Hukuk

DAVETİYE

Adlî ve idarî dâvalarda, icra hâkimliklerinde duruşmada bulunmak üzere, dâva ya da takibin taraflarını, vekil yada temsilcilerini,tanıklar, bilir kişileri davete yarayan vesika. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na göre davetiye bir tarafın isteği üzerine, öbür tarafa ya da ilgililere, mahkeme tarafından tebliğ olunur. Davetiyeler, basılı formüller halindedir ve boş olan yerleri doldurulur. Davet eden mahkemenin adı, adresi […]

MORATORYUM

Buhranlı devirlerde bir ülke ya da bölgede bütün borçların ya da bir kısım borçların ödenme mecburiyetinin kanunla bir süre geri bırakılması. Kanunu koyanların gördükleri lüzuma göre, şekli ve şartları türlü türlü olabilir. Moratoryumun süresi, ne gibi borçlar için uygulanacağı, başkaca şartları, özel kanunla düzenlenir. Moratoryum, aylıklara, işçi ücretlerine, geçimle ilgili yiyecekler için uygulanmaz.Birinci Dünya Savaşı’nda, […]

DEVLETLER HUKUKU

Devletlerarası münasebetleri düzen, üyen hukuk kaideleri. Birbiri ile devamlı münasebetlerde bulunan devletler arasında, çıkabilecek bütün ihtilâfları çözmek, antlaşmaların imza edilmesini sağlamak gibi işlemlerin bir düzen içinde olmasını sağlayan hukuk kaidelerinin olması gereklidir. Bu münasebetler de başlıca iki karakter halinde belirir: Devletin şahsiyetine bağımsızlığına, egemenliğine ve genel menfaatda ki özel kişileri ilgilendiren münasebetlerine bağlı münasebetler; iki […]

DİSİPLİN

Herhangi bir toplulukta uyulması gereken kanun ve kaidelerin tümü. Disiplinle ilgili istekler kaide ve kanunlar, insan topluluklarının yaşayış şekline, bağlı bulundukları gelenek ve görenek sekilerine göre değişiklikler gösterir. Bütün bu kural ve kanunların amacı, aykırı düşmeyecek şekilde düzenlemeğe elverişli tedbîrler almak ve fertleri bunlara uymağa alıştırmaktır.

YARGITAY

Adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii. Kanunla gösterilen belli dâvalara da, ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Yargıtay üyeleri, Yüksek Hâkimler Kurulunca ve Yargıtay Birinci Başkanıyla îkinci başkanı ve Cumhuriyet Başsavcısı Yargıtay büyük kurulunca, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir.

ENGİZİSYON

Orta çağda ,Avrupa‘nın bazı memleketlerinde kurulmuş olan ve XIX. yüzyılın başlarına kadar süren Katolik mahkemelerine verilen ad. Mahkemeler, Katolik, mezhebine karşı gelenlere ve bu mezhebe aykırı hareket edenlere ceza vermek amacı ile 1183 yılında İtalya‘da kurulmuştur. Papalar, kayıtsız şartsız ağır cezalar veren bu müesseseleri, kendi kudretlerinin bir vasıtası olarak kullanmışlar ve Orta çağda dehşet saçan […]

YASSIADA DAVALARI

27 Mayıs 1960 günü, Türk Silâhlı Kuvvetleri tarafından yapılan hareketten sonra, Demokrat Parti iktidarı sorumlularını yargılamak ve suçluları cezalandırmak amacı ile Yassıada‘da görülen dâvalara, genel olarak, verilen ad. Yassıada dâvaları, 14 Ekim 1960 günü başlamış ve hükümlerin okunduğu son duruşma günü olan 15 Eylül 1961 günü son bulmuştur. Yassıada dâvalarında sanık olarak bulunanlar şunlardır; Cumhurbaşkanı: […]

GEÇİCİ ANAYASA

1924 tarih ve 491 sayılı Anayasamızın bazı hükümlerini kaldıran ve bazı hükümlerini değiştiren geçici kanun. 27 Mayıs 1960 tarihinden 15 Ekim 1961 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, 1924 tarihinde kabul olunan anayasaya göre yönetilirken, 1950 tarihinde iktidarı eline alan Demokrat Parti, her gün biraz daha artan kayıtlayıcı idaresi ile Anayasa‘yı çiğnemiş ve işlemez hale […]

YENİ ANAYASAMIZ

9 Temmuz 1961 günü Halk oyuna sunularak, Türk Mîlleti tarafından kabul edilmiş olan Anayasa. 6 Ocak 1961 günü toplantılarına başlayan kurucu meclis tarafından, hazırlanmış, Millî Birlik Komitesi tarafından onaylanmış ve 9 Temmuz 1961 günü halkoyuna sunulmuştur. “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası adını taşıyan ve 31 Mayıs 1961 günkü Resmî Gazetede yayınlanan bu Anayasanın “Başlangıç” bölümü şöyledir: Tarih […]