Nedir
DOĞANŞEHİR « Türkiye Coğrafyası
Malatya iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.236 kilometrekare, nüfusu 30.361 dir. Yüzeyi, sert yamaç ve vadilerden ibarettir. Başlıca ürünler, tütün, nohut, fasulye, buğday ve arpadır.İlçe merkezi 3.293 nüfuslu Doğanşehir kasabasıdır.
BÜYÜK SAHRA « Dünya Coğrafyası
Afrika’nın kuzey bölümünde, dünyanın en büyük çölü. Yüzölçümü, yaklaşık olarak 10 milyon kilometrekareye yakındır. Bu geniş alana karşılık barındırdığı nüfus 2 milyonu geçmez. Atlas dağlarından Niger ırmağı ve Çad gölü çevresine, Atlas Okyanusundan Nil boyuna kadar uzanan bu büyük çöl, Afrika’nın üçte biri kadar bir alan kaplar. Atlas Dağlan ile Sudan arasındaki kuzey - güney uzantısı 2.000 kilometre, Atlas Okyanusu ile Nil boyu arasındaki uzunluğu 5.000 kilometredir.
PANKREAS « İnsan
Karaciğerle dalak arasında bulunan ve yağları sindirmeye yarar salgı salan bez.
Midenin arkasında 1 ve 2 inci bel omurlarının önünde yatık olarak duran pankreasın bir başı, bir cismi, bir kuyruğu vardır. Başı duodenumun konkavlığı içine girmiş olup orta çizginin sağına düşer. Cismi karın aortu ile alt vena kavayı (hipokondr) bölgesinde sol böbreğin ön yüzüyle dalağın göbeğine doğru uzanır.
Pankreasın iki türlü salgısı vardır. Biri dış salgı olup, büyük ve küçük iki kanala duodenumun inen parçasına dökülür. Pankreasın bu dış salgısı tükrük kıvamında bir sıvı olup içinde “tripsinojen, amilaz, lipaz” adı verilen üç ferment vardır.
Pankreasın bir de iç salgısı vardır ki bu salgısını doğrudan doğruya kana verir. Pankreasın dokusu içinde “Langerhans adacıkları” adı verilen ayrı bir salgısı olan bölümler vardır ki bunların salgısına “insulin” denir. Bu hormon, kandaki glikozun yanmasını sağlar. Bu salgı, yeter derecede kanda olmazsa kan şekeri olan glikoz yanmaz ve idrardan çıkar.
MACARİSTAN « Dünya Coğrafyası
Orta Avrupa'da bir ülke. Kuzeyinde Çekoslovakya, Doğusunda Romanya ve Rusya, Batısında Avusturya, güneyinde Yugoslavya bulunmaktadır. Yüzölçümü 93.011 kilometrekare, yüzölçümü 10.050.000 Başşehri Budapeşte'dir.
Coğrafya: Macaristan, Batı ve Kuzeyinde bulunan tepelik yerlerin dışında, ovalardan meydana gelmiştir. Hemen her tarafta sadelik ve birlik görülür. Alplerin Doğu kenarları, Karpatlar ve Yugoslavya'daki dağlar arasındaki geniş ovalar Macaristan'da kalır. Bu ovalarda Tuna ile önemli kollarından biri olan Tisza akar. Ovalar Doğuda Romanya sınırından Tuna'ya kadar kesintisiz uzanırlar. Bütün bu geniş ovalar stepler halindedir ve zengin bir tarım alanıdır. Macaristan bir tarım ülkesidir. Macar ovasının her tarafında özellikle Tisza nehrinin Doğusunda buğday üretimi, Orta Avrupa'da en başta gelir. Endüstri bitkilerinden şeker pancarıyla tütün yetiştirilir. Bu iki bitkinin başlıca ekim alanı ovanın Batı kısımlarıdır. Macaristan'da bağlar da geniş yer kaplar. Bunlar Madra ve Bakoni dağlarının eteklerini örter. Bağcılığa bağlı olarak şarapçılık da gelişmiştir. Nüfusunun büyük çoğunluğu köylerde yaşar. Büyük şehirleri azdır. Bununla beraber başşehri Budapeşte'den başka öbür iki büyük şehri Segedin ve Debrecin büyük tahıl ve hayvan pazarlarıdır.
Macaristan, tahıl, yağ, şarap, tarım araçları satar. Dokuma, kâğıt, kimya maddeleri, yakıt alır.
Tarih: Macarlar, IX. yüzyılda Otii'den gelerek Macaristan ovasında bir devlet kurmuşlardır. XVI. yüzyılın başlarında Avusturya'ya bağlı bir bölge olmuş, Osmanlılardan gelen tehlike azalınca tekrar bağımsız olmuştur. 1868 yılında yeniden Avusturya ile birleşerek Avusturya - Macaristan İmparatorluğu'nun meydana gel meşini sağlamış. Birinci Dünya Savaşından sonra yeniden Avusturya'dan ayrılmıştır. İkinci Dünya Savaşının ilk yıllarında Almanlarla birlik olmuş, fakat 1944 te Almanlara karşı dönmüştür. İkinci Dünya Savaşının bitiminden sonra (1945) Sovyetler Birliğinin işgaline geçmiş, 1946 dan itibaren de, Komünist Partinin yönetiminde ve Sovyetler Birliğine bağlı, “Demirperde” ülkelerinden biri olmuştur. 1956 yılında, binlerce Macar gencinin ölmesine yol açan önemli bir “kurtuluş ayaklanması” olmuş, fakat bu ayaklanma Sovyetler'in karşı koyması ile bastırılmıştır.
HAMSE « Edebiyat
Bir yazarın beş eserinden meydana gelmiş eser bölümüne verilen genel ad. Hamsenin, özellikle İslâm edebiyatında önemli bir yeri vardır. Divan edebiyatında da hamse sahibi olmak önemlidir. Genceli Nizami'nin Yahya Beyin, Behişti'nin hamseleri ünlüdür.
HİNT KAMIŞI « Bitkiler
Sıcak iklimlerde yetişen buğdaygillerden bir bitki. Bambu adı da verilir. Pek çabuk uzayan gövdesi 25.30 metreye kadar yükselebilir. Her yıl ya da bir kaç yıl ara ile çiçek açan çeşitleri vardır. El sanatlarında ve sanayide çok kullanılmaktadır. Tütün tabakaları, vazolar, pipo, koltuk, çerçeve, sepet kürdan, süpürge, v.s. yapımında kullanılır.
