Hukuk

YENİ ANAYASAMIZ

9 Temmuz 1961 günü Halk oyuna sunularak, Türk Mîlleti tarafından kabul edilmiş olan Anayasa. 6 Ocak 1961 günü toplantılarına başlayan kurucu meclis tarafından, hazırlanmış, Millî Birlik Komitesi tarafından onaylanmış ve 9 Temmuz 1961 günü halkoyuna sunulmuştur. “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası adını taşıyan ve 31 Mayıs 1961 günkü Resmî Gazetede yayınlanan bu Anayasanın “Başlangıç” bölümü şöyledir: Tarih […]

HAPİS

Hürriyet bağlayıcı ceza şekli. Ceza kanunumuza göre, suçlu olan bir kimse, mahkemenin verdiği cezaya göre, belli bir yere (cezaevine) kapatılır. Hürriyeti bağlayıcı bir ceza olan hapis ağır hapis, hapis ve hafif hapis, olmak üzere üç türlüdür. Özellikleri bakımından aynı olan bu cezalar, süreleri, yürütme rejimleri ve ait oldukları suç cinsi bakımından birbirinden farklıdır. Ağır hapis […]

ASLİYE MAHKEMESİ

İlk derecede hüküm veren mahkemeler. Esasta bir başkan ve iki üyeden ibarettir. Fakat çok yerde tek yargıçlıdır. Ceza, hukuk ve ticaret olmak üzere üç bölüme ayrılır. Asliye ceza mahkemesi, bir yargıçla bir savcıdan kurulmuştur. Hukuk mahkemeleri ile ağır ceza mahkemelerinin görev ve yetkileri dışında kalan dâvalara bakar. Asliye hukuk mahkemesi, sulh hukuk mahkemeleri ile ticaret […]

JÜRİ

Herhangi bir işte hüküm vermek üzere toplanan kurul. Bazı ülkelerde önemli ceza dâvalarında hazır bulunan ve suçların yalnız maddî yönlerini inceleyen halk yargıçlarından meydana gelmiş heyete de “jüri” denir. Bunlar, yalnız bir dâva için mahkeme başkanı tarafından kur’a ile seçilir. Jürinin ödevi, sanığın suçlu olup olmadığına, yapılan ithamları ve savunmaları göz önünde tutarak “evet” ya […]

CELPNAME

Kaza organları (sorgu hâkimliği, bütün mahkemeler) huzuruna çağırmak için gönderilen ve kanunî örneğine uygun olarak hazırlanan davet, ihbar yada ihtar belgesi. Kendilerine celpname gönderilen davacı, dâvâlı, sanık, şahit; bilirkişi ya da ehlihibre sıfatım taşırlar.

KADI

Osmanlı İmparatorluğu’nda, kazaî ve adlî yetkisi olan kimse. Bugünkü yargıç ve savcıların vazife ve yetkilerine sahip olan kadı, dinî ve göreneksel kanunlara göre hüküm verirdi.Kadı olmak için bütün medrese öğrenimini tamamlamak ve icazet (diploma) almak gerekli idi.Kadılar yavaş yavaş ve zamanla terfi ederek nahiye, ilçe ve sandık kadılıklarına kadar çıkabilirlerdi. Daha fazla yükselmek için tekrar […]

CEMİYET

En eski devirlerden zamanımıza kadar kişinin tek başına başaramadığı ve başaramayacağını anladığı, kudret ve kuvvetinin yetmediği işleri hemcinsleriyle bir araya gelmek suretiyle başarmak için meydana gelen ve özel hukukun kabul ettiği bir hükmî şahıs (tüzel kişi) dir. Cemiyetler ya kazanç amacıyla kurulurlar (kolektif, komandit, limited, anonim şirketler ve kooperatifler gibi), ya kazanç amacı hiç gütmezler […]

NUREMBEBG MAHKEMESi

İkinci Dünya Savaşı’na sebep oldukları iddiası ile Almanya‘nın Nasyonal Sosyalist Partisi ileri gelenlerini, bu savaştan sonra yargılayan milletlerarası askerî mahkeme. Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliğinin temsil edilmesiyle kurulmuş olan bu askerî mahkeme, İkinci Dünya Savaşı’na sebep olmuş, “Büyük Nazi Savaş Suçluları” nı yargılamıştır. 24 suçluyu yargılayan bu mahkeme, 20 Kasım 1945 tarihinde, Almanya‘da […]

CEZA

Suç işleyen kimseye, kendisini doğru yola getirmek ve başkalarına ibret olmak amacıyla, suçun derecesine göre, çektirilen her türlü acı hal. Suçu işlemiş olana karşı tatbik edilen “acı çekme hali”, cezayı, tatbik edile gelen müeyyidelerden ayıran başlıca özelliktir. Bu bakımdan, suçu önlemek için başvurulan çeşitli polis tedbirleri ve bir suçtan doğacak maddî zararları kapatmak için tatbik […]

MECELLE

Osmanlı İmparatorluğunda Gülhane Hattı ile açılan devrin en önemli kanunu. Asıl adı “Mecelle-i Ahkâm-i Adliye” dir. Ahmet Cevdet Paşanın başkanlığında bir heyet tarafından yedi yıllık bir çalışma sonucu hazırlanan Mecelle‘nin bugünkü anlamı “Medenî Kanun” dur. Mecelle, İcar, kefalet, büyuğ, havale, rehin, emanet, hibe, gasp ve itlaf, hacir ikrah-şuf’a, enva-ı şüvket, vekâlet sulh ve ibra, ikrar, […]