ANTARKTİKA « Dünya Coğrafyası
Güney Kutbu çevresinde, 13.5 -14 milyon km2, yüzölçümünde buzlarla kaplı bir kara parçası. Ortalama yüksekliği 2.200 metredir. Antarktika'yı geniş okyanuslar çevreler ve onu öteki kara parçalarından ayırır. Bu bölgeye en fazla sokulan kıt'a Güney Amerika'dır. İki kıta arasında bazı takımadalar bulunur.
Antarktika, Ross ve Weddell denizleri ile iki bölüme ayrılır. Atlas Okyanusu tarafında bulunan Weddell Denizinin ayırdığı bölüme Batı Antarktika, Büyük Okyanus tarafından bulunan Ross Denizinin ayırdığı bölüme de Doğu Antarktika denir. Bunlar arasında bir bağlantı bulunup bulunmadığı henüz bilinmemektedir.
Dünyanın en sert ve en soğuk bir iklimine sahiptir. Yazın bile soğuklar fazladır. Ayrıca bu bölgede, şiddetli ve uzun süren kar fırtınaları da görülür. Bu bakımdan Antarktika'nın kıyılan bile insan hayatına elverişli değildir. Bugünkü şartlar altında burada kimse sürekli olarak yaşayamaz. Toprak hiç erimeyen buzlarla kaplı olduğundan bitki hayatından eser yoktur. Fakat denizlerde balinalar, deniz kuşları ve foklar bulunur.
1775 yılından bu yana birçok kâşifler tarafından çeşitli yerleri keşfedilmiştir. Norveçli gezgin Roald Amundsen, ilk olarak 1911 yılında Güney Kutup Bölgesine ulaşmıştır. İkinci Dünya Savaşının sona ermesiyle de Amerika Birleşik Devletleri kutup araştırmalarına daha çok önem verdiğinden bu bölgede çeşitli araştırmalar yapılmıştır.
BURSA « Türkiye Coğrafyası
Marmara denizinin güney çevresinin en büyük şehri ve Bursa ilinin merkezi. Türkiye'nin beşinci büyük şehri olan Bursa'nın (İstanbul, İzmir Ankara ve Adana'dan sonra) nüfusu 153.574 dir.
Eski çağlarda Bithynia adı verilen bölgenin başşehri olan Bursa'nın kuruluş tarihi M.Ö. VI. yüzyıla kadar çıkar. Bithynia'lıların elinden Romalılara geçen Bursa, asıl önemini Bizans İmparatorluğu zamanında kazanmağa başlamış tır. Bu zamanda, refaha kavuşmuş, muhteşem binaları ile bayındır bir şehir haline gelmiştir. Bir ara Haçlıların eline geçmiş XIV. yüzyılın başından itibaren Osmanlı Türklerinin devamlı saldırılarına uğramıştır. Osman Bey zamanında devamlı olarak kuşatılmış olan Bursa, İkinci Osmanlı Sultanı Orhan Bey zamanında (1326) Osmanlı Türklerinin eline geçmiştir. Türkler Bursa'yı ele geçirdikten sonra başşehir yapmışlar ve burasını bayındır bir şehir haline sokmuşlardır. Ankara Savaşı yenilgisinden sonra bir ara Timur'un eline geçerek yakılıp yıkılan Bursa, Çelebi Sultan Mehmet zamanında yeniden onarılmış, ancak Murat II. devrinden sonra, Edirne'nin başşehir olması sebebiyle eski önemini kaybetmiştir. İstanbul'un Türkler tarafından alınarak başşehir olmasından sonra da Kütahya'da bulunan Anadolu beylerbeyliğine bağlı bir sancak merkezi haline getirilmiştir. Birinci Dünya Savaşından bir süre sonra Yunanlılar tarafından (9 Temmuz 1920) işgal edilmiş ye Yunanlılar tarafından yakılıp yıkıldıktan sonra 12 Eylül 1922 tarihinde Millî Kuvvetler tarafından kurtarılmıştır.
Bursa, Uludağ'ın (2.543 metre) kuzeybatı eteğinde Bursa ovasının güney kenarında kurulmuştur. Denizden yüksekliği 150 - 300 metre arasındadır. Memleketimizin en bayındır ve en güzel şehirlerinden biri olan Bursa, selvi ve kavak ağaçları, zeytinlikler, meyvelikler, sebzelikler, bağlarla çevrili ve kaplıdır.
Yeşil rengin her türlüsünün görüldüğü bu şehre, çoklukla “Yeşil Bursa” denir.
Pek çok tarihî eserleri bulunan Bursa şehri aynı zamanda Türkiye'nin belli başlı endüstri merkezlerinden biridir. Gerek şehir içinde, gerekse şehir dışında birçok büyük-küçük fabrika ve imalâthaneler bulunmaktadır. Şehrin başlıca ürünleri koza, meyve, sebze, tütündür ve bunlara ait endüstri bir hayli gelişmiştir.
Bursa, bu tabiî güzellikleri ile bugün ülkemizin belli başlı turistik bölgelerinden biridir.
BURSA İLİ
Anadolu'nun kuzeybatısında, Marmara bölgesinin en önemli ilidir. Yüzölçümü 9.959 kilometrekare, nüfusu 697. 306 dir. Kuzeyinde İstanbul ve Kocaeli illeri, Marmara denizi, doğuda Kocaeli ve Bilecik, batıda Balıkesir, güneyde Balıkesir ve Kütahya illeri ile çevrilidir. Bursa ilinin doğu ve güneydoğu bölümü çok arızalı, kuzey ve batı bölümü ova şeklinde geniş düzlükleri ihtiva eder. Genel olarak ılıman bir iklimi vardır. Başlıca ürünleri zeytin, meyve, sebze, tütün ve ipektir.
GEYİK « Hayvanlar
Geviş getirenlerden bir hayvan. En büyük özellikleri boynuzlarındadır. Boynuzları çoğu zaman 1- 1,5 metreye yaklaşır, dallı budaklıdır. Dikine ya da enine büyüyen çeşitleri vardır. Sıcak iklimlerde, ormanlık ve dağlık bölgelerde yaşarlar. Sığıra yakın iriliktedir. Yaprak ve ot yiyerek beslenir.
HACIBEKTAŞ « Türkiye Coğrafyası
Nevşehir iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 850 kilometrekare .nüfusu 19.415 dir. İlçenin yüzeyi çoklukla tatlı meyilli, hafif dalgalı dağ yamaçlarından ibarettir. Toprakları verimli olduğundan geniş tarla ekimi yapılmaktadır. Halkın geçimi tarla ekimi, bağcılık ve meyveciliktir.İlçe merkezi 3.598 nüfuslu Hacıbektaş kasabasıdır.
SİNCAP « Hayvanlar
Kemirgen memelilerden bir hayvan.Ağaçlarda yaşar, çoklukla meyve ile geçinir. Uzun ve büyük kuyruklu, küçük ve çevik bir hayvandır. Kış yiyeceklerini yazdan bir yere gömer, kışı yuvalarında geçirir.
BAROMETRE « Bilim ve Sanat
Atmosfer basıncını ölçmek için kullanılan âletlere verilen ad. Atmosfer basıncının varlığını göstermek ve belli bir sayı ile değerini bulmak için ilk deney, Gelilei'nin öğrencisi Torricelli (1608 - 1647) tarafından 1643 yılında yapılmıştır. Kendi adı ile anılan bu ünlü deneyin de Torricelli 1 santimetre boyunda bir tarafı kapalı öbür tarafı açık bir cam boru kullanılmıştır. Bu cam boruyu tamamen cıva ile doldurduktan sonra ağzını parmakla kapayarak ters çevirmiş, yine içine batırmıştır. Tamamen civa ile dolu olan cam borudan, bu dikey durumda iken bir miktar civa çanağa akmış ve yaklaşık olarak, çanaktaki cıva seviyesinden itibaren 76 santimetre yükseklikte durmuştur. Cıvayı 76 santimetre yükseklikte tutan kuvvet atomsferin çanaktaki cıva yüzeyine olan basıncıdır. Torricei-linin ispat ettiği bu deneye göre normal atmosfer basıncının, kesiti 1 santimetrekare ve yüksekliği 76 santimetre olan bir cıva sütunun ağırlığına eşit olduğu anlaşılır. Bu da (civanın özgül ağırlığı 13,6 olduğuna göre) 13,6.76 — 1033,6 gram ağırlık-santimetrekaredir, Torricelli'nin bu deneyi, cıva yerine su ile de yapılabilir. Yalnız suyun yoğunluğu civanın yoğunluğundan 13,6 oranında az olduğu için böyle bir deneyde kesiti 1 santimetrekare olan ve boyu 1033 santimetre olan bir cam boru kullanmak gerekir.
Barometreler iki esas tipe ayrılır 1 - Cıvalı barometreler, 2 - Madenî barometreler.
Civalı barometrelerin hepsi Torricelli borusundan türemedir. Atmosfer basıncını en doğru şekilde bildiren cıvalı barometreler de tespit edilmiş olan ölçü şeridi üzerinde civanın seviyesi derhal okunabilir. Hava durumunun yağışlı,, rüzgârlı, fırtınalı, açık ya da sakin olmasına göre değişen atmosfer basıncı ile hem boru, hem de çanaktaki cıva seviyesi değişir. Bunun için çanaktaki cıva seviyesinin ilk sıfır durumuna getirilmesi bu barometrelerde dikkat edilmesi gereken özelliktir. Cıvalı barometrelerin, normal barometreler. Fortin'in hareketli dipli çanak barometresi, sifonlu barometreler gibi çeşitleri vardır.
Maden barometreler, elâstiki bir madenden yapılmış, havası boşaltılmış kapalı kutulardır. Cıvalı barometrelerin çok yer kaplaması, ağır olmaları kolay kırılabilmeleri sebebiyle her günkü ölçmeler için madenî barometreler kullanılır. Bunlarda esas kısım yassı madenî daire şeklinde bir kutudan ibarettir. Kutunun içinde boşluk vardır, Kutunun ortasına yerleştirilmiş kaldıraçlı bir düzenekte, bir kadran üzerin, de hareket eden bir ibre bulunur. Atmosfer basıncının kutuyu yaylandırması sonucu kaldıraç düzenindeki ibre hareket eder ve cetvel üzerinde o yerin atmosfer basıncını gösterir.
Madenî barometrelerin, Vidie barometresi. Bourdon barometreler, yazıcı barometreler gibi çeşitleri vardır.