Nedir

ASTİGMATİZMA « Sağlık

Gözde billur cismin biçimindeki bozukluk sebebiyle meydana gelen karışık görme. Saydam tabaka ile billur cisim yüzeylerinin gözün ekseni etrafında dönel olmaması, bu bozukluğa sebep olur. Böylece bir gözle bir çizgiye bakıldığı zaman çizgi düz değil, yayık görülür; ya daha her yönde ayrı bir eğrilik ve kırma kabiliyeti ile görme tam olmaz.

Gözün bu halini düzeltmek için silindir gözlük camları kullanılır.

FEDERASYON « Politika ve Siyaset

Birçok devletlerin, tek bir devlet haline gelmekle meydana getirdikleri siyasî birlik. Federasyon'da federe devletin bir başkenti, bir federasyon anayasası, federasyon başkanı, hükümeti vardır. Her küçük devlet üzerinde ve bu devletlerin halkı üzerine federasyonun söz sahibi olma hakkı vardır. Bu küçük devletler, meselelerinin halli işini federasyona bırakmışlardır. Federasyonu meydana getiren küçük devletler, belli sınırlar içinde, kendi iç işlerini ilgilendiren meselelerde söz sahibi olmak hakkına sahip olmalarının yanında, federasyonu ilgilendiren meselelerde söz sahibi değildirler.

Bu bakımdan, federasyon tüm olarak bütün devletin iç ve dış işlerini yönetir. Bu meselelerde söz sahibidir. Federasyon da her küçük devlet, anayasada gösterilen şekilde temsilcileri tarafından temsil edilir. Federasyon da, bu temsilciler heyetinin meydana getirdiği Meclis ve bu Meclise bağlı hükümetler tarafından yönetilir. Federasyon halinde bulunan devletler arasında şunlar sayılabilir: Amerika Birleşik Devletleri Arjantin Birleşik Devletleri, Brezilya Birleşik Devletleri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği, Endonezya Birleşik Devletleri, v.b.

DENEY « Bilim ve Sanat

Bilimsel bir gerçeği göstermek için yapılan gözleme ya da deneyleme, Müsbet bilimlerde kanunları elde etmek için tabiatı tanımak gerektir. Tabiatı tanımak için de tabiattaki olayları teker teker görmek ve bilmek yetmez olaylar arasında daima aynı kalan münasebetleri bulup ortaya çıkarmak gerekir. Bu bakımdan, bir cismin düşmesi, bir bit. kinin çiçek açması, bir insanın bunamaması gibi olayların çeşitli bağlantıları.bilinmesi ,bunlar arasındaki bağlantıdan kanunlara varılabilmesi, deneyle mümkündür. Müsbet bilimlerde deney, iki şekilde görülür :

a) Gözlem, herhangi bir olayın, dikkatli şekilde görülmesi ve 'anlaşılması.

b)Deneyleme, bilgin tarafından değiştirilen ya da yeniden yapılan olayların incelenmesi. Gözlem, ya, olagelen bir tabiat olayının bilgin tarafından incelenmesi şeklinde (pasif gözlem) olabilir; ya da, önceden çeşitli hesaplarla tâyin edilen bir olayın, olageldiği sırada incelenmesi (aktif gözlem) şeklinde olabilir. Her iki şekilde de, esas olan, gözlemi yapan bilginin, olayı iyi inceleyebilmesi ve olaydan gerekli sonuçları çıkarabilmesine dayanır. Gözlemi yapan bilginin, vücutça sağlam ve kusursuz olması, dikkatli, sabırlı olması gözlemle ilgili âletlerden istifade edebilmesi ve olaylardan “tarafsız” olarak bir sonuç çıkarabilecek yetenekte olması gereklidir. Deneyleme gözlem gibi bazen aktif, bazen pasif değildir. Her zurnan için aktiftir. Bilgin, istediği zaman, istediği şartlar içinde konusu olan olayları gerektiği kadar inceleme imkânını bulabilir. Bu durum, sebeplerin ve sonuçların birbirine bağlı olarak akışını görmeyi ve böylece kanunların bulunabilmesini sağlar. Bu bakımdan deneyleme, gerçekte yeni bir olay yaratmak değil, oluşunun görülmek istenen olayların meydana gelmesine elve rişli şartlar ve halleri hazırlamaktadır. Böyle olunca da deneyleme, basit bir incelemeden çok, dikkatli ve ileri bir denemedir. Gözlemi kontrol eden ve gözlem yetmediği takdirde onun tekrarlanmasını sağlayan bir metodudur.

Bir deneylemenin, beklenen sonucu kesin olarak verebilmesi için, deneylerin türlüleştirilmesi (deney tekrar edilirken maddesinin değiştirilmesi), deneyin bir yerden başka bir yere nakledilmesi, deneyin tersine tekrarı gibi özelliklere de dikkat etmek gerekir.

HELENA « Mitoloji

Yunan mitolojisinde, Zeus ile Leda'nın kızı, Menelaos'un karısı. Bir efsaneye göre, yumurtadan doğmuştur. Troia'ya karşı savaş açılmasına yol açmıştır.Güzelliğiyle ünlü Helena'nın geçirdiği maceralar, şiir, tiyatro resim ve heykel gibi bir çok sanat kollarında, çeşitli sanat eserlerine konu olmuştur.

DEMOKRAT PARTİ « Politika ve Siyaset

Türkiye Cumhuriyeti'nde faaliyette bulunmuş olan siyasî partilerden biri 7 Ocak 1946 da Ankara'da kurulmuştur. Remzi D.P. dir. Kurucuları Celâl Bayar, Fuat Köprülü Adnan Menderes, Refik Koraltan'dır. 1946 seçimlerine katılmış ve 65 milletvekili ile Meclis'te temsil edilmiştir. 1950 seçimlerinde 411 milletvekili ile iktidara gelmiş, 1954 ve 1957 seçimlerinde yine büyük çoğunluk kazanarak iktidarda kalmıştır.

Tek parti rejiminin doğurduğu siyasî iktisadî ve hukukî güçlükler, geniş çapta memnuniyetsizliklerin belirmesine sebep olmuş ve Demokrat Parti'nin kurulmasında başlıca rolü oynamıştır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, ülkemizde demokratik bir düzenin kurulması için, iktidarda bulunan Cumhuriyet Halk Partisi mensupları arasında bazı teşebbüslerin belirmesine yol açmış, sonradan Demokrat Partinin kurucuları olan Celâl Bayar, Fuat Köprülü Adnan Menderes ve Refik Koraltan'ın bu partinin Meclis grubuna verdikleri Dörtlü bir takrirle bu yolda ilk adım atılmıştır. Böylece^ 1964 yılında girdiği seçimlerde fazla milletvekili çıkarmamakla beraber, 1950 seçimlerinde, büyük bir çoğunlukla, iktidara geçmiştir.

Demokrat Parti, programında Cumhuriyet Halk Partâsi'nden, başlıca iktisadî politikasında ayrılmakta idi. Demokrat Partinin iktisadî programı, liberal bir politikadır. Devletçiliğin sınırlandırılıp tarif edilmesini ve sınırını aşmamasını savunur. Devletçiliğin, özel teşebbüsün yetişemediği ya da kamu görmediği istihsal alanlarına ve kamu hizmetlerine inhisar etmesini ileri sürer

Demokrat Parti, iktidara geldiği ilk yıllarda, ülkemizde demokrasinin gelişmesi için önemli kanunlar çıkarmış, yeni yeni çalışma alanları meydana getirmiş, artan milletlerarası münasebetlerde Türkiye'nin hakkı olan önemi görmesini sağlamağa çalışmıştır.Fakat, özellikle 1957 yılından itibaren demokrasi konusunda olan tutumunu değiştirmiş ve muhalefet partilerini basını, üniversiteyi kayıtlayıcı hükümler altına sokmağa çalışmıştır.Gittikçe artan bu tutum sonunda, Türk Silâhlı Kuvvetleri 27 Mayıs 1960 tarihinde, Demokrat Parti yönetimine son vermiş ve bütün Demokrat Parti sorumluların, yargılamaları yapılmak üzere tevkif etmiştir.

Yapılan yargılamalar sonunda, Demokrat Parti sorumluları Anayasaya ihlâl suçu ile cezalandırılmışlardır.30 Eylül 1960 tarihinde de Demokrat Parti mahkeme kararı ile kapatılmıştır.

HELYUM « Kimya

Basit bir gaz cisim. Soy gazların ilk üyesidir. Atom numarası 2 özgül ağırlığı 0.18, sembolü He'dir. Havanın bileşiminde çok az oranda bulunur. Havadan hafif olması sebebi ile balonlarda ve hava gemilerinde kullanılır.