Nedir
HİNT OKYANUSU « Dünya Coğrafyası
Asya'nın güneyinde, Afrika'nın doğu kıyılarıyla Avustralya kıyıları arasında uzanan engin deniz. 74.900.000 kilometre karelik bir alan kaplar. Büyüklük bakımından okyanusların üçüncüsüdür. Derinliği ortalama olarak 3.600 metredir. Umman denizi, Bengal körfezi, Basra (İran) körfezi, Kızıldeniz, Hint Okyanusu'nun girintileridir. Mevsim rüzgârları (Muson) bu okyanusun en önemli özelliğini meydana getirir.
ARHAVİ « Türkiye Coğrafyası
Artvin iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 295 kilometrekare, nüfusu 13.249 dur. Artvin'in ortasında bulunan ilçenin yüzeyi dik meyilli ve derin vadilerle bölünmüş sırtlardan ibarettir. Meyve, sebze gibi çeşitli ürünler, halkın geçim kaynağıdır. İlçenin merkezi Musazade kasabasıdır.
KALITIM « Biyoloji
Canlıların, kendinden önceki yakınlarında bulunan bedensel ya da manevî bir halin görülmesi, soyaçekim. Doğan bir çocuğun anasına, babasına, kardeşlerine ya da soyundan gelen birine benzemesi; bir fasulyeden daima aynı fasulyenin, bir serçeden, bir maymundan aynı serçenin, aynı maymunun meydana gelmesi, kalıtımla açıklanır.
Kalıtım, çok eski zamanlardan beri bilginlerin ve insanların üzerinde merakla ,önemle durdukları bir olaydır. Fakat XIX. yüzyılına kadar bu olayın bilimsel bir açıklaması yapılmamıştır. İlk defa Gregor Mendell (1822 - 1884) adlı bir Avusturyalı rahip, kalıtımın esaslarını, bezelye melezleri üzerinde yaptığı incelemelere dayanarak ispata çalışmış, vardığı sonuçları, 1865 yılında yayınlamıştır. Ancak, bu incelemeler kimsenin dikkatini çekmemiştir.
1900 yıllarına doğru Hollandalı bilgin De Vries ile Almanyalı Çorrens ve Avusturyalı Tschermek ayrı ayrı denemeler yapmışlar, Mendell in vardığı sonuçlara varmışlardır. Daha sonraları, kalıtımla ilgili meseleleri ilkin Mendell'in incelediği anlaşılmış olduğundan, kalıtımla ilgili kanunlara, “Mendel Kanunlar” adı da verilmektedir.
Mendell, deneylerini bezelye melezleri üzerinde yapmıştır. İlkin tohumları düz ve buruşuk iki tıp bezelye almış, çiçek açmadan bunların erkek organlarını keserek çıkarmış ve birinin çiçek tozlarını öbürünün dişi organları üzerine serpmek suretiyle döllenmesini sağlamıştır. Bu döllenmeye “Mendell Çaprazlaması” denir. Sonuç olarak her iki bitkiden de “düz tohumlu”taneler meydana geldiğini görmüştür. Yaptığı deneylerden sonra şu sonuca varmıştır:
a - Birbirinden belirli bir karakterle ayrılmış bulunan saf ırk iki bezelye birleştikleri zaman meydana gelen melezlerde,' ana ve babadan birisinin karakteri görülmekte ve hepsi bir birine benzememektedir. (Melezlerin birbirine benzememesine izottipi denir.)
b -Melezlerde ana ve babadan birisinin karakterinin görülmesi, ortaya çıkan karakterin diğerine hakim olduğunu göstermektedir. Bu hakim karaktere “dominan karakter”, ana ve babada bulunduğu halde ortaya çıkmayan karaktere de “resesif karakter” adı verilmektedir.
Mendell, elde ettiği melez tohumların erkek çiçeklerini kendi aralarında tekrar çaprazlamıştır. Bu ikinci deneyde elde edilen tohumlardan önemli bir bölümünün düz olduğunu, bir bölümünün ise buruşuk tohumlu olduğunu görmüştür. Buruşuk tohumlan ektiğinde bunlardan devamlı olarak buruşuk tohum elde etmiş; düz tohumluların bir kısmının devamlı olarak düz, bir kısmının da buruşuk tohumlu taneler verdiğini görmüştür. Buradaki 1/4 buruşuk ve 3/4 düz tohumlular oranının da değişmediğini görmüştür. Bu denemelerden elde edilen sonuçlar üç kanun halinde toplanmıştır. Bunlara Mendell Kanunları denir.
Birinci Kanun : Birbirlerinden birer karakterle ayrılan iki saf ırk birleştikleri zaman meydana gelen melezlerin hepsi de aynı tipte bulunmaktadır. Buna İzotipi Kanunu denir.
İkinci Kanun : Melezlerde ana ve babadan birinin karakteri hakim olarak görülmektedir. Buna da Dominans Kanunu denir.
Üçüncü Kanun : Melezler aralarında çaprazladıkları zaman meydana gelen nesilde ana ve babaya ait karakterler ayrılmaktadır. Buna Karakterlerin Kanunu denilmektedir.
İZNİK « Türkiye Coğrafyası
Bursa iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 478 kilometrekare, nüfusu 28.028 dir. İlçe, Bursa ilinin kuzeydoğusunda, İznik gölünün çevresindedir. Yüzeyi Aydan ve Naldöken dağlarının tatlı meyilli makilerle kaplı sırtlarından ve geniş düz alanlardan ibarettir. Bağcılık, meyvecilik, sebzecilik önemli geçim kaynaklarıdır.
ilçe merkezi olan Îznik, 6.304 nüfuslu bir kasabadır. Bizans devrinden ve Osmanlıların ilk zamanlarından kalma eserleri ile tarihî bir özellik taşır.
BOSNA – HERSEK « Dünya Coğrafyası
Yugoslavya'nın 6 eyaletinden biri Yüzölçümü 51.564 km. karedir; bunun 41 908 km. karesi Bosna, 9.656 km. karesi de Hersek'tir. Nüfusu 3.127.000'dir. (1960) Bu nüfusun 1.350.000'i Müslüman Boşnaktır, bunun da birkaç bini Arnavut ve Türk'tür Hersek’te toplu halde az miktarda Türk vardır.
Bosna - Hersek denizden uzak, dağlık bir ülkedir. Hırvatistan'a ait Dalmaçya şeridi memleketi denizden ayırmıştır. 2.534 m. ye kadar yükselen arazinin kuzey sınırını Sava nehri çizer. Sava'nın Una kolu kuzeybatıdan, Drina kolu da doğudan Bosna'yı sınırlar. Bunların arasında Vrbas ve Bosna ırmakları kuzeyden güneye uzanır. Memlekette ovalara az rastlanır. İklim ılıktır. Mevsim yağışları vardır. Bitki örtüsü Orta Avrupa'yı andırır. Arazinin yüzde 50'si orman, yüzde 30'u tarla, yüzde 17'si çayırdır. Halk tahıl, patates, pancar tarımı ve meyvecilikle geçinir Hayvancılık da gelişmiştir. Keçi, koyun, sığır ve Hristiyanlar arasında domuz beslenir. Dericilik, tütün işçiliği, kereste işleri bakırcılık, küçük sanayi halinde bulunur. Demiryolu Bosna - Hersek'i, Tuna'dan Adriyatik'e bağlar.
Bosna'nın başşehri Bosnasarayı (Sara jevo) 173.000 nüfusludur.
AHLÂK « Toplum ve Toplum Yapısı
Bir toplulukta insanların uymak zorunda bulundukları kaideler ve bu kaidelerin bilimi. Ahlâk bir toplumun olduğu kadar bir ailenin de temel direği olan manevî bağlarımızdan biridir. Ancak bu kaidelere uymakla bir insanın, başka insanlara karşı olan mânevi davranışları ayarlanır; bir topluluk düzeni kurulabilir.
Bu bakımdan ahlâk, iyi ile kötünün teşkil ettiği bir takım değer kavramlarıdır. Bu değer kavramlarına uymakla iyiyi kötüden ayırabilir, ailemize, çevremize, içinde bulunduğumuz topluma karşı vazifelerimizi ayarlayabiliriz.
