CERAHAT « Kimya
Bazı mikropların (streptokok, stafilokok, pnömokok, gonokok gibi) ve irkiltici kimyasal maddelerin meydana getirdiği yeşilimtrak beyaz, koyuca sıvı. Cerahat yapma özelliği olan mikroplar ve organizma dokuları için zehirleyici, irkiltici etkileri olan kimyasal maddeler. Bu mikroplar ve kimyasal maddeler çeşitli yollarla organizmaya girer ve yer ederler. Bu mikropların ve kimyasal maddelerin, organizmaya girme, yerleşme yolları çeşitlidir. Herhangi bir sebeple deride açılan bir yaradan, ya da ağız, burun gibi organlardan organizmaya girerler. Mikroplar ilkin girdikleri yerde çoğalmağa başlarlar. Organizma, bu dış saldırıya karşı kendini korumak için, bu bölgeye çok sayıda akyuvar (leucocyte) gönderir. Akyuvarlar, fagositoz olayı ile mikropları derhal yutarlar ve çıkardıkları fermentlerle onları eritirler. Bu sırada, mikropların çıkardığı zehirlerle ölmüş olan doku hücrelerini de aynı şekilde (bunlar da organizma için zararlıdır) eritirler. Böylece o bölümde kandan sızan serum parçalanmış doku hücreleri, ölü ve canlı akyuvarlardan ibaret yeşilimtrak beyaz ve hafif koyu olan bir sıvı (cerahat) meydana gelmiş olur. Cerahatli hastalıklara “cerahatli iltihap” denir.
Cerahat meydana geldikten sonra, yüzeye yakınsa kan iliğinden patlayarak dışarı akar. Daha derinlerde olduğu takdirde, cerahatin dışarı akmasını sağlamak için, o bölümü yarmak gerekir. Çünkü, cerahatin kana karışması halinde, cerahat içinde bulunan mikroplar ve zehirli maddeler kanın zehirlenmesi hastalığını (sepsis ya da piyemi) meydana getirir ve insanın ölümüne sebep olur.
Cerahatli iltihaplar, meydana geldiği yere ve şekle göre ad alır. Akciğer zarı boşluğunda ve kalbi örten zarın boşluğunda meydana gelirse “ampiyem” deri üzerinde küçük kabarcıklar halinde olursa “piyodermi”, deri altında yaygın olursa “flegmon”, herhangi bir yerde sınırlanmış şekilde olursa “abse” adını alır.