Nedir

ŞARKİKARAAĞAÇ « Türkiye Coğrafyası

Isparta iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 879 kilometrekare, nüfusu 26.649 dur. Yüzeyi çıplak ve sarp yamaçlarla, bu yamaçların çevrelediği ovalık alanlardan ibarettir. Tahıl ekimi, hayvancılık, bağcılık ve küçük sanatlar, halkın başlıca geçim kaynağıdır. Merkezi 3.737 nüfuslu Şarkikaraağaç kasabasıdır.

BERMUDA ADALARI « Dünya Coğrafyası

Atlas okyanusunun Kuzeyinde, Amerika Birleşik Devletleri açığında bir adalar topluluğu.Yüzölçümü 50 kilometrekare, nüfusu 43.650 dir. Başşehri Hamilton şehridir. Adalar topluluğu 300 den fazla adadan meydana gelmiştir. Halkının başlıca geçim kaynağını, adayı ziyaret eden turistlerin bıraktığı döviz teşkil eder. Ayrıca sebzecilik ve çiçekçilikte başlıca kollarındandır.

İNÖNÜ MEYDAN MUHAREBESİ ,(İkinci) « Tarih

Kurtuluş Savaşı'nda, Millî Mücadele ordusunun, Yunanlılara karşı kazandı ikinci muharebe.Birinci İnönü Meydan Muharebesi de yenilgilerinin acısını unutmayan bunu kazanacakları bir başarı ile yok etmek isteyen Yunanlılar, çok geçmeden yeni bir taarruz hazırlığına giriştiler.

Taarruzun amacı, Türk Ordusunun teşkilâtlanmasına vakit bırakmamak , ilk muharebede Eskişehir ve Kütahyayı almak, daha sonra Ankara üzerine yürümek ve Büyük Millet Meclisi Hükûmetini dağıtmak suretiyle Sevr Antlaşmasının hükümlerini yürürlüğe koymaktı. Yunan Genel Kurmayı, Ankara'nın zaptı halinde Türk Ordusunun bu şehrin doğusuna çekilerek bir savunma hattı teşkil edeceğine ihtimal vermemekte idi. Çünkü yol ve demiryolu şebekesi yoktu. Türk Ordusu yiyeceksiz ve cephanesiz kalacaktı. Dağılmaya veya teslim olmaya mahkûmdu.

Bu sıralarda Yunan Ordusunun kuvvetleri Bursa ve doğusunda, Uşak ve doğusunda, İzmit'te ve Gebze'de grupla dağılmıştı. Türk Kuvvetleri ise, Eskişehir'in kuzey batısında, Dumlupınar doğusunda ve Kocaeli cephesinde bulunuyordu. Yunanlılar 23 Mart 1921 de Bun ve Uşak batısında üstün kuvvetlerle Eskişehir ve Afyon istikametinde ileri harekete geçtiler. Bu kuvvetlerin miktarı 40.000 tüfek, 3.700 den fazla ağır ve hafif makineli tüfek, 144 top ve 1.200 kılıçtan (süvari) ibaretti. Buna karşı Türk kuvvetleri Eskişehir ve İnönü Bölgesinde İsmet Paşa Kumandasında 15.000 tüfek, 150 hafif ve ağır makineli tüfek, 900 kılıç ve 50 top ile Afyon ve batısında Refet Paşa kumandasında 9.000 tüfek, 64 makineli tüfek, 400 kılıç ve 51 top kadardı.

Bursa, Bilecik ve Pazar köy üzerinden ilerleyen Yunan kuvvetleri, 26 Mart akşamı, muharebeyi İnönü mevkilerinde kabul etmeye karar vermiş olan İsmet Paşa'nın batı cephesi birliklerinin sağ kanadı ile temas ettiler. Ertesi gün bütün cephe boyunca taarruza başladılar. Kuvvetlerimiz merkez ile sol kanadımızda bazı gerileme hareketleri yapmaya mecbur kaldılar. Bununla beraber erlerle subaylarımızın ve hattâ kumandanlarımızın omuz omuza çöküşmesi sayesinde mevziiler muhafaza edildi. 30 Mart'ta Yunanlılar, aldıkları takviye birlikleri ile yeniden taarruza geçtiler. Türk kuvvetlerinim sağ kanadı Ankara'dan gelen ve aralarında Muhafız Gücünün de bulunduğu takviye kuvvetleri ile düşman üzerine karşı taarruza geçince, Yunan taarruzu kesin olarak kırıldı. 30/31 Mart gecesi, Yunanlılar perişan bir şekilde geri çekilmeye başladılar. Şiddetle takip edildiler. Bu suretle ikinci İnönü zaferi de kuvvetçe üstün düşmana karşı az kuvvet, fakat üstün bir iman ve yüksek fedakârlıkla kazanılmış oldu. Muharebenin neticesini günlerden beri heyecanla bekleyen Türk umumî efkârı İnönü zaferini büyük törenlerle kutladı. Mustafa Kemal'in Batı cephesi kumandanına yazdığı tebrik telgrafında da dediği gibi İnönüde yalnız düşman değil, milletin ters dönmüş olan talihi de artık yenilmişti.

İnönü zaferi 8, Nisan'da kazanılan Aslıhanlar zaferi ile tamamlandı. Yunanlılar İnönüye taarruz ederken Uşak bölgesinde Afyonkarahisar istikametinde taarruza geçmişler 24 Mart'ta Dumlupınar'daki mevzilerimizi düşürerek 28 Mart'ta Afyonkarahisarı zapt etmişler ve Konya İstikametinde yürüyüşe geçmişlerdi. Fakat İnönü zaferi kazanıldıktan sonra Türk birlikleri Yunanlıların yar kuvvetlerini tehlikeye düşürünce, Yunar kuvvetleri Afyon'u boşalttılar ve geri çekilmeye başladılar. 8 Nisan'da Aslıhanlarda mağlûbiyetleri bu cephedeki durumun lehimize halledilmesine sebep oldu. Yunanlılar, Uşak'ta takviye aldıkları için Dumlupınar'ın alınmasından vazgeçilerek cephenin kuvvetlendirilmesiyle meşgul olunmaya başlandı (11 Nisan 1921).

ÇİÇEK « Bitkiler

Bir bitkinin, göz alıcı renklerle bezenmiş olan, çoğu güzel kokan, üreme organlarını taşıyan bölümü. En çok rastlanılan çiçekler, dört dizi bölümünden meydana gelmişlerdir. Bu dört bölüm, çiçek sapından gelişirler. Bu sapın ucu, bir tablayı hatırlatır ve “çiçeklik” adını alır. Çiçeği meydana getiren dizinin en dış bölümünde, bir çanak meydana getirecek şekilde dizilmiş olan çanak yaprakları vardır. Bunlar, çiçek tomurcuk durumunda iken, tomurcuğun bütün bölümlerini korur çiçek açtığında ona bir desteklik vazifesi görür.

Çanağın içinde “taç” denen, göz alıcı renklerden meydana gelmiş taç-yapraklar bulunur. Çiçek denildiğinde göz önünde beliren bölüm burasıdır. Bunlar, üremeyi kolaylaştıracak böcekleri, çiçek üzerine çekecek şekilde göz alıcı renklerden meydana gelmiştir.

Çiçeğin daha iç bölümünde, tam ortada olan “dişi organ” ın çevresinde yer almış “erkek organlar” bulunur. Her erkek organ, sarı ya da kırmızı renkli çiçek tozlarını taşıyan tabla biçiminde bir başlıkla bunu taşımakta olan bir ipçikten meydana gelmiştir.

Dişi organ, organların orta bölümünde yer almıştır. Dişi organın en yukarısında boğum şeklinde bir tepecik bulunur. Bu tepecik altında dişicik borusu yer alır. Dişicik borusunun altında da şişkince bir yumurtalık bulunur. Meyveleri meydana getiren yumurtacıklar, bu yumurtalıkta bulunurlar.

Her çiçek, bu şekilde dört diziden meydana gelmiş olmaz. Bunlardan bazıları gibi, erkek ve dişi organları da aynı çiçek üzerinde bulunmazlar. Dört dizisi de tam olan çiçekler, “tam çiçek” leri meydana getirirler. Erkek ve dişi organların ise aynı bitki üzerinde ve ayrı ayrı çiçeklerde olmaları “bir evcikli”, ayrı ayrı bitki üzerinde olanları da “iki evcikli” çiçekleri meydana getirirler.

OMURİLİK « Biyoloji

Omurganın ortasındaki kanaldan geçen sinirsel bir organ. Ortalama bir santimetre çapındadır. Kanalın sonuna kadar inmez, İkinci bel omuru hizasında konik şeklinde bulunur. Buradan, kuyruk sokumuna kadar bir ip halinde uzanır. Omurilik, bütün uzunluğunca aynı çapta değildir. Bu bölümler, üst ve alt taraf sinirlerinin çıkıntıları hizalarıdır.

Omuriliğin önünde ve arkasında iki oluk vardır. Bunlardan öndeki derindir. Bundan başka orta çizginin yanlarında önde ve arkada derin olmayan oluklar vardır. Bu yan oluklardan, omuriliğin ön ve arka kökleri çıkar. Bu kökler yanlarda omurlar arası delikleri hizasında foirbirile birleşerek omurilik sinirlerini meydana getirirler. Bu köklerden öndekiler oynatıcı iplikleri, arkadakiler duyurucu iplikleri taşırlar. Arka kök üzerinde “sipinal düğümler” adı alan bir şişkinlik vardır.

Omuriliğin yapısı : Omuriliğe enine bir kesit yapılırsa şu oluşumlar görülür:

1 - Dar bir merkez kanalı. 2 - Bu merkez kanalın çevresinde (H) şeklinde ve boz madde növronların hücrelerinden meydana gelmiştir. 3 - Boz maddenin çevresindeki ak madde.

Kordonlarda bulunan ve növron uzantılarından meydana gelen sık maddenin sinir uyarımlarını beyne götürenleri “duyurucu”, beyinden gelenleri “oynatıcı” sinirleri meydana getirirler.

KARABATAK « Hayvanlar

Perde ayaklılardan bir deniz kuşu. Bataklıklarda yaşar, uzun, sivri gagalı bir kuştur. Balıklarla geçinir. Avının arkasından denizin derinliklerine kadar dalabilir.