BÜYÜME « Biyoloji
Organizmanın belli bir zaman içinde ve ahenkli olarak gelişmesi. Büyümede, kalıtımla ilgili ve gelişme hormonlarının en önemli rol oynadığı “iç faktörler” sistemi ile; ısı, güneş ışını, besin ve rutubetin rol oynadığı “dış faktörler” önemlidir. İç ve dış faktörlerin rol oynadığı büyüme, başka bir deyimle, kas, kemik ve organların dokularındaki hücrelerin artışıdır; organizmanın çeşitli yerlerinde yağ birikmesinden ileri gelen bir artış değildir. Bu bakımdan büyümede en küçük birim olarak hücre alınır. Büyüme halinde hücrelerin sayısında bir çoğalma olacağı gibi, hücre hacimlerinde de bir artma görülür.
İnsanda büyüme, doğumdan önce ve doğumdan sonra olmak üzere iki bölümde olur. Birinci bölüm, erkeklik hücresinin, dişilik hücresini aşılamasından sonra hücrelerin çoğalması ile başlar ve aşılı yumurta, doğum gününe kadar 50 cm. boy, 3.5 kilo ağırlık kazanır. Doğumdan sonraki bölümde kalıtımla ve dış faktörlerin etkisi ile büyüme devam ederek, ortalama olarak 65 kilo ağırlık ve 165 cm. boya kadar ulaşılır. Büyüme kızlarda en geç 30 yaşına, erkeklerde en geç 22 - 26 yaşına kadar devam eder.
Memeli hayvanlarda büyüme, esas olarak insanlardaki büyüme gibidir. Fakat gerek büyüme süresi, gerekse büyümeye etkisi olan faktörler bakımından değişiklik vardır.
Bitkilerde büyüme, bitkilerin çok hücreli, ya da tek hücreli olmalarına göre değişir. Çok hücreli bitkilerde büyüme özel doku hücrelerinin üremesi, uzunluk ve genişliklerinin artması ile olur .Tek hücreli bitkilerde büyüme ise, çoklukla her yöne doğru olabilir.
PATATES « Bitkiler
Patlıcangillerden yaprakları ve sürgünleri acı bir bitki ve bunun toprak altında meydana gelen yumrusu. Dünyada çok yaygın bir besin maddesidir. Yumruları nişasta bakımından zengindir.
BEYTÜŞEBAP « Türkiye Coğrafyası
Hakkâri iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 2.308 kilometrekare, nüfusu 11.235 dir. Hakkâri'nin güneybatısında bulunan ilçenin yüzeyde dağlık bir bölgeden ibarettir.
Merkezi olan Beytüşşebap kasabası bu dağların dik yamaçları arasındaki derin vadilerde bulunmaktadır. (Nüfusu 1.544).
BAROSKOP « Fizik
Cisimlerin atmosfer içinde bir kaldırma kuvvetinin etkisi altında olduğunu ve Archimedes kanununun gazlara da uygulanabileceğini deneyle göstermeye yarayan bir cins terazi. Boş bir fanus içine hassas bir terazi konulmak suretiyle yapılır.
Terazi okunun iki ucuna hava içindeki ağırlıkları birbirine eşit, fakat hacimleri farklı iki cisim asılır. Fanusun havası tamamen boşaltıldığında terazi dengesinin bozulduğu ve hacmi daha büyük olan cismin asılı bulunduğu tarafın aşağıya indiği görülür. İlk defa Otto von Guericke (1602 - 1686;) adlı bir Alman fizikçisi tarafından yapılmıştır. Archimedes kanununa göre; hava içinde cisimler üzerine uygulanan kaldırma kuvveti, cisim]erin yerini almış oldukları havanın ağırlığına eşit olduğundan, hacmi büyük olan cismin etkisinde bulunduğu kaldırma kuvveti de daha büyük o] ur. Bazı sebeple havası boşaltılmış baroskop içinde hacmi büyük olan cisim aşağı iner.Bu deney, den de anlaşılacağı gibi bir cismin havadaki ağırlığı boşluktaki ağırlığından daha küçüktür.
PUSULA « Teknik
Yön bulmak için kullanılan bir âlet. Mıknatıslı bir çelik parçası, ortasından bir sivri uç üzerine konursa, bu çelik parçasının iki ucu kuzey ve güney kutuplarını gösterir. Pusula, düz olarak tutulduğunda, sivri boyalı ucu, daima kuzeyi gösterir. Böylece yönlerin bulunması pusula kullanmakla daima mümkün olur.
Pusula, karada, havada, denizde yön bulmak için kullanılır. Bin yıl kadar önce, Çinliler tarafından bulunduğu söylenir. Fakat, Orta Çağ’ın sonunda, Avrupalı denizciler tarafından, gemilerde uygulanmağa başlamış, bu sebeple de büyük keşiflerin başlamasına, yeni yeni yerlerin keşfedilmesine başlıca sebep olmuştur.
MALİYE BAKANLIĞI « Devlet
Devletin gelirlerini ve giderlerini yönetmek işi ile ilgili bakanlık. Maliye Bakanlığının vazifesi ve yetkileri, başlıca şu noktalarda toplanmaktadır: 1 - Kamu giderlerini karşılayacak gelir kaynakları bulmak, 2 - Bu gelirleri toplamak, 3 -Yapılacak masrafların karşılığını sağlamak, 4 - Para ve kredi işlerini, kamunun menfaatine uygun şekilde düzenlemek, 5 - Devletle ilgili her türlü müesseseleri, malî bakımdan kontrol altında bulundurmak, 6 - Devletin malî bakımdan yönetimini, iktisadî kalkınma ile uygun olmasını sağlamak.
Maliye Bakanlığının başında, Bakanlar Kurulu'nun bir üyesi olan bir Bakan bulunur. Bundan başka Bakanlık, merkez ve taşra teşkilâtı olmak üzere iki genel teşkilâta ayrılmıştır. Merkez teşkilâtında Müsteşar, Özel Kalem Müdürlüğü, Maliye Tetkik Kurulu, Hukuk Müdürlüğü, Bütçe, Malî Kontrol, Gelirler, Muhasebat, Hazine, Millî Emlâk Genel Müdürlükleri gibi teşekküller bulunmaktadır. Bakanlığın taşra teşkilâtı, illerde defterdarlıklar, ilçelerde Mal Müdürlüklerinden kuruludur.