Nedir
SERMAYE « Sanayi ve Ticaret
Servetin değişmeyen devamlı gibi kabul edilen bölümüne verilen ad. Sermayenin bir kısmım kullanmak, sahip olunan serveti azalmaktır. Servetin devamlı oluşu durmaksızın yeniden meydana gelmesindendir. Sermayeyi meydana getiren unsurlar olan tarımsal, endüstriyel topraklar, binalar, her türlü makineler, nakil araçları ve her türlü malların bir kısmı süratle, bir kısmı da yavaş yavaş değişir. Değişmemesi, olduğu gibi kalması gereken, sermayeyi meydana getiren mallar değil, sermayenin değeridir. Sermaye, insan vücudu gibi, kendini meydana getiren malzemenin durmadan yenileşmesiyle dokunulmamış bir halde kalır.
FEMİNİZM « Toplum ve Toplum Yapısı
Toplum hayatında kadının haklarını çoğaltmak ve erkeklerinkine eşit kılmak amacını güden bir akım. İlk feminist fikirler. XVIII. yüzyılda Fransada ortaya çıkmıştır. Büyük Fransız ihtilâli sırasında Fransız düşünürleri ve Fransız kadın yazarları tarafından desteklenen bu hareket sonucu. 1791 de “Vatandaş Kadın Haklarının ilânı” adlı ünlü eser yayınlamıştır. Fakat. Kadınlara toplum hayatında, erkeklerle eşik haklar verilmesi, yapılan çeşitli hareketlere rağmen, bir sonuca varamamıştır. Fakat bu hareket durmamış. Avrupa'nın çeşitli memleketlerinde, zaman, zaman kadınlara, toplum hayatında bazı haklar tanınması yoluna gidilmiştir. Bu arada 1862 de İsveç kadınları belediye seçimlerine katılma hakkı kazanmışlar, 1869 da İngiltere de, belediyeye girme hakkını almışlar. 1914 te. İsveç parlâmentosuna girmek imkânını bulmuşlar, dır. İngiltere'de 1918 de kadınlara siyasî seçimlere girmek hakkı tanınmış, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra da kadınların, erkeklerin yanında toplum hizmetlerinde bulunmaları, Avrupa ve Amerika'da yaygın olmuştur.
Bugün Avrupa ve Amerika'nın hemen hemen bütün ülkelerinde, kadınlar her türlü siyasî seçime katılma im. kânına sahip oldukları gibi, her türlü toplum işlerini yapabilme imkânına da sahiptirler.
Millî Mücadele hareketinden sonra ve Cumhuriyetin ilân edilmesinden sonra, Batı müesseselerinin tanınmağa başladığı bugünkü Türkiye'de de, kadınlar, erkeklerin yanında toplum hayatına katılmağa başlamışlardır. 1926 yılın, da kabul edilen Türk Medenî Kanunu ile kadın ve erkek arasında hukuk bakımından eşitlik sağlanmış, 1934te yapılan Anayasa değişikliği ile de kadınlara milletvekili seçmek ve seçilmek hakkı verilmiştir. Bugün Türkiye'de kadınlar, erkeklerin yanında, hemen her toplum işinde çalışabilmekte, istedikleri meslekleri seçebilmekte siyasî hayatın çeşitli kademelerinde söz sahibi olmak imkânını bulabilmektedir.
ALEVİLİK « Din
Peygamberin damadı Ali'yi, ilk üç halifeden üstün tutmak esasına dayanan İslâm mezheplerinden biri. Aleviler, Ali'nin Mehdî olduğuna (Ali'nin ölmediğine ve kıyamet gününden önce yer yüzüne ineceğine) inanarak İslâmiyette ilk dinî ayrılığı meydana getirmişlerdir.
MEZOPOTAMYA « Dünya Coğrafyası
İki nehir arasındaki yer anlamına gelen bir deyim. Fakat Mezopotamya adı, Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki alanlara verilen ad olarak kullanılmaktadır. Mezopotamya bölgesi, genel olarak kuzeyde Türkiye sınırından güneyde Basra körfezine kadar uzanan iki nehir arası topraklarla, güneyde ŞattülArap'ın iki yakasında ve İranın batı alanında bulunan bölgeleri içine alır.
Mezopotamya bölgesi, Milâttan önceki devirlerde yeryüzünün en büyük medeniyetinin bulunduğu bölgeleri içine almakta idi. Bu bölgede, Âmir, Babil gibi medeniyetler gelişmiştir.
ADEN « Dünya Coğrafyası
Arabistan yarımadasının güney batısında. Babülmendeb boğazının 180 kilometre doğusunda ve çorak bir yarımadada bulunan bir kıyı şehridir. Doğu Asya'dan gelen gemiler için önemli bir kömür alma istasyonudur. Hint yolu 1839 yılında İngilizler tarafından alınmıştır. İ927 den beri İngiliz Sömürgeler Bakanlığına bağlıdır.
Himaye bölgesi ile birlikte yüzölçümü 290.200 kilometrekare ve nüfusu 155.000 tir. Belli başlı ihracat maddeleri tütün, tahıl, tuz, kahve ve şekerdir. Ticaret çoklukla transit ticaretidir.
İSTİKLAL MAHKEMELERİ « Tarih
Millî Mücadele yıllarında (Ekim 1920) özel bir kanunla kurulmuş olan mahkemeler. Büyük Millet Meclisi üyesi olan üç milletvekilinden kurulu İstiklâl Mahkemeleri, Büyük Millet Meclisi adına hüküm verme yetkisine sahipti ve verilen hüküm, idam da olsa, hiç bir yere sorulmadan, derhal yerine getirilirdi.
İlk İstiklâl Mahkemeleri üç yıl süre ile devam etmiştir. Kurtuluş Savaşının devam ettiği yıllarda, vatanın savunma gücünü sarsan her türlü dâvaya bakılmış ve hükümler verilmiştir. Bu devredeki İstiklâl Mahkemeleri, yurdun çeşitli bölgelerinde kurulmuştu.
Bir süre sonra, İstanbul'da yayınlanan bazı gazetelerin hilâfeti savunma yollu yazılarından dolayı İstanbul'da tekrar kurulmuş, yalnız bu konu ile ilgilenmiştir.
Bundan sonra, 1925 yılı başlarında Şeyh Sait ayaklanması üzerine biri Diyarbakır'da öbürü Ankara'da olmak üzere iki İstiklâl Mahkemesi kurulmuştur. En son istiklal mahkemesi de büyük Atatürk'e İzmir de yapılacak suikastın haber alınması üzerine İzmirde toplanmıştır.
