesinde, film üzerinde bulunan resimler, saniyede en az on oniki, ortalama olarak onaltı defa değiştirmek suretiyle, bu hareketi görüntülerin meydana gelmesini sağlamış […]

TİYATRO

Tiyatro sözü, şu anlamlarda kullanılır : 1 – Tiyatro eseri, 2 – Tiyatro eserini oynama sanatı, 3 – Tiyatro eserinin oynandığı yer. TİYATRO ESERİ, olayları, oluş halinde göstermek için yazılan eserlerdir. Bu eserlerde, olaylar yazarın ağzından değil de, doğrudan doğruya eserlerin kişileri tarafından söylenir, hareketleri, gerçekte olduğu gibi doğrudan doğruya yapılır. Tiyatro eserinde, “olay” ve […]

TULUAT

Tiyatronun, teferruatı hazırlanmadan ve sahnede doğuveren sözlerle oynanan tarzı. Birçok ülkelerde, orta sınıf halk arasında yaygın olmuş bir oyun tarzıdır. Türkiye de, modern anlamda tiyatrolar kurulmadan önce, çeşitli sanatkarlar aracılığı ile oldukça gelişmiş bir oyun tarzı olmuştur. Kavuklu Hamdi, Küçük Hasan, Dümbüllü İsmail, Tuluat tiyatrosunun ünlü sanatçılarındandır.

AKTÖR

Genel olarak tiyatroda herhangi bir oyunu oynayan oyuncu. Kadın olanlarına da aktris denir. Aktörler, oynadıkları eserlere göre ya konuşurlar, ya şarkı söylerler veya fikirleri hareketleriyle gösterirler. Sahnenin ilk yurdu sayılan Yunanistan’da aktörlük, şerefli bir meslekti. Eski Yunan sahnelerinde kadınlar sahneye çıkmaz, erkekler maske takarak kadın rollerinde oynarlardı. Eski Yunanistan, da aktörlüğe verilen değer yüzünden piyes […]

ARTİSTLİK

Sinema, tiyatro, televizyon gibi temsil kollarında çalışanların (bunlara artist denir) yaptıkları işe verilen ad. Artistiğin başlangıcı, ilkel insan toplumlarına kadar uzanmaktadır. İlkel insanlar, çeşitli sebeplerle, bu arada daha çok dinsel sebeplerle, çeşitli mimik hareketler ve taklitler yapmaya önem vermişler, toplu oyunlarında, bu sanatı geliştirmişlerdir. Fakat, özellikle eski Yunanistan‘da, artistlik asıl sanat değerini kazanmıştır. Mitoloji efsanelerini […]

DARÜLBEDAYİ

İstanbul şehir tiyatrosunun eski adı. 1914 yılında İstanbul Şehremini bulunan Cemil Paşa, belediye genel meclisine, şehirde bir konservatuar kurulması için teklifte bulunmuş, müzik ve tiyatro kollarında çalışacak olan ve “Darülbedayi” adı ile anılan ilk konservatuar böylece kurulmuştur. Darülbedayi, ilk temsillerine 20 Ocak 1916 tarihinde başlamıştır. Türk tiyatro tarihinde ad bırakmış olan Ertuğrul Muhsin, Behzat Butak, […]

DRAM

Geniş anlamı ile “tiyatro eseri” anlamında kullanılan bir söz. Aslı, Yunanca “drama” kelimesidir. XIX. yüzyılla ilk yarısında, Romantik edebiyat devrinde tragedyanın belli kurallarını kurmak suretiyle meydana getirilen tiyatro çeşidi anlamında kullanılmıştır. Özellikleri ilkin Fransız yazarı Victor Hugo tarafından tespit edilen bu çeşidin meydana gelmesinde İngiliz ve Alman tiyatro yazarlarının önemli payı vardır. Dramın başlıca özellikleri […]

KOMEDYA

İnsanların ve olayların gülünç tarafflarını ortaya koyan bir tiyatro çeşidi. Tragedya gibi, Yunanistan‘da, bağbozumu tanrısı Dionysos‘un şerefine yapılan din törenlerinden doğmuştur. Özellikleri : Komedyada, gülünçlükleri ortaya koymak suretiyle seyirciyi güldürmek amacı güdülür. Konular, çağdaş toplumdan geçmiş toplumlardan günlük hayattan alınarak işlenir. Kişiler, çoklukla halk tabakasından kimselerdir. Çirkin sayılan olaylar bile, seyircinin gözleri önünde geçirilir. Perde […]

MİMİK

Tiyatro, Bale, konuşma sanatlarında duyguları, düşünceleri yüzdeki değişikliklerle anlatma. Özellikle Tiyatro okullarında başlı başına bir ders konusu olarak incelenir. Mimik, Tiyatro alanında, özellikle son yüz yıllarda büyük önem kazanmıştır. Tiyatro sanatçıları yüz ifadesine, oyun oynanan salonların, klâsik Yunan tiyatrosundan farklı olmasından sonra daha çok önem vermişlerdir. Bu arada yalnız mimikle ve vücut hareketleri ile bir […]