Nedir

BAYRAM « Toplum ve Toplum Yapısı

Bir dince ya da milletçe kutlu sayılan gün. Hep bir arada, sevinç içinde kutlanılan bayram, Türklerde daha çok İslâm dininin kabul edilmesinden sonra yerleşmiştir. Bu bakımdan, bugünkü müslüman Türklerde bayram denince, çoklukla öbür müslüman kavimlerle birlikte kutlanan Ramazan ve Kurban bayramları akla gelir. Fakat, bayram deyimi, bugün bazı büyük millî günler için de kullanılmaktadır. Bugün Türkiye'de, Ramazan ve Kurban bayramlarından başka kanunla bayram sayılan şu günler vardır:

Cumhuriyet Bayramı: Cumhuriyetin 1923 te ilân edilmesi yıldönümlerine rastlayan bayram. 28 Ekim günü öğleden sonra başlar 30 Ekim günü biter.

Zafer Bayramı: 1922 de Dumlupınar Meydan Muharebesinin kazanılması gününe rastlayan bayram. 30 Ağustos günü başlar ve aynı gün aksamı biter.

Millî Egemenlik ve Çocuk Bayramı:

1923 te Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış yıldönümüne rastlayan bayram, 23 Nisan günü başlar ve aynı gün akşamı biter.

Gençlik ve Spor Bayramı: 1919 da Atatürk'ün Samsun'da karaya ayak basışı yıldönümüne rastlar. Bayram 19 Mayıs günü sabahı başlar ve aynı gün biter. Bunlar resmî ve millî bayramlarımızdır, yurdun her tarafında büyük törenlerle kutlanırlar.

Anayasa ve Hürriyet Bayramı: 27 Mayıs 1960 tarihinde Türk Silâhlı Kuvvetlerinin Anayasa ve Demokratik düzeni korunması hareketinin yıldönümlerinde, 27 Mayıs günleri kutlanır.

Bunlardan başka, Resmî tatil olan Bahar Bayramı (1 Mayısta kutlanan bayram) ile Genel Eğlence günü olarak kutlanan Yılbaşı'ndan başka; Millî Mücadele'de ve Birinci Dünya Savaşı'nda düşman işgaline uğrayarak bu işgalden kurtuluş günlerine rastlayan ve o yerlerin halkı tarafından kutlanan Kurtuluş Bayramları, Kurtuluş Savaşandaki zaferler, çeşitli devrimlerin yıldönümleri ne rastlayan günler de vardır.

Bu yıldönümlerin başlıcaları şunlardır:

Birinci İnönü Zaferi: 9 Ocak, İkinci İnönü Zaferi: 31 Mart, Hıdrellez: 6 Mayıs, İstanbul'un fethi: 29 Mayıs, Toprak Bayramı: 11 Haziran, Kabotaj (Denizcilik) Bayramı: 1 Temmuz,

Lozan günü: 23 Temmuz, Dil Bayramı: 27 Eylül, İstanbul'un kurtuluşu: 6 Ekim, Ankara'nın Başşehir oluşu: 13 Ekim, Atatürk'ün Ankara'ya gelişi: 27 Aralık.

HOZAT « Türkiye Coğrafyası

Tunceli iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 780 kilometrekare, nüfusu 15.079 dur. Yüzeyi, genel olarak tatlı meyilli, yer yer meşeliklerle kaplı sırtlardan, bunların arasındaki derince vadilerden ibarettir. Halkın başlıca geçim kaynağı hayvancılıktır.

NOBEL ARMAĞANI « Dünya Tarihi

İsveç kimyager ve mühendis Alfred Nobel'in kurduğu milletler arası bir armağan. Alfred Nobel, çeşitli patlayıcı madde işletmelerinden ve Baku petrollerinden elde ettiği büyük servetten bıraktığı 9 milyon doları, bu armağan için ayırmış; her yıl, bir yıl önce insanlığa büyük hizmetlerde bulunanlar arasında, bu ana paranın getirdiği faizlerin bölünmesini vasiyet etmişti. Nobel armağanı, beş bölümde dağıtılmaktadır: Fizik (İsveç Bilimler Akademisi tarafından), Tıp (Stockholm Tıp Fakültesi tarafından), Edebiyat (Stockholm Edebiyat Akademisi tarafından), Barış (Norveç Parlâmentosundan seçilen 5 kişilik bir kurul tarafından).

BOĞA « Hayvanlar

Damızlık erkek sığır. Memeli hayvanlardan boynuzlular familyasına bağlı hayvanların bir cinsidir. Boğanın dişisine inek adı verilir. Hareketli ve oldukça tehlikeli bir hayvandır. Damızlık olacak kullanılır. Tedavi edilerek ve bazı aşılar yapılarak ehlileştirilebilir ve tarlalarda öküz olarak kullanılabilir.

İspanya ve bazı Güney Amerika memleketlerinde boğa güreşleri yapılmaktadır .

OKYANUSYA « Dünya Coğrafyası

Büyük Okyanus'un güneyine ve orta bölümlerine düşen adalar topluluğuna verilen ad. Avustralya ile birlikte dünyanın beş büyük bölümünden birini meydana getirmektedir. Okyanusya, Asya ile Amerika arasında yer almaktadır. Kuzeybatıdan güneydoğuya doğru sıralanmış paralel büyük diziler halinde bir adalar âlemidir. Okyanusya'nın nüfusu 14.800.000, kapladığı alan da 9.000.000 kilometrekaredir.

Okyanusya, iki büyük bölüme ayrılır : Malezya ve Polinezya. Bu bölünme daha çok etnografik ve coğrafik bir bölünmedir.

Doğal görünüşleri bakımından Okyanusya beş bölüme ayrılır:

1 - Doğal görünüşleri Avustralya’yı andıran ve bu sebeple “Avustralasya” adı verilen dizi içinde Yeni Gine, Yeni Zelanda, Tasmanya adaları yer alır. Loyalti adaları mercan adalarıdır. Salamon adaları volkaniktir. 2 - Karolin adalarından Friendly adalarına kadar uzanan Mikrodaları mercan adalarıdır. 3 - Plew -Landrone dizisi Volcano adaların içine alır ve Çin denizinin doğusunda Japonya ile Doğu Hintler arasında bir bağ meydana getirir. Bu adalar topluluğu Asyaya bağlıdır. 4 - Orta Pasifik dizisi Hawayi ve Ocean adalarını içine alır. 5 - Güney Pasifik dizisi Easter, Society, Cook, Phoneinx ve Fanning adalarını içine alır.

Siyasal bakımdan Okyanusya Büyük Britanya, Fransa, Şili ve Birleşik Amerika arasında paylaşılmıştır.

BESİN ZEHİRLENMESİ « Sağlık

Bir besin maddesinin yenmesinden ve içilmesinden sonra meydana gelen hastalık belirtileri; Yenilen ve içilen besinlerden meydana gelen hastalık belirtileri çeşitli sebeplere dayanır. Bu belirtiler besin maddelerinde mikrop ve toksinler olmadan meydana gelebileceği gibi, besin maddelerinin mikrop ve toksinlerle bulaşmasından da meydana gelir.

Mikrop ve toksinlerle bulaşmamış olan besin maddelerinin hastalık belirtileri meydana getirmesi a) Besinlerin çok yenilmesi b) Bazı maddelerin bazı insanlarda sindirim bozuklukları meydana getirmesi, c) Besinlerin bulundukları kaplardan bakır, kurşun, antimon gibi zehirli maddeler alması: yasak edilmiş boyalarla boyanması; içlerine zehirli kimyevi maddeler katılması gibi hallerde meydana gelir.

Asıl besin zehirlenmeleri, besinlerin mikrop ve toksinlerle bulaşmasından ileri gelenleridir. Zehirlenmeyi yapan mikrop ve toksinlerle bulaşmış olan besinler, yenildiklerinden 4 - 36 saat sonra hastalık belirtileri meydana getirirler. Bu belirtiler ilkin kusmalar, şiddetli karın ağrıları, kanlı, balgamlı ishaller düşkünlük, baş ağrısı, halsizlik şeklinde kendini gösterir.

Zehirlenmenin ağır ya da hafif olmasına göre hararetin düşmesi,nabzın yavaşlaması şeklinde seyreder ve çoğu zaman ölüm meydana gelir.

Mikroplarla ve toksinlerle bulaşmış ©lan besinlerde en çok Salmonella grubu bakterileri görülür. Bu bakterilerden başka görülen bakteriler arasında strep tokokia, stafilokoklar, kolon bakterileri ve batulinus bakterileri vardır.

Besinlerin zehirlenmelere sebep olmamaları için alınması gereken tedbirler arasında a) Besin maddelerinin bozulmamış olmasına b) Besinlerle ilgilenenlerin hastalıklı olmamalarına, c) Besinlerin korunmalarında kirlenmemelerine, ç) Yenecek olan besin maddelerinin temiz olduklarına emin olunmadan yenmemesine dikkat etmek gerekir.