Nedir

LALE DEVRİ (1718 - 1730) « Tarih

Osmanlı tarihinde Ahmet III. zamanında on iki yıl sürmüş olan zevk ve safa, israf ve eğlence devrine verilen ad.Lâle Devrini açan Üçüncü Ahmed'in sadrazam ve damadı Nevşehirli İbrahim Paşadır. “Sefaretname”siyle meşhur Yirmisekizçelebi Mehmet Efendi Fransa sefiri iken gördüğü Versailles sarayının havuzlarını, bahçelerini. korularını pek beğendiği için İstanbul'a döndüğünde methini padişaha ve sadrazama duyurdu. Bu yerler örnek tutularak Beşiktaş ilerisindeki Çırağan sanayi ile Kâğıthanede köşkler, çağlayanlar, korular yapıldı. Gene o zamanlarda Hollanda’dan getirilen lâle soğanları pek rağbet gördü. Bahçeler renk renk lâlelerle süsledi. Bir aralık lâle merakı o kadar arttı ki tek soğanın bile bir altına satılıp alındığı oldu. Padişah, sadrazam, İstanbul'un ileri gelenleri ve zenginleri kâh Çırağan sarayında kâh Kâğıthanede eğleniyorlar; gece, eğlencelerinde de üstlerine birer mum diktikleri kaplumbağaları lâlelerin altında dolaştırarak çırağanlar tertibe diyorlardı. Bu devri Patrona Halil İsyanı kapadı. Padişah, damadı İbrahim Paşayı boğdurarak cesedini ayaklanan halkın önüne attırdı, bu devri terennüm etmiş ve hiçbir eğlenceden geri kalmamış olan meşhur şair Nedim, Beşiktaş'taki evini saran asilerden kaçarken damdan düşüp öldü. Üçüncü Ahmet de tahtı Birinci Mahmuda bırakmak zorunda kaldı. “Lâle bin altına ise nale (inilti) bedihava (bedava) dır” atalar sözü Lâle Devrinin sefahat sefalet tezadını göstermek için söylemiştir.

GÖKGÜRÜLTÜSÜ « Astronomi

Şimşek çakmasından sonra duyulan gürültü. Yıldırımın meydana gelmesine sebep olan çok kuvvetli elektrik akımı, şimşek çakmasına kadar kısa bir zaman içinde, çevresindeki havayı şiddetle ısıtır. Bu ısınma sonucu, hava moleküllerinde birdenbire bir genişleme meydana gelir. Genişleyen hava, hızla daha soğuk havanın bulunduğu yere doğru akma başlar. Havanın bu hareketi, gök gürültüsünü meydana getirmiş olur.

Bugün, fizik bilimi bakımından, tam olarak açıklanması yapılmış olan gökgürültüsü, ilkel çağlarda, oluşumunun fizik yönden açıklanmasını yapamayan ilkel insanlar tarafından, öfkelenen tanrıların sesi olarak kabul edilmiş ve bu sebeple çok korkulan bir tabiat olayı olmuştur.

BÜYÜK SAHRA « Dünya Coğrafyası

Afrika’nın kuzey bölümünde, dünyanın en büyük çölü. Yüzölçümü, yaklaşık olarak 10 milyon kilometrekareye yakındır. Bu geniş alana karşılık barındırdığı nüfus 2 milyonu geçmez. Atlas dağlarından Niger ırmağı ve Çad gölü çevresine, Atlas Okyanusundan Nil boyuna kadar uzanan bu büyük çöl, Afrika’nın üçte biri kadar bir alan kaplar. Atlas Dağlan ile Sudan arasındaki kuzey - güney uzantısı 2.000 kilometre, Atlas Okyanusu ile Nil boyu arasındaki uzunluğu 5.000 kilometredir.

SİNİR SİSTEMİ « İnsan

İnsanlardaki akıl, şuur, zekâ yetilerini yöneten organların bütününe verilen ad.

Sinir sitemi, 1 - Beyin omurilik sistem. 2 - Sempatik sinir sistemi olmak üzere iki bölüme ayrılır.

Beyin - Omurlik sistemi: Bu sistem de merkezî ve çevresel olmak üzere iki bölümdür. Merkezi sinir sisteminin omurga kanalı içindeki bölümü “omurilik”, kafatası içindeki bölümü “beyindir”. Omurilik, omurga kanalı içindedir. Uzunluğu 45 santimetre, çapı bir santimetredir. Önden arkaya basık bir silindir biçimindedir. Ortada bir kanalı, bunun çevresinde H harfi biçiminde sinir hücrelerinden yapılı bir “gri cevher” i vardır. Dış yüzü beyin zarları ile örtülüdür. Beyin; ön orta ve arka beyinde foulbus, köprü ve beyincik bulunur.

Çevresel sinir sistemi, beyimden ve omurilikten çıkarak çevreye yayılan sinirleri içine alır. Beyinden çıktıkları yerlere göre, önden arkaya doğru 1, 2, 3, 4 diye sayılan ve oniki çift olan sinirlere, “kafa sinirleri” adı verilir.

1 - Koku siniri: boyun mukozasından başlayıp kalbur kemiği deliklerinden geçerek koku sovanı yoluyla beyine giden ipliklerdir. 2 - Görme siniri: yarım milyon iplikten yapılmıştır. Gözün iç tabakasından başlar, “görme siniri çaprazı” nda biter. 3 - Göz oynatan sinir: beyin sapından başlar, göz kaslarından gider.

4 - Troklea siniri: beyin sapından başlar, göz kaslarından üst eğride biter.

5 - Üçüz siniri: şakaktaki “Gasser” sinir ganglionundan başlar, üç kola ayrılır: a) Göz siniri: göze ulaşır ve buruna gider, b) Üst çene siniri: üst çeneye ve üst dişlere gider, c) Alt çene siniri dile ve alt çeneye gider. Bu üç sinir duygu siniridir. 6 - Gözün dış motor siniri köprüden başlar gözün dış doğru kasına gider. 7 - Yüz siniri: Yüzün minik kaslarında biter. Başlangıcı köprüdedir. 8 - Denge ve işitme siniri: bulbus ve köprüden gelir, iç kulakta biter. 9 – Dil yutak siniri: bulbustan başlar, dil yüzeyi ile yutak kaslarına gider. 10 – Vagus: bulbustan başlar gövdeye iner. Kalp, mide, akciğer ve daha birçok koyun, göğüs ve karın organlarında dağılan dallar verir. Önemli bir sinirdir. 11 - Kafa spinal siniri: bulbustan çıkar iplikleri iki bölüme ayrılır. Bir bölümü vagus sinirine katılır, öbür bölümü iki büyük kasa gider. 12 - Dilaltı siniri: bulbustan çıkar, dilin motor siniridir. Spinal sinirleri: 31 çifttir, omurilikten çıkan ön ve arka kökler birleşerek bu sinirleri yapar. Omurlar arasındaki deliklerden geçerek ön ve arka kollara ayrılır. Arka dallar, baş, boyun, sırt bel kuyruksokumu kuyruk bölgelerinin arka yüzündeki kas ve deride dağılırlar. Ön dallar ise önce aralarında birleşerek boyun, kol, bel kuyruksokumu, kuyruk sinir ağlarını yaparlar. Bu ağlardan çıkan iplikler, boyun, üst taraf, gövde ve alt tarafın hareket ve duygu sinirlerini yaparlar. Yalnız göğüste omur sinirleri ağ yapmazlar kaburgalar arası sinirlerini yaparlar.

Sempatik sinir sistemi: İsteğimiz dışında çalışan organlarımızın hareketini sağlayan bir sistemedir. Merkezî ve çevresel olarak iki bölüme ayrılır. Diğer taraftan sempatik sinir sistemi içinde fonksiyon bakımından birbirinin aksi yapan iki ayrı sistem vardır. Bu iki bölüm birbirine zıttır, isimleri “Ortosempatik” ve “parasempatik” sistemlerdir. Gözde “ortosempatik” iplikler gözbebeğini genişletir, parasempatik sistemi merkezi bölümü beyin ve omurilikte bulunur, çevresel parçası ise omurganın her yanında 22 - 24 kadar sayıda dizili sinir ganglionları ve bunları birbiriyle birleştiren bir kordondan, bu ganglionlara giren çıkan birleştirici dallardan yapılmıştır.Çıkan iplikler ya doğrudan doğruya, yahut ağ yaptıktan sonra organlara girer. Bu afların bir kısmında özel sinir hücreleri toplanarak sinir düğümleri yapar, bu düğümlerden çıkan sinirler organın çalışmasını sağlarlar.

Sinir sisteminin bütün yapılarının esas dokusu, sinir hücresidir. Her sinir hücresinde, çekirdekli bir “hücre cismî” ile bunun çevresinde ,”protoplâzmik uzantı” adında sinir akımını alan kollarla sinir akımının kendinden sonraki hücre ya da organa ileten bir “akson” bulunur. Aksonun çevresinde, içte “meyelin”, dışta “Schwan kılıfı” bulunabilir.

RUMELİ HİSARI « Mimari Sanatı

Fatih Mehmet tarafından, İstanbul'un alınış yıllarında yaptırılmış olan ünlü hisar. Yapımına 1452 yılının Mart ayında başlanmış, aynı yılın Temmuz ayı sonlarında bitmiştir.

GÜNEY « Türkiye Coğrafyası

Denizli iline bağlı bir ilçe Yüzölçümü 545 kilometrekare ,nüfusu 14.450 dir. Yüzeyi çoklukta geniş düzlüklerden ibarettir. Bağcılık, meyvecilik, sebzecilik önemli geçim kaynaklarındandır.İlçe merkezi 7.046 nüfuslu Güney kasabasıdır.

Destekliyoruz arkadaş - arkadas - partner - partner - arkadaş - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy