Nedir
KORE « Dünya Coğrafyası
Asya'nın doğusunda, Japon deniziyle,Sarı deniz arasında bir yarımada. Yüzölçümü 221.741 kilometrekaredir. Dağlık bir yüzeyi vardır. Eskiden bağımsız bir krallık halinde idi. 1905 yılında Japonya’nın himayesine girmiş, 1910 da tamamen Japonya'ya geçmiştir, ikinci Dünya Savaşı'ndan sonra Güney Kore ve Kuzey Kore olmak üzere iki bağımsız devlete ayrılmıştır.
BÜTÇE « Devlet
Belli bir süre, genel olarak bir yıl içindeki gelir ve giderlerin ayrıntılarını tasarlayan hesap cetveli. Bir devletin bütçesi olabildiği gibi, bir kurulun, bir kişinin de bütçesi olabilir.
Devlet bütçesi olarak ilkin İngiltere'de meydana gelen bütçe, ülkemizde gerçek anlamı ile Cumhuriyetin ilânından sonra yerleşmiştir. Bir kanun tasarısı olan ve Millet Meclisi tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe giren devlet bütçesi son şeklini alıncaya kadar dört safhadan geçer:
1 -Bütçenin hazırlanması: Bütçe hükümet tarafından hazırlanır. Hazırlanma işi, bakanlıklarda, taşradaki teşkilâttan merkeze ve en aşağı kademeden üst kademelere doğru bir seyir takip eder. Bakanlıklar tarafından hazırlanan bütçe, bakanlıklardan toplanan bu gider cetvelleri ile devletin bir yıllık gider durumunu tasarı halinde meydana getirmiş olur.
2 -Bütçenin incelenmesi: Maliye Bakanlığında, gelen gider tasarıları incelenir. Devletin gelir ve gider durumu da karşılaştırıldıktan ve Bakanlar Kurulundan geçtikten sonra incelenmek ve onaylanmak üzere T. Büyük Millet Meclisinde, Bütçe Komisyonu tarafından gerekli incelemeler yapılır. Bu tasarı, Bütçe komisyonunun bir raporu ile Cumhuriyet Senatosu tarafından incelenir. Burada gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra, bunlar, Bütçe Komisyonu tarafından Millet Meclisi genel kuruluna gönderilir.
3 - Bütçenin onaylanması: Bütçe tasarısı Millet Meclisinin genel kurulunda, Bütçe Komisyonunda olduğu gibi bütün ayrıntıları ile yeniden incelenir, gerekli eklemeler ve çıkarmalar yapılarak onaylanır ve Cumhurbaşkanına, onaylanmak üzere sunulur.
4 - Bütçe kanununun yürütülmesi:
Millet Meclisinin ve Cumhurbaşkanının onaylamasından sonra bütçenin yürütülme görevi hükümete verilir. Hükümet, bütçede gösterilen ve tasarı halinde olan gelir ve giderleri yerine getirmek için, ilgili organlarını görevlendirir; giderlerin bütçede gösterilen yerlere kullanılmasını, gelirlerin gösterildiği yerlerden toplanmasını sağlar.
Bütçenin kapatılması: O yılki bütçenin uygulanması tamamlandıktan sonra, Sayıştay tarafından incelenmesi yapılır. Bütçe Kanunu'na göre toplanan paralar ve yapılan giderler, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderilir. Burada, Bütçe hesapları kapatılır. Bunun için Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan kanuna Kesin Hesap Kanuna denir. Böylece, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Devlet Bütçesini, hem uygulanmadan önce, hem de uygulandıktan sonra denetlemektedir.
Gerek kişilerin, gerek kurulların, gerekse devletin bütçelerinde başlıca iki bölüm bulunur.
a - Gelirler bölümü,
b - Giderler bölümü.
Bütçelerde esas olan, gelirlerin giderlerden fazla olması, ya da ikisinin de denk olmasıdır. Bu durum için gerekli indirmeler ve çıkarmalar, Maliye Bakanlığı, Devlet Plânlama Teşkilâtı, Bütçe Komisyonu ve Millet Meclisi tarafından yapılır.
Gelir ve giderler bakımından bir tasarı olarak hazırlanan ve çoklukla bir yıl süre için hazırlanmış olan bütçelerin, tasarı şekline uyup uymaması, ancak bu belirli süre geçtikten sonra belli olur. Bu durum karşısında ya denk bütçe, ya açıklı bütçe, ya da geliri fazla olan bütçe şekilleri meydana gelmiş olur.
CANDAROĞULLARI « Tarih
Anadolu Selçuk Devleti parçalanırken, XIII. yüzyılın sonlarında Kastamonu dolaylarında kurulan Türk beyliği. Beylik, "İsfendiyaroğulları" adı ile de anılmaktadır. Beyliğin kurucusu, Kastamonu valisinin "candar" ı olan Şemseddin Yamandır.
İlkin İlhanlı Devleti'ne bağlı bir uç beyliği durumunda olan Candaroğulları Beyliği, Şemseddin Yaman'ın ölümünden sonra yerine geçen oğlu Süleyman I. zamanında, Sinop ve Safranbolu'nun alınmasıyla sınırlarını genişletmiş, 1335 te İlhanlı Devleti'nin yıkılması üzerine tam bağımsızlığında kavuşmuştur.
Kötürüm ünvanıyla anılan Celâleddin Bayazit (1336-1385) zamanında, Celâleddin'in oğulları Süleyman Paşa ile İskender arasında anlaşmazlık çıkmıştır. Osmanlılara sığınan Süleyman Paşa, Murat I. in yardımı ile Kastamonu'yu eline geçirmiş ve burada beyliğini ilân etmiştir. Celaleddin'in ölümü üzerine yerine geçen oğlu İsfendiyar'ın Sinop'ta beylik etmesi üzerine de Candaroğulları beyliği, biri Sinop'tan, öbürü Kastamonu'dan idare edilen iki kola ayrılmıştır.
Kastamonu'daki şube, Yıldırım Bayazit zamanında, Süleyman beyin öldürülmesi ile Osmanlılar'a katılmıştır. Timur'un Anadolu'yu istilâsı sırasında, Timur tarafını tutan İsfendiyarbey, Ankara Savaşı yenilgisi üzerine, Sinop'tan başka Kastamonu ve Çankırıyı almak imkânını sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin Anadolu'da zayıf olduğu bu zamanlardan istifade ederek Safranbolu, Kalecik, Samsun ve Bafra yörelerini almış, böylece beyliğin sınırlarını en geniş duruma ulaştırmıştır.
Fakat Osmanlı Devletinin Anadolu'da kuvvetlenmesi ile Candaroğulları beyliği eski kudretini kaybetmeye başlamış, sonunda, 1461 yılında Fatih tarafından Osmanlı ülkesine katılarak tarih sahnesinden çekilmiştir.
Candaroğulları beyliği,Karamanoğulları beyliğinden sonra Anadolu'da hüküm süren beyliklerin en uzun ömürlüsü (169 yıl)dür.
RODEO « Spor
Bugünkü anlamı ile çoklukla kovboyların binicilikteki hayvan yakalamaktaki hünerlerini göstermek için düzenlenen müsabakalardır. Aslı, İspanyolca bir kelimedir. Hayvanların, markalanmak suretiyle toplanması anlamına gelir. Orta ve Güney Amerika ülkelerinde bir bayram sevinci içinde kutlanır.
Düzenlenen Rodeo müsabakalarında kovboylar, vahşi boğalara ve atlara eğersiz binerek, kementle at ve vahşi hayvanlar yakalayarak hünerlerini gösterirler, Rodeo müsabakalarında ayrıca keskin nişancılar arasında yarışmalar tertiplenir ve kement atma gösterileri yapılır. Amerika'nın batı bölgelerindeki eyaletlerde, her yıl Rodeolar tertiplenir. Doğu bölgelerindeki eyaletlerde ise, gezici Rodeo ekipleri turneye çıkarak gösteriler tertiplerler.
PASAPORT « Devlet
Yabancı bir ülkeye gidebilmek oralarda kimliği belirtebilmek için yetkili makamlardan alınan yol tezkeresi. Verilme şekli, özel kanunlarla düzenlenir. Pasaport kanunumuza göre, pasaportlar iki türlü olur: a - Diplomatik pasaportlar: Türkiye'de Dışişleri Bakanlığı ve yabancı ülkelerde Türk elçilikleri ve siyasî temsilcilikleri tarafından verilir, b - Genel pasaportlar: Bunlar da üç türlüdür.
1) Herkese verilen pasaportlar (kendi parası ile yabancı ülkelere geziye çıkacaklara verilir), 2) Özel damgalı pasaportlar (Devlet memurlarına, askerî kişilere, herhangi bir vazife ile yurt dışına çıkanlara verilir), 3) Hizmet damgalı pasaportlar (Üçüncü dereceden aşağı bulunan memurlara ve askerî rütbeli kişilere, siyasî olmayan hizmetler için yurt dışına çıkanlara verilir).
FİDE « Bitkiler
Odunlaşmayarak yaşayan ot halindeki bitkilerin bazılarını yetiştirmek amacı ile özel yerlerde tohumlarından ya da yetişmiş olanların dallarının köklendirilmesinden meydana gelen genç bitkilere verilen ad. Bunların yetiştirildiği yere “fidelik”denir.
Fide, çoklukla, tohumları kıymetli ya da az miktarda olan bitkilerle iyi hazırlanmış topraklar üzerinde dikkat isteyerek yetiştirilmesi gereken bitkilerin üretilmesini sağlamış olur.
