Nedir

BARIŞ « Toplum ve Toplum Yapısı

Savaştan ve dargınlıktan uzak, dostluk ve anlaşma hislerinin egemen olduğu bir durum. Milletlerarası hukukta bir devletin, başka bir devletle savaş halinde olmaması anlamına gelir.

Tarihin ilk zamanlarından beri milletler birbirleri ile yıpratıcı birçok savaşlar yapmışlar, buna rağmen devamlı bir barış kurmak amacı içinde teşebbüslerde bulunmuşlardır. Fakat milletlerin bir araya gelerek devamlı bir barış sağlamak için gayret saf etmeleri 1899 da Lahey'de toplanan barış konferanslarından sonra olmuştur.

Milletlerarası anlaşmazlıkları barış yolu ile çözmek için çareler ariyam bu konferanslar sonucu Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Milletler Cemiyeti, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Birleşmiş Milletler Teşkilâtı gibi kurumlar kurulmuştur. Bugün Birleşmiş Milletler Teşkilâtı, milletlerarası devamlı bir barışı sağlamak ve çıkacak anlaşmazlıkları barış yolu ile çözmek için çalışan en önemli bir organdır.

FİDE « Bitkiler

Odunlaşmayarak yaşayan ot halindeki bitkilerin bazılarını yetiştirmek amacı ile özel yerlerde tohumlarından ya da yetişmiş olanların dallarının köklendirilmesinden meydana gelen genç bitkilere verilen ad. Bunların yetiştirildiği yere “fidelik”denir.

Fide, çoklukla, tohumları kıymetli ya da az miktarda olan bitkilerle iyi hazırlanmış topraklar üzerinde dikkat isteyerek yetiştirilmesi gereken bitkilerin üretilmesini sağlamış olur.

İKLİM « Genel Coğrafya

Sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin insanlar, hayvanlar ve bitkilerin yaşamaları üzerinde yaptıkları etkiye verilen ad. Bir yerin ikliminin meydana çıkabilmesi için, sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin ortalama durumlarının alınması gerektir. Bütün ortalama işlemlerde olduğu gibi, iklim ortalamasında da en uç noktalar, olağan üstü durumların göz önüne alınması gereklidir. Böylece, bir ülke ya da bölgenin, ortalama hava şartları belirmiş olur. Bu şartların sonucuna bakılarak, o bölge ya da ülkenin iklimi hakkında sonuca varılır. Bu sonuca varılırken, bir ülke ya da böl genin bulunduğu coğrafik enlemler, karaların denizlere olan yakınlığı ve uzaklığı, yükseklik ve konum, rüzgâr sistemi göz önünde tutulur.

Yeryüzünde, iklimlerin benzediği bölgeler, toplu olarak ve aynı iklim çevresinde incelenir. Böyle bölgelere, “iklim bölgeleri” adı verilir.

Genel olarak yeryüzünde beş iklim bölgesi vardır:

1 - Tropikal iklim bölgesi: a) Herzaman yağışlı tropikal iklim (Kongo gibi), b) Yaz mevsimi yağışlı savan iklimi (Sudan gibi), c) Sıcak memleketlerin Muson iklimi (Hindistan gibi).

2 - Kurak iklim bölgesi: a) İstep iklimi (Güney Doğu Anadolu gibi), b) Çöl iklimi (Arabistan gibi),

3 - Astropikal iklim bölgesi: a) Kışları yağışlı astropikal iklim (Akdeniz kıyıları gibi), b) Her mevsim yağışlı astropikal iklimi (Japonya gibi).

4 - Orta kuşak iklimi : a) Denizsel orta iklim (İngiltere gibi), b) Karasal orta iklim (Sovyet Rusya gibi),

5 - Soğuk iklim bölgesi: a) Tundura iklimi (Kuzey Sibirya gibi), b) Kutup iklimi (Antarktika gibi).

Bu iklim bölgeleri incelendiğinde, şu iklim çeşitlerinin meydana geldiği görülür.

Ekvatoral iklimi: Mevsim değişiklikleri ya hiç olmayan ya da pek az olan bölgeler iklimidir. Ekvatorun kuzey ve güney 4° enlemlerindeki alanlarda bulunur. Her mevsimde yağış görülür. Geniş yapraklı, balta girmemiş ormanlar bölge sidir. Bütün yılın sıcaklık ortalamasında büyük fark yoktur.

Savan iklimi: Yağışlı ve yağışsız mevsimler 15° enlemdedir. Rüzgârlar tropik rüzgârları halindedir. Yağmurlardan önce ve sonra çok sıcak olur. Başlıca bitki örtüsü çayır ve yapraklarını döken ağaçlardır.

Çöl iklimi: Yağışlı mevsimi olmayan iklimdir. Ekvatora yakın enlemlerde sıcak çoktur, daha uzak enlemlerde ise yazları sıcak, kışları çok soğuk olur. Ekvatora yakın enlemlerde rüzgâr tropikal karasal, uzak enlemlerde karasal kutup rüzgârı halindedir. Bitki örtüsü bulunmaz ya da bir miktar çalılık halindedir.

Karasal iklim : Sıcak ve soğuk mevsimleri olur. Isı, sıfırın altına düşer, kışın kuraktır, yazları yağışlı geçer. Isı enleme göre değişir, gündüzle gece arasındaki ısı farkı çok olur. Bitki örtüsü, ilkbaharda çayır halindedir.

Akdeniz iklimi: Kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçer. Rüzgâr deniz ya da tropikal kara rüzgâr, lan halindedir. Isı ortalaması, 6° dan aşağı düşmez. Her zaman yeşil ormanlar ve çalılar bulunur.

Nemli astropikal iklim : Soğuk ve kurak mevsimi yoktur. Isı ortalaması 6° dan aşağı düşmez. Her zaman ve sağnak halinde yağmurlar yağar. Yeşil ormanlar her tarafı kaplar.

Ilıman iklim : Kışın soğuk geçer, her mevsim yağışlıdır. Isı ortalaması O0 nin üstündedir. Değişik fırtınalıdır. Genel olarak ılıktır. Yazlar sıcak geçer. İlkbaharda bitki örtüsünde gelişme, son. baharda azalma görülür.

Soğuk iklim : Yazları günler, kışları geceler uzundur. Kışın soğuk geçer. Ortalama ısı daima O derecenin altındadır. Yağış kar halindedir. Bitki örtüsünü her mevsim yeşil iğne yapraklı ağaçlar meydana getirir. Rüzgârlar, karasal kutup rüzgârları halindedir.

BÖBREKÜSTÜ BEZLERİ « Sağlık

Her iki böbreğin üst ucu üzerine külah ya da bir virgül gibi kaplanmış 10 -16 gram ağırlığında iki küçük bez. Bu bezlere tıp dilinde (Glandula suprarenalis) denir.

Sağdaki biraz daha küçük olan bu bezlerin dış kısmı kıvamlı ve sarı renkli bir kabukla kaplıdır. İç kısmında damarlı, daha yumuşak ve koyu kırmızı renkte birçok sinir liflerinin bulunduğu öz kısmı vardır.

Böbreküstü bezlerinden hayat için önemli olan hormonlar çıkar. Öz kısmından çıkan hormona “adrenalin”, kabuk kısmından çıkan hormonlardan en önemlisine “dezoksikortikosteron” (kortin) denir.

HAKKARİ « Türkiye Coğrafyası

Güneydoğu Anadolu bölgesi illerinden biri. Yüzölçümü 9.641 kilometrekare, nüfusu 67.766 dır. Türkiye, İran ve Irak sınırlarının birleştikleri alanda bir ilimizdir. Kuzeyini Van, batısını Türkiye - Irak sınırı çevrelemektedir. Çok dağlık bir yüzeyi vardır. Güneydoğu Toros dağları Hakkâri'nin yüzey şekillerini meydana getirmektedir. Dağlar arasında yer yer ovalar göze çarpar.Hakkâri, öbür illere düzgün yollarla bağlı değildir. Bu sebeple, ülkemizin en hareketsiz ilidir. Özellikle kışın, aylarca dış illerle olan ilgisi tamamen kesilir. Halk tarla ekimi ve hayvancılıkla geçinmektedir.

Merkezi, Çölemerik kasabasıdır.

VİZE « Türkiye Coğrafyası

Kırklareli iline bağlı ilçe. Yüzölçümü 1.075 kilometrekare, nüfusu 29.178 dir. İlçenin yüzeyi Istranca dağlarının ormanlarla kaplı sırtlarından ve bu sırtların güney - batı yönünde uzanan ovamsı düzlük halinde uzantılarından ibarettir. İlçe halkının bağlıca geçim kaynağı geniş tarla ekimi ve hayvancılıktır.İlçenin merkezi 5.890 nüfuslu Vize kasabasıdır.