Nedir
ARABAN « Türkiye Coğrafyası
Gaziantep iline bağlı bir üçe. Yüzölçümü 395 kilometrekare, nüfusu 12.455 tir. İlçenin yüzeyi genel olarak Araban ovasının meydana getirdiği geniş bir düzlük halindedir. Kuzey, batı ve güneyi dağlarla çevrilidir. Antepfıstığı ve tarım, ilçenin başlıca gelir kaynağını meydana getirmektedir. İlçenin merkezi, Altıntaş kasabasıdır.
AYASOFYA « Tarih
En ünlü Bizans kilisesi. İstanbul'un Türkler tarafından fethinden sonra Fatih'in emri ile camiye çevrilerek muhafaza edilmiş, 1935 te müze haline getirilerek korunması sağlanmıştır.
Birinci defa Bizans İmparatorlarından Büyük Konstantinos tarafından 326 yılında yaptırılmıştır. Fakat bir deprem sonunda yıkıldığı için Kostantinos II. zamannda 360 yılında yeniden yapılmış; bu bina da bir ayaklanmada yanıp yıkıldığı için Theodosios II. devrinde yeniden yaptırılmış ve 415 yılında halka açılmıştır. Fakat Ayasofya'nın ömrü yine uzun olmamış, 532 yılında çıkan bir ayaklanma sonunda yeniden yıkılmıştır. İmparator Justinianus zamanında ve beş yılda yeniden yaptırılarak 537 yılında halka açılmıştır. Bu bina da çeşitli depremler sonucunda birkaç defa hasara uğramış ve onarılmıştır. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u alması üzerine camiye çevrilmek için gerekli tamirat yapılmış, fakat mozayıklarına dokunulmamıştır. Bir minaresi Fatih tarafından yaptırılmış, öbür minareleri de Beyazit II. ve (Selim II. ) zamanlarında yaptırılmıştır. Son iki minare Mimar Sinan'ın eseridir. Bugün İstanbul'un eski eserler müzelerinden biri olan Ayasofya, sade mimarî ve tezyini sanatların değil, eski ve yeni pek çok efsanelerin de müzesidir.
BAĞDAT « Dünya Coğrafyası
Irak Cumhuriyeti'nin başşehri. Basra körfezinden 530 kilometre uzakta Dicle nehri kıyısında bulunmaktadır. Nüfusu 730.000 dur. Bir taraftan nehir ve demiryolları ile Basra'ya, öbür taraftan demiryolu ile Türkiye ve dolayısı ile Avrupa'ya bağlı Irak'ın en önemli şehridir.
Bağdat'ta yazlar çok sıcak olur. Ağustosta ısı ortalaması 33° dir. Halk günün sıcak saatlerini evlerin hiç güneş ışığı girmeyen “serdap” denen serin bölümlerinden geçirir. Yağışlar, kışın olur. Büyük ve modern binalar, sinemalar ve tiyatrolar kısa bir zamanda şehrin çehresini değiştirmiştir.
Dicle nehri Bağdat'ı kuzeyden güneye doğru ikiye ayırır. Doğudaki bölüme “Rusafe”, batıdaki bölüme de “Kerh” denir. Bu iki bölüm demir köprülerle birbirine bağlanmıştır. Devlet dairelerinin büyük bir kısmı, devlet hastanesi, kitaplıklar ve stadyum doğudaki bölümdedir. Batı bölümde de sivil uçak alanı, harp ve topçu okulları bulunmaktadır. Şehirde ayrıca ipekli kumaş yapımevleri, deri fabrikaları bulunur. Mücevhercilik de ilerlemiş durumdadır.
Bağdat'ın, Abbasi'lerin ikinci halifesi Ebu Cafer Manzur tarafından yüz bin işçi çalıştırılarak 762 yılında temeli atılmış ve dört yılda tamamlanmıştır. Abbasîler zamanında İslâm âleminin ve dünyanın en önemli şehirlerinden biri olmuş, 1258 de Hulâğû tarafından istilâ edilmiştir. Daha sonraları Timur'un, Akkoyunlu'ların ve Karakoyunlu'ların istilâsı altına girmiş. 1534 yılında Kanunî Sultan Süleyman tarafından Osmanlı ülkesine katılmıştır. Birkaç defa İran'daki Safevî'lerin saldırılarına uğramışsa da 1555 te yapılan Amasya anlaşması ile Bağdat'ın Osmanlı'lara katılması İranlı'lar tarafından tanınmıştır, Osmanlı ülkesine bağlı bir eyalet ve il merkezi olarak Birinci Dünya Savaşanın sonuna kadar Osmanlı şehirleri arasında bulunan Bağdat, 1921 de Irak krallığının kurulması üzerine bu devletin başşehri olmuştur.
MEDRESE « Devlet
Hukuk, ilahiyat ve edebiyat dersleri verilen Müslüman yüksek öğretim müessesesi. Osmanlı İmparatorluğunda yüksek öğrenim medreseleri de olurdu. Medreseler, Osmanlı devletinin kurtuluşuyle birlikte başlamıştır. Medreseler, çoklukla camilerin yanında, bazen da camilerle birlikte yapılırdı.
Öğrenci medreselerde yatar, camilerde ders görürdü. Osmanlı imparatorluğunda medreseler Fatih devrinde gelişmiştir.
Öğrenciler ilkin medreselerin “hariç” (ilköğretim karşılığı), sonra da "dahil" (Orta öğretim karşılığı) bölümlerinde okurlar bunları tamamladıktan sonra da, yüksek öğretim karşılığı olan “sahn” da okurlardı.
Medreseyi bitiren öğrenci, “mülâzim” adıyla bir deftere kaydedilirdi. Bunlardan isteyenler adliye (kadılık), isteyenler öğretim (müderrislik), isteyenler de idarecilik mesleklerini seçerlerdi.
Bu öğretim müesseseleri, Cumhuriyet devrinde kaldırılmış, yerlerini modern eğitim müesseselerine bırakmıştır.
KATIR « Hayvanlar
Erkek eşekle kısrağın birleşmesinden meydana gelen melez hayvan. Attan biraz küçük, eşekten biraz büyüktür. Sağlam, dayanıklı ve kısırdır. Ağır yük hayvanı olarak, özellikle orduda silâhları taşımak için kullanılır.
İNCESU « Türkiye Coğrafyası
Kayseri iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 907 kilometrekare, nüfusu 19.053 dir. Yüzeyi çoklukla hafif dalgalı düz alanlardan meydana gelmiştir. İlçe halkının başlıca geçim kaynağı tarla ekimi ve bağcılıktır.İlçe merkezi 5.885 nüfuslu İncesu kasabasıdır.
