Genel Coğrafya

İKLİM

Sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin insanlar, hayvanlar ve bitkilerin yaşamaları üzerinde yaptıkları etkiye verilen ad. Bir yerin ikliminin meydana çıkabilmesi için, sıcaklık, yağış, rüzgâr, hava nemliliğinin ortalama durumlarının alınması gerektir. Bütün ortalama işlemlerde olduğu gibi, iklim ortalamasında da en uç noktalar, olağan üstü durumların göz önüne alınması gereklidir. Böylece, bir ülke ya da bölgenin, ortalama […]

BOĞAZ

İki kara arasında kalan dar deniz. Boğazlar çeşitli genişlikte olur. İstanbul boğazı gibi dar olanları (550 – 3300 metre) olduğu gibi Bass Boğazı gibi (224 kilometre) pek geniş olanlar, vardır. Dünyanın çoğu denizlerle kaplı olduğundan türlü memleket arasındaki gidip gelmelerde su yolları önemli bir yer tuttuğundan, boğazlar da çeşitli su yollarının birleştiği işlek yerler olmuş, […]

ZAMAN ÖLÇÜLERİ

Dünyanın kendi çevresinde dönüşü de, Güneş’in çevresinde dönüşü de, ayrı ayrı birer zaman ölçüsü olarak alınmıştır. Dünya‘nın Güneş çevresinde dönmesi ile tamamlanan süreye “yıl” adı verilir. Dünya‘nın kendi çevresinde dönüşüne de “gün” adı verilir. Yıl 365 güne, bir gün 24 saate, bir saat 60 dakikaya, bir dakika 60 saniyeye bölünmüştür. Bir yıl 365 güne bölündüğü […]

DAĞLAR

Çevresindeki araziye göre yüksek olan yer parçası. Tek başına bir tepe durumunda olan dağlara az rastlanır. Dağlar çoklukla bir silsile halindedirler. Dağların oluşumu başlıca dört şekilde olmuştur. Kıvrım dağları : Jeolojik devirlerde, yer kabuğunun gittikçe soğuması ve bu soğuma olayının, yerkabuğunun içerlerine doğru yönelmesi sonucu yerkabuğunda yer yer kıvrımlar meydana gelmesini sağlamıştır. Bu hareket sonucu, […]

İKLİM KUŞAKLARI

Dünyanın çeşitli bölgelerini içine alan ayrı ayrı sıcaklıktaki yerlerin meydana getirdiği genel iklim alanları. İklim kuşakları da, mevsimler gibi dünyamızın ekseninin 230 1/2 eğik oluşundan ileri gelmektedir. Bunlar ısı kuşak soğuk kuşak, orta kuşaktır. Isı kuşak : Dünyamızın güneş ışığım en iyi alan yeri ekvator ile bunun 230 1/2 güney ve kuzeyine kadar uzanan bölgelerdir. […]

CANSIZ VARLIKLAR

Doğma, büyüme, üreme ve ölme faaliyetlerini göstermeyen varlıklarla birlikte “tabiatı” meydana getirirler. Cansız varlıkları teker teker sıralamak mümkün değildir. Çevremizde, günlük yaşayışımızda, dünyada, evren sisteminde bulunan Güneş, Ay Toprak, Su, Bulut, Ateş, Madenler v.s. cansız varlıkları meydana getirirler. Bunların hiç biri, yaşama olayı içinde besin alma, doğma, yetişme, büyüme ölme gibi, hayat faaliyetlerinde bulunmazlar. Fakat […]

DENİZLER

Yeryüzünün çoğunu örten engin su kitlesi. Dünyayı meydana getiren atmosfer (havaküre), litosfer (taşküre) ve hidrosfer (suküre) adları verilen üç unsurdan birisi denizlerdir. Denizler, yeryüzünün üçte ikisine yakın bir alan kaplarlar (Dünyanın bütün yüzü 509. 200.000 km2.. bütün karalar 148.600.000 km2). Dünyanın yüzeyinde, kıtaların arasını ayıran büyük denizlere okyanus, kıtaların kıyılarındaki büyük girintiler arasında kalan sulara […]

KANAL

Sunî olarak meydana getirilen su geçitlerine verilen ad. Nehir ve deniz sularını birbirine bağlamak, yolu kısaltmak, ulaştırmayı kolaylaştırmak, tarım bakımından toprakları sulamak ,bataklıktan kurutmak, endüstride hidroelektrik tesislere gerekli suyu göndermek gibi çeşitli amaçlar için kanallardan faydalanılır. Kanal açmak ihtiyacı, tarihin çok eski devirlerinden beri kendini hissettirmiştir. Milâttan 1400 yıl kadar önce Mısır‘da Nil nehri ile […]

ÇAĞLAYAN

Çay ve ırmaktan küçük akar suların yüksek bir yerden dökülüp aktığı yerlere verilen ad. Çağlayan, küçük bir akarsuyun yatağında bulunan sert bir tabakadan sonra, yumuşak bir tabakanın gelmesi sonucu meydana gelir. Suyun aşındırma etkisi, bu tabakayı alçaltır Ve akarsu, sert tabakanın bittiği yerden aşağıya doğru dökülmeye başlar. Böylecede döküldüğü yeri gittikçe daha derinleştirir. Akar suyun […]

ENLEM

Yeryüzünde herhangi bir noktanın doğrultusuyla ekvator düzlemi arasındaki açısal uzaklığı. Bu uzaklık, ekvatorda kuzeye ya da güneye doğru olur. Derece ile gösterilir. Ekvator başlangıç olduğuna göre, ekvatorun enlemi sıfır derecedir. Yeryüzünde herhangi bir noktanın bulunduğu yeri tam olarak tâyin edebilmek için, geometride olduğu gibi iki koordinat ekseni olan boylam ve enlemi bilmek gerektir.