Politika ve Siyaset

SERBEST CUMHURİYET FIRKASI

12 Ağustos 1930 tarihinde Fethi Bey (Okyar) tarafından kurulan ve 18 Aralık 1930 tarihinde kendi kendini fesheden siyasî parti. Serbest Cumhuriyet Fırkası Türkiye Cumhuriyeti rejimi içinde, çok partili rejimin ikinci defa kurulması teşebbüsünü ifade eder (Birinci Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‘dır) Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile eski Başbakanlardan Paris büyükelçisi Ali Fethi Bey […]

SİYASİ PARTİLER

Hükümet idaresini yani genel bir deyimle, “siyasî iktidarı” ellerine almak ve devletin iç ve dış işlerini kendi ilkeleri ve düşüncelerine göre yönetmek amacıyla kurulmuş olan derneklerdir. Bu amaçları ile siyasî partiler derneklerden ve işçi birliklerinden ayrılırlar. Siyasi partiler ,bir devletin yönetimi için gerekli genel prensiplerde, o ülkenin çeşitli siyasî, ekonomik ve sosyal bünyesinin düzeltilmesinde, hemen […]

TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI

Türkiye’de Cumhuriyetin ilânından sonra kurulmuş olan siyasî partilerden biri. 17. Kasım. 1924 tarihinde, Kurtuluş Savaşı‘nda yararlıkları görülmüş, fakat Cumhuriyetin ilânından sonra askerlik ilgileri kesilmiş olan ve Büyük Atatürk ün yapmak istediği devrim hareketlerini benimsemez gibi bir durum takınan Kâzım Karabekir, Ali Fuat Paşaların liderliğinde kurulmuş olan bir siyasî partidir. Çok çekişmeli geçen bir siyasî faaliyetten, […]

DOKUNULMAZLIK

Dokunulmazlık, ilişilmez, karışılmaz olma hali ve hakkı. Siyasî ve hukukî bir anlamı olan dokunulmazlık hali bizde, Anayasamıza göre milletvekillerine tanınan bir haktır. Anayasanın 17. maddesine göre, hiç bir milletvekili, Meclis içindeyi oy kullanmasından, sözlerinden ve demeçlerinden sorumlu olmadığı gibi, Meclis içindeki oy ve görüşünü ve demecini, Meclis dışında söylemesinden sorumlu değildir. Bir milletvekilinin, milletvekili seçilmeden […]

KEMALİZM

Atatürk’ün, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurmakta ve devrimleri hazırlamakta gösterdiği temel prensipler, verilen ad. Bu prensipler, aynı zamanda Cumhuriyet Halk Partisi‘nin esasları olarak “altıok” işaretiyle temsil edilmektedir. Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık devletçilik, lâiklik, devrimcilik ilkelerini ifade eden altıok. 1924 tarihi Anayasamızda da yer almıştı. Fakat, Kemalizm “altıok” ta ilkelerinin temsilini bulmakta ise de, daha geniş anlamı ile, Türkiye‘yi, […]

DÖRTLÜ TAKRİR

Cumhuriyet Halk Partisi’nin 12 Haziran 1945 tarihi Grup toplantısında görüşülen bir önerge. Son yılların politika hayatında “Dörtlü Takrir” adı ile ünlüdür. Celâl Bayar, Fuat Köprülü, Adnan Menderes ve Refik Koraltan ta rafından Cumhuriyet Halk Partisi Meclis Grubuna verilen bu önergede, parti tüzüğünde, bazı kanunlarda değişiklik yapılması ileri sürülmüş ve tek partili devreden çok partili bir […]

KOALİSYON

Çok partili demokratik rejimlerde, hükümetlerin, birden çok partilerin katılmasıyla kurulmasına verilen ad. Koalisyon hükümeti kurmak, genel olarak, bir ülkenin, siyasal bakımdan milli birlik içinde olmasının gerekli olduğu olağanüstü durumlarda başvurulan bir şekildir. Bu şeklin dışında, özellikle, ikiden çok siyasî partinin temsil edildiği rejimlerde, bir partinin Meclislerde hükümet kurmak için gerekli çoğunluğu elde edemediği durumlarda uygulanır. […]

ADALET PARTİSİ

Türkiye Cumhuriyeti’nde faaliyette bulunmakta olan siyasi partilerden biri Ocak 1961 tarihinde kurulmuştur. 27 Mayıs 1960 Devrim Hareketi’nden sonra, Demokrat Parti iktidarına son verilmiş ve on yıl süre ile iktidarda kalan bu parti, 30 Eylül 1960 tarihinde mahkeme kararı ile kapatılmıştı. Böylece Türkiye‘de faaliyette bulunan siyasi partilerden Büyük Millet Meclisi’nde temsilcileri bulunan yalnız ikisi, faaliyetlerine devam […]

DOYLE , Conan (1859 – 1930)

İngiliz yazarı, Edimbourg’da doğmuştur. Tıp öğrenimi görmüş ve askerî hekim olarak İngiliz ordusunda çalışmıştır. Polis romanları ile bütün dünyada büyük bir ün kazanmıştır. Yarattığı polis müfettişi Şarlok Holmes üzerine yazdığı romanlar Polis romanları türünün en güzel eserleridir. Şarlok Holmes adı, bugün yazarın adından daha yaygın bir topluluk tarafından bilinmektedir.