Nedir
KANİJE SAVUNMASI « Tarih
1601 yılında Kanije kalesinde, Tiryaki Hasan Paşa kuvvetlerinin yaptıkları ünlü savunma.Kanije, Macaristan ve Avusturya sınırlarında küçük bir kaledir. Mehmet III. zamanında ve 1600 tarihinde. Avusturya'dan alınmıştı. Fakat ertesi yıl, Avusturya arşidük'ü Ferdinand altmış bin kişilik bir kuvvetle bu kaleyi kuşatmıştı. Kaleyi, Tiryaki Hasan Paşa yirmi üç bin kişilik bir kuvvetle büyük bir başarı ile savunmuş Hasan Paşa bu dayanmanın sonunda saldırıda bulunmuş ve düşmanın bütün silâhlarını, çadırlarını bırakacak kadar bozguna uğrayarak kaçmasına sebep olmuştur.
HİNT YAĞI BİTKİSİ « Bitkiler
Sütleğengillerden, ağacı andıran bir bitki. Çoklukla süt bitkisi olarak yetiştirilir. Boyu, bir kaç metreye yükselebilir. Yaprakları pençe biçimlidir. Sıcak ve ılıman iklimlerde yetişir.Bu bitki, asıl tohumlarından çıkarılan ve “hintyağı” denen yağı ile önemlidir. Hekimlikte kuvvetli bir müshil olarak kullanıldığı gibi, sabunculukta ve uçak motörlerini yağlamakta kullanılır.
DAİRE « Matematik
Bir noktadan eşit uzaklıkta bulunan çizginin çevrelediği düzleme daire denir.
Daire, öbür düzlemler gibi, doğru parçalarıyla sınırlanmamıştır. Daire, Eğri bir çizgi ile sınırlanmıştır.
Daireyi çevreleyen bu çizgiye çember adı verilir. Dairenin tam ortası, dairenin merkezini meydana getirir. Dairenin çevresi, merkezden eşit uzaklıkta bulunur.
Merkezden geçmek üzere çemberin İki noktasını birleştiren doğruya çap, merkezden çembere kadar gelen doğruca yarıçap denir. Çemberin herhangi iki noktasını birleştiren ve merkezden geçmeyen doğruya Kiriş, kiriş doğrusu arasında kalan çember parçasına yay, çembere dışardan bir noktadan değerek geçen doğruya da teğet denir.
Bir dairede en büyük kiriş, o dairenin çapı demektir.
Bir dairenin yarıçapı, iki ayrı yönde çemberi keserek bu iki yarıçap arasında bir yayla sınırlanan bir dilim meydana getirir. Buna daire kesmesi adı verilir. Daire çizmek : Bir daire çizmek için yarıçapının uzunluğunu bilmek gerekir. Bu verilen yarıçap uzunluğunda pergelin ayakları açılır, pergelin İğneli ucu, dairenin merkezi olarak işaret edilen bir noktaya yerleştirilir, öbür kalemli ucu ile de dairenin çemberi çizilir. Dairelerde kullanılan ve değişmez olan pi sayısı :Yapılan hesaplarda, daire çemberi nin, dairenin çapma bölünmesinden elde edilen sayı, her zaman için değişmeyen sayıdır. Bu da, 3,1416 dır. Bu değişmeyen sayı, hesaplarda ve formüllerde kolay olsun diye bir harfle gösterilir. Geometride kullanılan bu harf, Yunancanın P harfi olan pi dir (Okunuşu p dir.) Bu açıklamaya önce, pi işareti her zaman için 3.1416 ya eşittir. Dairenin çevresi :
Bir dairenin çevresi, başka bir deyimle bir dairenin çemberi ,pi sayısı ile çapının çarpımına eşittir. Bunu formül olarak şöyle yazarız :
Çember = pi X Çap
Çap, geometride (R) harfi ile gösterildiği için, bu formül, daha kısa olarak şöyle yazılır :
Çember = pi R
Bu çıkan sayının da yarısını alırsak, o dairenin yarıçapını bulmuş oluruz.
Bir daire çapının uzunluğunu bulmak:
Bir daire çapının uzunluğunu bulmak da yukarıdaki formüle göre, çok kolaydır. Bir dairenin çapı, çemberin uzunluğunun, pi sayısına bölümüne eşittir :
Çap = çember/pi
Yani, bir dairenin çapını bulmak İçin o dairenin çemberinin uzunluğunu bilmek yeter. Bundan başka ,bir dairenin çemberinin uzunluğunu da bulabiliriz.
Dairenin yüzölçümü ( alanı ):
Bir dairenin alanı, yarıçap karesinin pi sayısı ile çarpımına eşittir.
Bu karışık gibi görünen tarifin sebebini bulmak, çok kolaydır.
Bir daire, tabanları nokta haline gelmiş düzgün bir çokgen demektir. Çokgenlerin yüzölçümlerini bulmak için, her çokgenin yükseldiğini tabanı ile çarpıp ikiye bölmemiz, çıkan sayıyı da, çokgen sayısı ile çarpmamız gerekti.
Bir dairede, çokgenlerin yüksekliği yarıçap »tabanlarının toplamı da çember olduğuna göre, bir dairenin alanı, çemberin yarıçapla çarpımının ikiye bölünmesine eşit oluyor demektir. Bunu formül şeklinde yazalım: Dairenin alanı =çember x yarıçap
Bir dairenin çemberi ,çapla pi sayısının çarpımına eşittir. Burada, biz, çap yerine, iki tane dairenin çemberi Bu duruma göre, bir dairenin çemberi pi ile iki yarıçapın çarpımına eşit olur.
Bunu, formül şeklinde yazarsak: Çember = pi X 2 yarıçap. Çemberin bu eşitliğini, dairenin alanı formülünde kullanalım:
Dairenin alanı = pi X 2 yarıçap X yarıçap / 2
Sonucu çıkar. Burada kısaltma yaparsak, 2 sayılarının birbirini götürdüğünü görürüz. Sonuç şöyle olur:
Dairenin alanı = pi X yarıçap X yarıçap.
Bir şeyin aynı şeyle çarpımı, o şeyin karesi demek olduğuna göre yukar-daki formülde, yarıçapla yarıçapın çarpımı, yarıçap karesini verir. Bu duruma göre .foımülümüzü yeniden yazalım:
Dairenin alanı = pi X yarıçap kanat.
Yarıçap, geometride (r) harfi ile gösterilir. Bu duruma göre, dairenin alanı formülü, şöyle olur:
Dairenin alanı =pi X r2
Yani, 3,1416 sayısının yarıçapın karesi ile çarpımı o dairenin alanını verir.
Daire ile ilgili bilgilerimizi şöyle özetleyebiliriz.
Bir dairenin çemberini bilirsek, o dairenin çapını ve yarıçapını, buradan dairenin alanını bulabiliriz.
Bir dairenin çapını bilirsek, o dairenin yarıçapını, çemberini, alanını bulabiliriz.
ÇUHAÇİÇEĞi « Bitkiler
Çuhaçiçeğigillerden bir bitki. Sık sık çiçek açan ve kışın saksılarda yetiştirilen bir bitkidir.
HAFIZA « İnsan
Geçmiş bir etkinlikten ileri gelen bir değişim ya da geçmiş bir halin bellenmesi ve bunu tekrar meydana getirme yetisi. Bellek başka bir anlatışla zihin belleme ve hatırlama gücü, evvelce görülen, işitilen, koklanan, tadılan şeyleri, yaşanılan sevinç ya da korku gibi duyguları, yapılan işleri unutmayıp onları tekrar hatırlama yetisi.
Bu vazifeleri ile hafıza bir vazifeler bütünüdür. Bunun için hâtıralar kazanılır, beklenip saklanır ve gerektiğinde canlandırılarak bilinç alanına çıkarılır.
Her insanda hafıza vardır. Ancak her insanın hafızasının özelikleri ve çalışma şekli başka başkadır. Bazı kişilerin hafızaları kolayca çalışır; hatırlanan şeyler doğru ve bütün ayrıntıları ile doğru olarak hatırlanır. Bu özellikler, belleme şekli ve biçimi ile ilgilidir. Belleme sırasında, etkilerin saklanması, tanıtılması ,yerlerinin ve zamanlarının ayırt edilmesi bir takım sebeplere bağlıdır. Bunlar da etkilerin şiddetine, bir şeyi belirtmek için sarf edilen dikkate, bellenecek şeye karşı gösterilen ilgiye, bir etkinin devamı süresine, tekrarlanmasına, açık ve berrak olmasına uyandırdığı çağrışımların fazlalığına göre değişir.
Bu bakımdan, bir vazifeler bütünü olan hafızanın en belirli özelliği, bellediği şeyleri gelişi güzel zihne yığmakta değil, onlar arasında bağlantı kurabilmektedir.
OKSİTLENME « Kimya
Oksijenle olan yanmaya verilen ad. Oksitlenme ısı ve ışık gösterisi halinde çok şiddetli olabileceği gibi (buna çabuk oksitlenme denir). Bu gösterileri vermeden yavaş da olabilir (buna yavaş oksitlenme denir).
