Nedir
AF « Devlet
Bir devletin siyasî cinaî, hukukî v.s. suçları bağışlaması. Suçlu olan ya da suçlandırılanların cezaları, çıkarılan özel bir kanunla ya tamamen kaldırılır ya da hafifletilir. Hapishanelerde olan bir kısım ya da bütün mahpuslar hapishanelerden çıkarak serbest hayata dönerler.
Bizim anayasamıza göre, genel ve özel af, Millet Meclisi'nin yetkileri arasındadır. Bu arada Cumhurbaşkanı, hükümetin teklifi ile ihtiyarlık gibi sebeplerle belli suçların cezasını kaldırır ya da hafifletir.
Af, siyasî olaylar sonucu başvurulan bir usuldür. Bir rejim değişikliğin, de, kral hanedanının değişmesinde, Devlet başkanlığının değişmesinde, o memleketin fevkalâde bir olayında çoğu zaman genel af ilân edilir.
CENOVA « Dünya Coğrafyası
İtalya'da bir şehir. İtalya'nın Ligurya bölgesinin merkezidir. Nüfusu 670.201 dir. İtalya'nın en önemli ticaret limanıdır. Eskiden ünlü bir denizci cumhuriyetinin merkezi idi.
SARUHANOĞULLARI « Tarih
Anadolu Selçuk devletinin dağılmasından sonra Batı Anadolu'da kurulmuş olan beyliklerden biri. Saruhanoğulları beyliği, 1313 yılında, Manisa ile öbür Lidya şehirlerini alan, Saruhan Bey tarafından kurulmuştur. Beylik, Manisa merkez olmak üzere Menemen, Gördes, Demirci, Nif, Turgutlu kasabalarını kaplıyordu. Osmanlılar tarafından 1390 yılında Yıldırım Bayezit zamanında ortadan kaldırılmış, ancak Ankara Savaşı'ndan sonra Saruhan beyi Hızırşah tarafından yeniden yöneltilmeğe başlanmıştır. Hızırşah'ın Çelebi Mehmet tarafından yakalanarak öldürülmesi üzerine Saruhanoğulları beyliği, tarih sahnesinden tamamen çekilmiştir.
ÇİÇEK AŞISI « Sağlık
Çiçek hastalığından korunmak için yapılan aşı. Bu aşı, sığır çiçeğinden elde edilir. 1774 tarihinde İngiltere'de Benjamin Jecky adındaki bir çiftçi, inek çiçeğinden aldığı bir madde ile aile efradını aşılamıştır. Edvvard Jenner ise, sığır çiçeği materyalini insanlara tatbik etmek suretiyle hekimlik alanında önemli bir çığır açmıştır.
Genel olarak aşı, aşılanmış sığırlarda meydana gelen veziküllerin pulpasından alınır. % 1 fenollü, % 50 gliserinli serum fizyolojik solüsyonu ile 1/5 oranında karıştırılır ve böylece saklanır. Ticarette bulunan aşıların patojen olmaması ve doz başına düşen bakterilerin 50 adetten fazla düşmemesi gerekir.
Aşılanmada başlıca iki usul tatoik edilir :
1 - Çizme usulü, steril bir iğne ile kan çıkarmadan takriben yarım santim uzunluğunda yapılan çizgi üzerine yeler miktarda aşı materyali sürülür.
2 - özellikle Amerika'da kullanılan ikinci usulde, iğne deriye dikine olarak yarım ya da 0,25 cm. çapında 10 - 30 defa batırılır.
Her iki usulde de kan çıkmamasına dikkat etmek gerekir. Aşı yeri daha önce, su, sabun ya da asetonla temizlenir. Aşı olunduktan sonra aşı yerinin herhangi bir çarpmayla karşı karşıya kalmaması ve hava ile temas etmemesine dikkat etmek gerekir.
Aşı yeri, genel olarak erkek çocuklarda üst kolun dış tarafı, kız çocuklarda iç tarafıdır.
AKÜMÜLÂTÖR « Fizik
Bir elektrik enerji kaynağının verdiği elektrik enerjisini toplamaya yarayan aygıtlar. Akümülâtörlerde toplanan elektrik enerjisi istenildiği zaman alınıp kullanılabilir.
Bugün radyo ve otomobil işlerinde önemli yer tutan akümülâtörlerin türlü çeşitleri varsa da pratikte en çok kullanılanları kurşun akümülâtörlerdir.
Kurşun akümülâtörler, çok sayıda kurşun levhasının, sulandırılmış sülfürik asit eriyiğine daldırılmasıyla yapılır. Artı (Pozitif) kutupta bulunan levhalar, da kurşun oksit, eski (Negatif) kutupta bulunan levhalarda kurşun süngeri bulunur.
Akümülâtörler doldurulurken, kurşun oksitten yapılan pozitif levhaya bir pozitif ucu, öbür levhaya negatif ucu bağlanır. Böylelikle sülfirik asit eriyiğinden akım geçer ve asidin artı yüklü hidrojen iyonları negatif levhaya eksi yüklü asit kökü iyonları pozitif levhaya gider. Pozitif levhada kurşun oksit ve negatif levhada kurşun toplanır.
Akümülâtörler boşalırken, bu olayın tersi olur ve negatif kutuptaki kurgun, kurşun iyonu haline, pozitif kutuptaki kurşun oksit de kurşun haline geçer ve hidrojen iyonları, oksijen ile birleşerek su meydana getirirler. Hem pozitif kutupta hem negatif kutupta kurgun sülfat toplanır.
Bu kimyasal değişmeler sonucu iki levha arasında bir potansiyel farkı doğar ve bu iki levha bir iletken yardımı ile bir radyoya ve herhangi bir almaç'a bağlanırsa buralardan bir elektrik akımı geçer.
Akümülâtörlerin elektromotor kuvvetleri yaklaşık olarak iki volt'tur. Daha büyük değerde bir gerilim elde edilmek istenirse, gerektiği sayıda elemanlar bir birlerine seri olarak bağlanırlar.
Akümülâtörler, bir kimyasal olay sonucu meydana gelen elektrik yükünden istifade etmek sonucu meydana gelmiştir.
BİRMANYA « Dünya Coğrafyası
Çin -Hindi yarımadasının kuzeybatısında kurulmuş bir cumhuriyet. Asıl adı Bağımsız Birmanya Birliğidir. Yüzölçümü 605.277 kilometrekare, nüfusu 20.457.000 dir. Başşehri 711.520 nüfuslu Rangoon şehridir.
Birmanya, dağlık ve ormanlık bir bölgedir. İrravadi ırmağı ile sulanır. Pirinç, şeker kamışı ,çay, ipek ve petrol bakımından zengindir.
XI. ve XII. yüzyıllarda büyük bir İmparatorluk olan Birmanya'nın egemenliğine Kubilay Han tarafından son verilmiş ve uzun yıllar İngiliz Hindistanın bir bölümünü meydana getirmiştir. 1941 yılında Japonlar tarafından işgal edilmiştir. 1948 yılında İngiliz İmparatorluğundan ayrılarak bağımsızlığını ilân etmiştir.
