Nedir
CAİZE « Tarih
Eski şairlerin yazdıkları övgüler karşısında aldıkları para ve armağan. Doğuda genel olarak çok revaçta olan caize vermek usulü, Osmanlılarda da yer etmiş, Osmanlı padişahları ve sadrazamları tarafından, övgü yazan şairlere çeşitti armağanlar, para verilmiş ve bazılarına da devamlı aylık bağlanmıştır.
DESTAN « Edebiyat
Bir savaşı kahramanlığı ya da bir aşk macerasını anlatan koşma biçiminde yazılmış manzum eser. Fakat, çoklukla “eski çağlarda kahramanlık menkıbelerini, Tanrıların kudretlerini, milletlerin büyük zaferlerini anlatan büyük eser” anlamında kullanılır.
Bu ikinci anlamında destan bir olayı ya da birçok olayları, hikâye tarzında ve manzum olarak anlatır. Kahraman, tarihte ün salmış, yaptıkları ve kendisi masallaşmış bir yiğittir. Bu yiğit, ırkının temel karakterlerini kendinde toplayan ve olağanüstü kudretlere sahip bir sembol halindedir.
Destanlar, ya sözlü gelenek halinde ve yazarı belli olmayan eserler halindedir, ya da belli bir şair tarafından kaleme alınmıştır.
Milletlerin edebiyat tarihinde, sözlü gelenek halinde devam ede gelen ve belli şairler tarafından yazılmış ünlü destanlar vardır. Türk edebiyatında, özellikle sözlü gelenek halinde devam ede gelen ünlü destanlar şunlardır: Alp Er Tunga destanı (Saka Türklerinin İranlılarla mücadelesini anlat, maktadır). Şu destanı (Safca Türklerinin Büyük İskender’le olan mücadelelerini anlatmaktadır.) Oğuz Kağan desta nı (Hun'ların büyük hükümdarı Oğuz Kağan'ın Orta Asya'da Türk birliğini ve Hun İmparatorluğu'nu kurması anlatılmaktadır). Bozkurt destanı (Göktürklerin dişi bir bozkurttan türedikleri anlatılmaktadır). Ergenekon destanı (Göktürklerin demirden bir dağı delerek çıkmaları ve büyük bir devlet kurmaları anlatılmaktadır. Dokuz Oğuz Üç Uygar destanı (Uygur'ların bir erkek kurttan türeyişleri anlatılmaktadır.) Göç destanı (Uygurların göçleri anlatıl, maktadır.)
Başka milletlerin ünlü destanları arasında şunlar bulunmaktadır: İlyada, Odisseus (Eski Yunanlıların), Şehname Farsların, Nibelungen (Germenlerin), Kalevala (Finlerin).
ANTRASİT « Yeryüzü
Güçlükle tutuşan, koku ve duman çıkarmadan yanan bir çeşit taş kömürü. Katılık ve yoğunluğu diğer kömürlerden çoktur. Parmak üstünde leke bırakmaz.
Kısa mavi renkli bir alevle yanar. Kalori 9.000 - 9.500 olduğu için çok defa lokomotiflerde kullanılır.
Memleketimizde Kastamonu ilinde bulunan antrasit kömürleşme derecesi en yüksek, jeoloji bakımından en eski olan kömürdür.
LALAPAŞA « Türkiye Coğrafyası
Edirne iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 688 kilometrekare, nüfusu 12.580 dir Yüzeyi çokluklu düzlük alanlardan ibarettir. Toprak ürünleri halkın başlıca geçim kaynağıdır. İlçenin merkezi 980 nüfuslu Lalapaşa kasabasıdır.
BERİLYUM « Kimya
Kimyasal bir eleman. Sembolü B. atom ağırlığı 9.013 ergime derecesi 1280 derecedir. Gümüş beyaz renginde parlak ve kolaylıkla oksitlenen, kolaylıkla kırılabilen hafif ve sert bir metaldir. Nadir bulunan metallerdendir. Tabiatta yalnız birleşikler halinde bulunur. En önemli bileşiği berilyum minerali (beril) dir.
DİNOZORLAR « Hayvanlar
Milyonlarca yıl önce yeryüzünde yaşamış dev büyüklüğünde hayvanlar.Dinozorlar kelimesi, eski Yunanca'da korkunç kertenkele anlamına gelmektedir.
Dinozorlar,şimdiye kadar yeryüzünde yaşamış en büyük hayvanlardır. Et yiyenleri olduğu gibi otla beslenenleri de vardır. İlkel dinozorlar, iki ayaklı idiler. Sonraları, bazı türlerinde dört ayak meydana gelmiştir. Türleri, değişik yapılar gösterir. Genel olarak, çok uzun ve büyük bir kuyrukları, çok büyük bir Vücutlar ve bunlara oranla, küçük bir başları vardı. Bazı türlerinde iki ön ayak küçük, arka ayaklar büyüktür. Boyları 60-70 metreye ulaşanları bulunurdu. Ağırlıkları bakımından da 50 tona yaklaşanlar bulunurdu.
Yaşadıkları yerler Afrika ve Amerika idi. 200 milyon yıl önce yaşamaya başlayıp, 60 - 70 milyon yıl kadar yaşadıkları sanılmaktadır. 130 milyon yıl önce, bütün nesilleri ortadan kalkmıştır.
