Nedir
LAPSEKİ « Türkiye Coğrafyası
Çanakkale iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 941 kilometrekare, nüfusu 23.467 dir. Yüzeyi oldukça engebelidir. Düzlük alanlarında tahıl ve baklagiller ekimi önemlidir.İlçe merkezi 3.123 nüfuslu Lapseki kasabasıdır.
DÜRBÜN « Teknik
Uzaktaki cisimleri yaklaştırıp büyülterek iyi görünmelerini sağlayan optik alet. Adrian Metaus (1571 - 1635) adlı Holândalı bir gözlükçü tarafından icat edilen ve bir yıl sonra (1609) ünlü italyan bilgini Galieo Galilei (1564 - 1642) tarafından geliştirilmiş olan dürbün, yakınsak merceklerin yaklaştırıp büyütmesinden faydalanılarak yapılmıştır. Başlıca iki çeşidi vardır :
Gök dürbünü : Yıldızlar âlemini incelemekte kullanılan gök dürbünü, birbirine olan uzaklığı değişebilen iki yakınsak mercek sisteminden meydana gelmiştir (objektif, oküler). Objektif, odak uzaklığı büyük olan ve iyi görüntü veren yakınsak bir mercektir. Sonsuz uzakta bir yıldızın görüntüsünü, odak düzleminde hakikî, küçük ve ters olarak verir. Oküler ise, objektifin verdiği küçük, ters ve hakikî görüntüyü incelemeye yarayan bir büyüteçtir. Bunun verdiği görüntü, zahirî, büyük ve terstir.
Yer dürbünü : Gök dürbünü ters görüntü verdiği için yerdeki cisimleri incelemekte kullanılamaz. Gök dürbünündeki bu kusur, yer dürbününe eklenen ve “doğrul taç” denilen yeni bir yakınsak mercekle giderilmiştir.
Objektif, gök dürbününde olduğu gibi, çok uzak cisimlerin görüntülerini odak düzlemine düşürür. Ters olan bu görüntü, eklenen “doğrul taç” yakınsak merceği ile doğru hale gelir ve bu görüntüyü bir büyüteç gibi inceleyen objektifte görüntü belirir.
Düz görüntü elde etmek için kullanılan yer dürbününün boyu, her yerde kullanılmasına elverişli olmayacak kadar uzun olduğundan, bunun yerine Galileo dürbünü kullanılır. Galileo dürbününde, görüntüyü düzeltmek için ıraksak bir mercek, aynı zamanda oküler olarak kullanılır.
Gök dürbünü rasathanelerde, “gözlem dürbünü” olarak kullanılır. Yer dürbünü, sabit dürbün olarak, uzakta bulunan küçük cisimlere bakmak için çoklukla gemilerde kullanılır. Galileo dürbünü ise, tiyatrolarda, spor müsabakalarında v.b. kullanılmaktadır. Galileo dürbünü ile düzeltilmiş olan ve daha kullanışlı hale getirilen yer dürbününe, doğrul taç mercek yerine “iki prizmadan meydana gelmiş başka bir doğrultaç” koymakla Prizmalı dürbün de yapılmıştır. 1850 yılında bir Fransız topçu subayı olan Porro tarafından bulunan prizmalı dürbün, bugün en çok kullanılan bir dürbündür.
CAPİTOLİUM KURDU « Bilim ve Sanat
M. Ö. 500 yılından kalma tunçtan yapılmış bir Etrusk heykeli. Esere XVI. yüzyılda Romulus ve Remus ikizleri ilâve edilmiştir. Şimdi Roma'da Konservatörler Sarayı'nda bulunmaktadır.
DİLLER « Türkçe ve Dilbilgisi
Bir arada yaşamaya başlayan ilk insanlar için bir anlaşma ihtiyacı kendini göstermiş ve bu amaçla önleyici yüz, vücut ve ses işaretlerinden faydalanılmıştır. Böylece insanların düşünüp duyduklarını anlatmak için kullandıkları diller tabiî işaretlerin, yavaş yavaş yapma işaretler haline gelmesinden meydana çıkmıştır. Tabiî işaretler, seslerden ve hareketlerden ibarettir. Seslerin ve hareketlerin zamanla gelişmesinden söz dili ve hal dili doğmuştur. Ses ve hareketin birleşmesi, ifadeye daha çok kuvvet verdiği için insanların ilk dilleri hem sesli hem de hareketli diller olmuştur. Fakat, zamanla, hareketlerin her şeyi anlatmağa yetmemesi, seslerin, hareketlere üstün tutulmasını sağlamış, böylece, insan zekâsının en karakteristik buluşunu ve insanin hayvana üstünlüğünü gösteren en önemli niteliği olan sesli diller gelişmeğe başlamıştır. Dillerin gelişmesi ile yapma kelimelerin nispeti artmış; insanların çok çeşitli yerel gruplar meydana getirmeleri ile de, yeryüzünde sayılmayacak kadar çok diller meydana gelmiştir.
Konuşulmakta olan çeşitli diller incelendiğinde aralarında, ses, kelime yapısı ve söz dizimi bakamından ayrılıklar göze çarpar. En önemli ayrılık, kelime yapılarına göre üç tipe ayrılırlar:
1 - Tek heceli diller: Bu dillerde kavramlar, tek heceli kelimelerle bildirilir. Bu kelimelerden eklerle başka anlamda kelimeler türetilemez, bu kelimeler cümlede bir değişikliğe uğratılamaz (Çin'ce, tek heceli bir dildir).
2 - Bitişkin diller: Bu diller de eklerin gelişi ile köklerin şekilleri değişmez. Köklere tamamıyla kaynaşmadan birçok ekler ilâve edilmekle yeni kelimeler üretilebilir ya da kelimeler arasında ilgi sağlanabilir (Macarca-Türkçe, bitişkin dillerdendir).
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI « Devlet
Para piyasasını ve tedavülünü tanzim etmek, hazine işlemlerini yapma ve paramızın istikrarına yarayacak tedbirleri hükümetle birlikte almak üzere kurulmuş Türk bankası. Merkezi Ankara'da olmak üzere 3 Ekim 1931 de kurulmuştur. Türkiye'de banknot çıkarmak yetkisini haiz tek bankadır.
GİRESUN « Türkiye Coğrafyası
Giresun ilinin merkezi olan şehir. Nüfusu 15.260 dir. Şehir, güneyinde Çataldağ'ın kuzeye, Karadeniz kıyılarına doğru dimdik meyillerle açılan ve ormanlarla örtülü olan sırtlarının eteklerinde, denize doğru ilerlemiş bir yarımada üzerinde bulunmaktadır. Karadeniz kıyılarının en güzel şehirlerinden biridir.
Halkın çoğu, el sanatları ile uğraştığı gibi fındıkçılık da önemli bir geçim kaynağıdır.
GİRESUN İLİ
Anadolu'nun Orta Karadeniz bölgesinin doğu bölümünde bulunan illerimizden biri. Yüzölçümü 6.812 kilometrekare, nüfusu 382.453 tür. Kuzeyinde Karadeniz kıyıları, doğuda Trabzon ve Gümüşhane, batıda Ordu, Sivas, güneyde Erzincan ve Sivas illeri ile sınırlıdır. Yüzeyi çok engebeli, ormanlarla kaplı, dağlardan, derin vadilerden ibarettir. Ova, hemen hemen hiç yoktur. Meyvecilik, çok ileri gitmiştir. Özellikle fındığı, çok önemli bir gelir kaynağıdır.
