Nedir
ISPARTA « Türkiye Coğrafyası
Isparta ilinin merkezi olan 36.201 nüfuslu bir şehir. Kasaba, Akdeniz bölgesi göller yöresinde, Eğridir ve Burdur gölleri arasında bulunmaktadır. Kuzey yönüne doğru uzanan düzlükler, bağlar, gül bahçeleri ile çevrilidir.
Doğal güzellikleri bakımından, Türkiye'nin en güzel kasabalarımdan biridir. Özellikle halıcılıkta Türkiye ekonomisinde başta yer alan bir şehrimizdir.
ISPARTA İLİ
Göller bölgesinde bulunan illerimizden biri. Yüzölçümü 8.937 kilometrekare nüfusu 243.182 dir. Kuzeyinde Afyon, doğusunda Konyak batısında Afyon ve Burdur, güneyinde Antalya illeri bulunmaktadır.
Dağlık ve göller çok ,ekine elverişli yeri az olmakla beraber toprağı verimlidir. Her türlü tahıldan başka şeker pancarı, kenevir, haşhaş, tütün ve susam yetiştirilir. Hayvan ürünleri de zengindir. Ormanlarından da oldukça fayda sağlanır. Özellikle gül yağcılığı ve halıcılığı en önemli ekonomik maddelerini teşkil eder.
GEDİZ « Türkiye Coğrafyası
Kütahya iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.233 kilometrekare, nüfusu 56.248 dir. Yüzeyi yer yer ormanlarla kaplı dağlardan ve Gediz nehrinin ve bununla birleşen derelerin açtığı vadilerden meydana gelmiştir. Halkın geçimi bağcılık, meyvecilik ve dokumacılıktır.İlçe merkezi 9.768 nüfuslu Gediz kasabasıdır.
ÇİNGENELER « Tarih
Göçebe halinde yaşayan bir kavmin adı. Hindistan'dan çıktıkları sanılmaktadır. Hindistan'dan çıktıktan sonra Afganistan, İran ve Erivan'da bulunmuşlar, XIV. yüzyılda Korfu ve Girit'te gözükmüşler ve 1370 tarihinden itibaren de Avrupa’ya yayılmışlardır. Bir bölümü de Suriye yolu ile Afrika'ya gitmiştir. Sayıları tam olarak bilmeye imkân yoksa da, bütün dünyadaki çingenelerin 4-5 milyon olduğu sanılmaktadır.
Çingeneler fala, muskaya çok inanırlar. Onların inanışına göre tabiat üstü kuvvete ya kendileri sahip olmuşlardır ya da annelerinden gelmiştir.
Devamlı olarak göçebe halinde ya. sadıkları için, dilleri Hindistan diline yakın olmakla beraber, çeşitli lehçeler meydana gelmiştir. Iskara, maşa, kürek, kalbur elek gibi eşyalar yapmakla geçinirler. Erkekleri arasında şehirlerde ayı oynatanlar, maymun oynatanlar; kadınları arasında da falcılık, şarkıcılık, çengilik yapanlar vardır.
İKLİM « Genel Coğrafya
Sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin insanlar, hayvanlar ve bitkilerin yaşamaları üzerinde yaptıkları etkiye verilen ad. Bir yerin ikliminin meydana çıkabilmesi için, sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin ortalama durumlarının alınması gerektir. Bütün ortalama işlemlerde olduğu gibi, iklim ortalamasında da en uç noktalar, olağan üstü durumların göz önüne alınması gereklidir. Böylece, bir ülke ya da bölgenin, ortalama hava şartları belirmiş olur. Bu şartların sonucuna bakılarak, o bölge ya da ülkenin iklimi hakkında sonuca varılır. Bu sonuca varılırken, bir ülke ya da böl genin bulunduğu coğrafik enlemler, karaların denizlere olan yakınlığı ve uzaklığı, yükseklik ve konum, rüzgâr sistemi göz önünde tutulur.
Yeryüzünde, iklimlerin benzediği bölgeler, toplu olarak ve aynı iklim çevresinde incelenir. Böyle bölgelere, “iklim bölgeleri” adı verilir.
Genel olarak yeryüzünde beş iklim bölgesi vardır:
1 - Tropikal iklim bölgesi: a) Herzaman yağışlı tropikal iklim (Kongo gibi), b) Yaz mevsimi yağışlı savan iklimi (Sudan gibi), c) Sıcak memleketlerin Muson iklimi (Hindistan gibi).
2 - Kurak iklim bölgesi: a) İstep iklimi (Güney Doğu Anadolu gibi), b) Çöl iklimi (Arabistan gibi),
3 - Astropikal iklim bölgesi: a) Kışları yağışlı astropikal iklim (Akdeniz kıyıları gibi), b) Her mevsim yağışlı astropikal iklimi (Japonya gibi).
4 - Orta kuşak iklimi : a) Denizsel orta iklim (İngiltere gibi), b) Karasal orta iklim (Sovyet Rusya gibi),
5 - Soğuk iklim bölgesi: a) Tundura iklimi (Kuzey Sibirya gibi), b) Kutup iklimi (Antarktika gibi).
Bu iklim bölgeleri incelendiğinde, şu iklim çeşitlerinin meydana geldiği görülür.
Ekvatoral iklimi: Mevsim değişiklikleri ya hiç olmayan ya da pek az olan bölgeler iklimidir. Ekvatorun kuzey ve güney 4° enlemlerindeki alanlarda bulunur. Her mevsimde yağış görülür. Geniş yapraklı, balta girmemiş ormanlar bölge sidir. Bütün yılın sıcaklık ortalamasında büyük fark yoktur.
Savan iklimi: Yağışlı ve yağışsız mevsimler 15° enlemdedir. Rüzgârlar tropik rüzgârları halindedir. Yağmurlardan önce ve sonra çok sıcak olur. Başlıca bitki örtüsü çayır ve yapraklarını döken ağaçlardır.
Çöl iklimi: Yağışlı mevsimi olmayan iklimdir. Ekvatora yakın enlemlerde sıcak çoktur, daha uzak enlemlerde ise yazları sıcak, kışları çok soğuk olur. Ekvatora yakın enlemlerde rüzgâr tropikal karasal, uzak enlemlerde karasal kutup rüzgârı halindedir. Bitki örtüsü bulunmaz ya da bir miktar çalılık halindedir.
Karasal iklim : Sıcak ve soğuk mevsimleri olur. Isı, sıfırın altına düşer, kışın kuraktır, yazları yağışlı geçer. Isı enleme göre değişir, gündüzle gece arasındaki ısı farkı çok olur. Bitki örtüsü, ilkbaharda çayır halindedir.
Akdeniz iklimi: Kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçer. Rüzgâr deniz ya da tropikal kara rüzgâr, lan halindedir. Isı ortalaması, 6° dan aşağı düşmez. Her zaman yeşil ormanlar ve çalılar bulunur.
Nemli astropikal iklim : Soğuk ve kurak mevsimi yoktur. Isı ortalaması 6° dan aşağı düşmez. Her zaman ve sağnak halinde yağmurlar yağar. Yeşil ormanlar her tarafı kaplar.
Ilıman iklim : Kışın soğuk geçer, her mevsim yağışlıdır. Isı ortalaması O0 nin üstündedir. Değişik fırtınalıdır. Genel olarak ılıktır. Yazlar sıcak geçer. İlkbaharda bitki örtüsünde gelişme, son. baharda azalma görülür.
Soğuk iklim : Yazları günler, kışları geceler uzundur. Kışın soğuk geçer. Ortalama ısı daima O derecenin altındadır. Yağış kar halindedir. Bitki örtüsünü her mevsim yeşil iğne yapraklı ağaçlar meydana getirir. Rüzgârlar, karasal kutup rüzgârları halindedir.
ÇAD CUMHURİYETİ « Dünya Coğrafyası
Afrika'nın kuzey yarısında bir cumhuriyet Yüzölçümü 1.247.000 kilometrekare, nüfusu 2.580.000 dir. Başşehri Fort - Lamy'dir. Kuzeyinde Libya, doğusunda Sudan, güneyinde Orta Afrika ve Kongo batısında Kamerun, Nijerya, Nijer Cumhuriyeti bulunmaktadır.
Çad Cumhuriyetinin kuzey bölümleri çöl yapıdadır. Güney bölümleri ise, bitki ve hayvan toplulukları bakımından oldukça zengindir. Orta bölümlerinde ise kuru vadiler yer alır. Çad gölü, ülkenin batı sınırı üzerinde bulunur. İlkin Fransızların yerleştiği bir ülkedir. Burada Fransızlar ,1910 yılında yerleşerek bir müstemleke kurmuşlardır, ikinci Dünya Savaşından sonra, Fransız Birliği içinde bir cumhuriyet olarak kalan Çad, 1960 Ağustos ayında, bağımsız bir cumhuriyet haline gelmiş ve Fransız Birliğinden ayrılmıştır. Halkı müslümandır. Pamuk, Amerikan fıstığı en önemli ticaret maddeleridir.
ALÇI TAŞI « Taşlar ve Kıymetli Taşlar
İçinde su bulunan kalsiyum sülfat minerali, tek veya ikiz sütunlar halinde billûrlanır. Alçı billurlarına kil ve marn içinde, veya tuzlu ve alçılı dağların boşluklarında rastlanır. Anadolu'da kaya tuzu ile birlikte bilhassa yukarı Kızılırmak bölgesinde büyük kayalar halinde bulunur.
Alçı taşı iki şekilde işlenerek birbirinden farklı iki cins alçı elde edilir.
Birinci şekilde, alçı taşı kırılır, değirmenlerde ufalanır, tuğla, fırınlarında 120 dereceye kadar ısıtılarak içindeki suyun bir miktarı alınır ve tekrar değir, menden geçirilerek toz haline getirilir. Bilhassa kalıp, model, tavan süsleri yapılmasında kullanılan bu cins alçı, su ile karıştırılırsa en geç yarım saat içinde donar.
İkinci şekil alçı elde etmek, alçı taşının değirmende ufalanmasından sonra 450 dereceye kadar ısıtılarak içindeki suyun tamamen alınması ile olur. Bu cins alçılar, su ile karıştırıldığında bir kaç hafta sonra donar ve çok dayanıklı bir kütle haline gelir.
