Nedir

AVRUPA « Dünya Coğrafyası

Dünya'nın beş kıtasından biri. Avrupa, aynı zamanda eski Dünya kıtalarından biridir. Yüzölçümü 10 milyon kilometrekare, nüfusu 555 milyondur. Avrupa'nın yüzölçümü, Avusturalya'dan biraz fazla olduğu halde, Asya'dan sonra en çok nüfuslu karadır. Dünya medeniyetinin en canlı ve yaratıcı bir yeri olması bakımından Önemi büyüktür.

Topraklarının % 90 ı ılıman iklim kuşağında bulunan Avrupa'nın ancak % 10 u soğuk bölgede bulunmaktadır. Enliliği 4.000 kilometre kadardır. Yarımada ve adaları çoktur. Kıyılarının boyu 37.000 kilometreyi bulur. Çok girintili ve çıkıntılı durumu Avrupa'ya denizle yakın alâka kazanmak imkânını vermiştir.

Yüzey şekilleri: Bütün karaların ortalama yüksekliği 840 metre olduğu halde Avrupa'nın ortalama yüksekliği 300 metredir. Bu bakımdan Avrupa karalar arasında ortalama yüksekliği 0 - 200 metre arasında değişen düzlüklerden meydana gelmiştir. Bu düzlüklerin en genişi Ural'lardan Baltık ve Kuzey denizi kıyılarına kadar uzanan Kuzey Avrupa düzlüğüdür. Bu düzlüklerin kuzeyinde İskandinavya dağlık bölgesi yer alır (ortalama 2.500 metre). Orta ve Batı Avrupa-da tepelik bölgeler ve bunlar arasında sıkışmış düzlükler yer alır. Daha güneyde, Atlas Okyanusu'ndan Karadeniz'e kadar yüksek kıvrım dağları sıralanır: Pirenel'er (3.400 metre). Alp'ler (4.810 metre), Karpat'lar (2.660 metre), Balkan dağları (2.375 metre). Bu dağ sıralarından ayrılan büyük kollar. Avrupa'nın güneyinde yer alan yarımadalarda uzanır. Avrupa'nın kıyılara yakın yerleri hemen daima ovalıktır. Yükseklikler, karanın ancak % 1 ini kaplar. En yüksek dağ sıralarında bile kolayca aşılabilen geçitler yer alır.

İklim: Avrupa'nın çok yeri ılıman iklim kuşağı içinde olmasına rağmen kuzeyden güneye uzanışa ve denizle olan ilgiye göre farklı iklim bölgeleri belirir. Bu bakımdan Avrupa'da başlıca şu iklim bögeleri ayırt edilir:

1- İskandinavya'nın yüksek yerlerinde Alpler'de görülen soğuk iklim bölgesi,

2- Avrupa'nın kuzey ve doğusu ile Orta Avrupa'nın dağlarında görülen kışları soğuk, nemli iklim bölgesi.

3- Batı ve Orta Avrupa yörelerindeki nemli ılıman iklim bölgesi,

4- Güneydeki sıcak ve yazları kurak bölgeler,

5- İç İspanya ve Güney Doğu Avrupa'nın bozkır iklim bölgeleri,

Sular : Avrupa akarsularının hemen hepsi, yılın her mevsiminde akan, sağ-naklardan ve kar erimelerinden kabaran devamlı ırmaklardır. Genel eğilimine uyarak suların % 35 i Atlas Okyanusu'na, % 30 u Akdeniz'e % 23ü Kuzey Buzdenizine dökülürler. En büyük ırmaklar. Kapalı bir deniz olan Hazer denizine dökülen Volga (3.694 kilometre) ile Karadeniz e dökülen Tuna'dır (2.860 kilometre). Bunlardan başka önemli ırmakların arasında Po,Rhone,Vistül,Oder,Elbe,Ren ırmakları yer alır.

Avrupa’nın gölleri önemli değildir.Bunlar kıtanın yerlerinde (İskandinavya,Kuzey Almanya ve Alpler) toplu olarak bulunurlar. Bu göllerin en büyüğü Ladoga ve Omega’dır.

Bitki örtüsü ve hayvanlar : Avrupa'nın bitki örtüsü ve hayvanlar topluluğu, iklim bölgelerine uyar. En kuzeydeki Avrupa bölgesinde bodur çalılık ve ağaçlardan meydana gelmiş Tundura adı verilen buzlu bozkırlar yer alır. Bu bölgede Rengeyiği, beyaz ayı gibi kutup hayvanları yaşar. Bu bölgenin güneyinde Finlandiya ve kuzey Rusya'da geniş yer kaplayan iğne ve geniş yapraklı ağaçların meydana getirdiği ormanlar başlıca bitki örtüsünü teşkil eder. Ayı, kurt, tilki, sansar, geyik, karaca bu kuşakta yaşayan başlıca hayvanlardır. Her zaman yeşil duran geniş yapraklı ağaçlardan meydana gelmiş ormanların ve maki adı verilen fundalıkların başlıca bitki örtüsünü meydana getirdiği Akdeniz bölgesinde astropikal kuşak hayvanları (çakal sürüngenler) yaşar. Avrupa'nın doğu yörelerinde, bozkırlar, geniş yer tutar. Yer yer otluk olan buralarda bozkır hayvanları yaşar.

Tabiî zenginlikler : Avrupa tabii zenginlikler bakımından oldukça çeşitlilik gösterir. İsveç, Rusya, Fransa'da demir yatakları; İnglitere, Fransa, Belçika’da taşkömürü madenleri; Almanya, Çekoslovakya, Macaristan'da linyit; İtalya, İspanya'da çinko ve kurşun; Norveç, Yugoslavya'da krom, Boksit; Karpatlar ve Kafkaslar'da petrol önemli bir yer tutar.

Ekonomi : Avrupa ekonomisinin başlıca özelliği büyük bir çeşitlilik göstermesi, ve başka kara parçalarına sıkı bağlarla bağlı bulunmasıdır. Bu bakımdan yalnız dünyanın kuvvetçe başta gelen kara parçası olmakla kalmamış dünya ekonomisinde hâkim bir yer tutmuştur. Gerek tarım, gerekse endüstrinin çok geliştiği Avrupa, İkinci Dünya Savaşından önce bütün dünya buğdayının 1/3 ünü, arpanın 1/3 ünü, mısırın 1/7 sini yetiştiriyordu. Bunlardan başka şeker pancarı, keten, kenevir, çeşitli meyveler ve geniş miktarda hayvancılık Avrupa ekonomisinin başlıca ürünleri arasında bulunuyordu. Bundan başka Avrupa da maden endüstrisi de çok gelişmiştir. Endüstrideki istihsali ile dünya ihtiyacının Önemli bir kısmını karşılamaktadır.

Nüfus : Avrupa yeryüzünün kalabalık kara parçasıdır. Nüfus sıklığı ortalama kilometrekare başına 35 i dir. Fakat nüfusun dağılışı her yer aynı değildir En kalabalık yerler be ve orta Avrupa'nın endüstri bölgelerinde Nüfusun önemli bir kısmı büyük şehirde yaşar.

Avrupa ülkelerinde yaşayan halk çok eski çağlardan beri birbirleriyle iyice karışmıştır. Güney ve güneybatıda Lâtinler (Fransız, İtalyan, İspanyol) orta ve kuzeyde Cermenler, (Alman, İngiliz, Hollândalı ve İskandinavyalı'lar), doğu kuzey doğuda İslâvlar (Ruslar, Lehler, Bulgarlar,Çek'ler)çoğunluktadırlar.

Ükeler : Avrupa'da büyüklük, nüfus çokluğu ve iç bünye bakımmd biribirinden farklı birçok devletler kurmuştur. Avrupa'nın büyük devletleri arasında İngiltere, Fransa, Almanya, Sc yet Rusya, İtalya görülür. Bunlar arasında bir kısmı tamamıyla bağımsız bulunan bir kısmı da peyk durumunda ol küçük devletlerle, meşruti krallıkla cumhuriyetle idare edilen çeşitli memleketler yer alır.

Tarih : Irk ve dil bakımından büyük kütlesi aynı cinsten bulunan Avrupa milletlerinin yaşayış tarzlarında, gelenek inanışlarında, siyasî, dinî ve sosyal hareketlerinde bir benzerlik vardır. Bu bakımdan Avrupa’nın tarihi de bir bütün olarak ele alındığında bu benzerliği görmek mümkün olur. Avrupa'nın en eski tarihi kıtanın güney doğusunda başlamıştır. Eski çağlarda bu bölgede başlayan ve geniş alanlara yayılan Yunan kültürü yavaş yavaş Roma imparatorluğuna ve bütün Avrupa'ya yayılmış, fikri ve mânevi alanlarda büyük etki yapmıştır. Roma imparatorluğu ise Avrupa'nın geniş alanlarında büyük bir siyasî egemenlik kurmuş, fakat fikrî ve mânevi alanlarda Yunanlılar kadar etki yapmamıştır. Hıristiyanlığın yavaş yavaş gelişerek büyük halk toplulukları arasına girmesi ile Avrupa'da değişik bir hüviyet belirmiş ve Avrupa Ortaçağda koyu bir taassup içine girmiştir. Papaların dünya egemenliğini mânevi yollardan ellerinde tutmaları zorunluluğuna inandıkları bu zamanda Papalık ile büyük imparatorluklar arasında çeşitli mücadeleler çıkmıştır.

1453 yılında Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u alması ile Avrupa tarihinde yeni bir çağ başlar. Müslümanlarla ve Türklerin etkisi ile Avrupa'da eski Akdeniz medeniyeti yeniden canlanmaya başlamış ,Rönesans ve Reform hareketleri ile Avrupa yeni bir hüviyet kazanmağa başlamıştır. Papalığın dinî kudreti yavaş yavaş kaybolarak yeni devletler çıkmış bu devletlerin egemenlikleri teminat altına alınmağa başlanmıştır. İstibdada karşı bir ayaklanma olan Fransa ihtilâlinden sonra Avrupa'da daha hür bir hava esmiş. Avrupa halkları hür olmak için uzun süren didişmelerde bulunmuşlardır. Bütün bu olayların sonunda Avrupa’da küçük krallıkların yerini, milliyet akımlarının etkisi sonucu çeşitli birlikler almış ve birliğe dayanan büyük devletler kurulmuştur. Bu devletler arasında çıkan çeşitli anlaşmazlıklar sonucu, Avrupa’da biri 1914 -1918 yılları arasında, biri de 1939-1945 yılları arasında bütün dünyaya etki eden büyük savaşlar olmuştur. Bu iki savaşa yalnız Avrupa devletleri değil, hemen hemen bütün dünya devletleri katılmışlardır.

KARABİBER « Bitkiler

Karabibergillerin örnek bitkisi ve onun meyvelerinin kuru, küçük ve siyah taneleri. Bu tanelerin keskin kokusu, yakıcı bir lezzeti vardır. Dövülüp toz haline getirilerek yemeklere çeşni vermek üzere kullanılır. Karabiber bitkisinin fidanı tırmanıcı, yaprakları yürek biçimindedir.

KURŞUNLU « Türkiye Coğrafyası

Çankırı iline bağlı bir. ilçe. Yüzölçümü 1.138 kilometrekare, nüfusu 32.327 dir. Yüzeyi geniş ve ovamsı vadilerle bu vadileri çevreleyen tatlı meyilli, çoklukla çıplak sırtlardan ibarettir. Halkın başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.

ilçe merkezi 2.496 nüfuslu Kurşunlu kasabasıdır.

İŞ « Fizik

Bir kuvvetin uygulanmış olduğu yer üzerindeki etkisi. Fizik bilimi yönünden bu duruma göre , bir kuvvet kullanarak bir şeyi hareket ettirmek, yani sürtünme kuvveti, ağırlık kuvveti gibi bazı dirençleri yenmektir. İş, kuvvet doğrultusunda gidilen yol ile oranlıdır. Bu duruma göre de, = kuvvet X yol.

İş birimi kilogram - metredir. Bu birim, bir kilogramlık bir kuvvetin, kendi doğrultusunda bir metre boyunca etki ettiği zaman gördüğü işe eşittir.

ÜNİVERSİTELERİMİZ « Eğitim

Türkiye'de, gerek Osmanlı İmparatorluğu zamanında, gerekse Anadolu Selçuklu Devleti zamanında, çeşitli bilim, kurumları, gerekli önemi görmüş müesseseler arasında yer almış; özellikle Osmanlı İmparatorluğu zamanında, bu bilim kurumları, padişahların ve devlet yöneticilerinin büyük ilgisini görmüştür.

Cumhuriyetin ilânından sonra, ilk ve orta dereceli okullarda yapılan devrim hareketlerinin yanı sıra, yüksek öğretim yapan bilim kurumları da, Cumhuriyet hükümetlerinden gereken önemi görmüştür. Her bakımdan büyük bir hızla gelişmekte olan medeni dünyanın, bilimsel bakımından da gidişine ayak uydurabilmemizi sağlayan bu bilim kurulları, gün geçtikçe çalışma kollarını ve bilim adamlarını genişletmekte, daha büyük imkânlarla, Türk yurduna, yüksek öğrenim görmüş aydın kişiler yetiştirmektedir.

Bugün Türkiye'de, şu üniversiteler bulunmaktadır :

1 - İstanbul Üniversitesi: Kuruluş tarihi en eski olan üniversitemizdir. Bilim kurumu olarak başlangıç tarihi, Fatih zamanında kurulan “Külliye” lere kadar uzanmaktadır. Bu bilim kurulu, yüzyıllar geçtikçe gelişmiş, İstanbul Darülfünunu haline gelmiş, 1933 yılından itibaren de İstanbul Üniversitesi adı ile çalışmasına devam etmiştir. Fakülteleri ile tam kuruluşlu bir üniversite özelliğindedir.

2 - Ankara Üniversitesi : Bu üniversitenin çeşitli fakülteleri, zaman aralıkları ile kurulmuştur. 1925 yılında kurulmuş olan Hukuk Mektebi 1936 da kurulan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, 1943 te kurulan Fen Fakültesi 1945 yılında kurulan Tıp Fakültesi ile bir üniversite haline gelmiş daha sonraki yıllarda kurulan İlahiyat Fakültesi, Veteriner ve Ziraat Fakülteleri, Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Hacettepe Tıp Fakültesi ile bilim kollarını genişletmiştir.

3 - Atatürk Üniversitesi : 1953 tarihinde kurulmasına karar verilmiş, bir üniversitedir. Merkezi Erzurum'dadır Fakülteleri tam olarak meydana gelmemiştir.

4 - Ege Üniversitesi : 1955 tarihinde İzmir'de kurulmuş olan bir üniversitedir. Ziraat ve Tıp fakülteleri bulunmaktadır.

5 - Teknik Üniversite : Merkezi İstanbul’da bulunan bir üniversitedir. İnşaat ve elektrikle ilgili teknik konularda öğretim yapan bir üniversitedir. Yüksek mühendis okulu'nun 1946 yılında kabul edilen bir kanunla üniversite öğretimi yapmağa başlaması üzerine kurulmuştur.

6 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi : Merkezi Ankara'da olan, İngilizce dili ile öğretim yapan, UNESCO'nun teşebbüsü ile kurulmuş bir üniversitedir.

BOZCAADA « Türkiye Coğrafyası

Çanakkale boğazının güney batısında bir ada ve Çanakkale iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 40 kilometrekare, nüfusu 1.812 dir. Bu nüfusun tamamı ilçe merkezinde oturmaktadır. Anadolu yakasından 5 kilometre kadar uzakta olan adanın batı kıyıları sığ ve kayalıklıdır. Hemen bütün nüfus aynı addaki küçük bir limanda toplanmıştır.

Bozcaada'da şarapçılık ve bağcılık ileri gitmiştir.