Nedir
BALKAN YARIMADASI « Dünya Coğrafyası
Avrupa kıtasının güneyindeki üç yarımadadan en doğuda bulunan ada. Kuzeyde Balkan dağları zinciri ile sınırlanmıştır. Doğusunda Karadeniz, Batısında Adriyatik denizi, güneyinde Marmara ve Ege denizleriyle Akdeniz bulunur.
Yüzölçümü 620.000 kilometrekare, nüfusu yaklaşık olarak 50.000.000 dur. Yarımadanın genişliği, kuzeyden güneye doğru ilkin yavaş yavaş, sonra birdenbire azalır. Yarımadanın büyük bölümü dağlıktır. Yalnız doğuda oldukça geniş çukurovalar bulunur. Ortalarda, birbiri ile ilgisi ve bağlılığı az olan bölümlere ayrılmıştır. Geniş bir merkezî bölgenin bulunmayışı, tabii olarak bölümlere ayrılması ,yarımadanın beşerî ve siyasî yapısına da açık olarak etki yapmıştır.
Yüzey sekileri : Çoklukla dağlık olan Balkan Yarımadası'nda ovalara ancak dağlar arasında ve akarsular boylarında alan azdır. Dağların bir kısmı genç dağlardır; bunlar, Avrupa'nın en genç ve en yüksek dağları olan Alpler' in bir koludur ve sıradağlar halinde uzanır, (batıdaki Dinar, Arnavutluk ve Yunanistan'daki Pindos ve kuzeydeki Balkan dağları). Diğer dağlar, sıradağlar şeklinde değildir; uzunluğuna ve genişliğine Balkan yarımadasını kapla. yan kütleler halindedir. Bunlar yaşça eski ve yüzleri çoklukla aşınarak kubbeleşmiş dağlardır (Bulgaristan'da Rodop dağları, Bulgaristan ve Yugoslavya aramda kalan Makedonya dağları). Sava ve Tuna nehirleri boyunca uzanan ovalarla, Balkan dağları ve Rodoplar arasındaki çöküntü ovaları, Ergene, Meriç Selanik ovaları, bu bölgenin başlıca ovalarındandır.
İkinci, bitki örtüsü ve sular : Yarımadanın güneyinde ve kıyılar boyunca Akdeniz iklimi görülür. Fakat iç kuzey bölümlerinde kışlar soğuk, yazlar sıcak ve az yağışlı karasal iklim hüküm sürer Bu iki bölüm arasında kalan yerler genel olarak Akdeniz ikliminin daha az kuvvette etkisi altındadır. Bitki örtüsü, iklime bağlı olarak yer yer değişiklik gösterir. Akdeniz ikliminin etkisi altında bulunan kıyılarda yeşil çalılıklar, zeytin turunçgillere rastlanır. Karasal iklim bölgelerinde, yayvan ve iğne yapraklı ağaçlardan meydana gelmiş ormanlıklar ya da bozkırlar görülür. Balkan Yarımadasının en önemli akarsuyu, Avrupa kıtasının da en önemli akarsularından biri olan Tuna nehridir. Öbür akarsular, gerek boyları, gerekse taşıdıkları su bakımından o kadar önemli değildir. Meriç, Vardar ve Morava, bunların önemlilerindendir.
Nüfus ve ekonomi : Balkan Yarımadasında nüfusun çok büyük bir bölümü ziraatla geçinir. Akdeniz ve Adriyatik kıyıları, geniş ziraat alanlarıdır. Buralarda başlıca zeytin, üzüm, incir, portakal ve limon yetişir. İç bölümlerde mısır, pirinç, şeker pancarı, tütün ve pamuk ekimi yapılır. Bu arada kurşun, bakır, demir, taşkömürü madenleri ile petrol. Balkan Yarımadasının önemli gelir kaynaklarındandır.
Çeşitli din, milliyet ve devlet teşekküllerinin bulunduğu Balkan Yarımadasın da Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya,Rusmanya,Arnavutluk ve Türkiye (Balkan Yarımadası'nda bulunan toprakları ile) devletleri bulunmaktadır
Tarih : Balkan Yarımadası'nın güney kısmında, tarihten önceki çağlardan itibaren yerleşmeler olmuştur. Yarıma, danm buraları, İlkçağlarda, eski Yunan medeniyetinin meydana geldiği alanlardır. Cumhuriyetle idare edilen bir çok şehir devletlerinin kurulduğu bu çağdan sonra İskender, Balkan Yarımadası'nın büyük bir bölümünü Makedonya Devleti sınırları içine katmış daha sonra buraları Romalıların eğe, menliğine geçirmiştir.
Roma İmparatorluğu'nun ikiye (395) bölünmesinden sonra Dalmaçya ve Arnavutluk'un batı parçalarının dışında bütün Balkan Yarımadası, Bizans İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir.
1352 - 56 yıllarında Türkiye, Süleyman Paşa'nın idaresinde Çanakkale Boğazı'nı geçmiş ve Balkanlar'da fütuhata başlamışlardır. Uzun süren savaşlardan sonra Türkler, 1521 yılından itibaren dört yüz yıl kadar bütün Balkan Yarımadası'na egemen olmuşlardır. Fakat XIX. yüzyıldan itibaren, Ruslar'ın, bütün Islâvlar'ın bir idare altında birleştirilmesi (Panislâvizm) için yaptıkları propagandalar sonucu, ilkin Sırplarda başlayan (1804 - 1812) ayaklanmalar, daha sonraları Arnavutlar'a, Bulgarlar'a ve Yunanlılar'a da etki etmiş çıkan büyük ayaklanmalar ve savaşlar sonucunda (Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı) Balkan Yarımadası'ndaki Türk egemenliği ortadan kalkmıştır.
İkinci Dünya Savaşandan sonra Balkan Yarımadası'nın Siyasî durumunda önemli değişiklikler olmuş, dört krallıkta (Yugoslavya, Romanya, Arnavutluk, Bulgaristan) halk cumhuriyetleri ve komünist rejimler kurulmuş, Yugoslavya'nın dışında diğer üç devlet Rusya'nın peykleri arasına katılmıştır.
ÇIKARMA « Politika ve Siyaset
Deniz vasıtalarına bindirilmiş küçük ya da büyük askerî kuvvetlerin, deniz ve hava savaş kuvvetlerinin desteği altında düşman kıyılarına çıkmalarına ve buralarda tutunarak köprübaşı kurmalarına verilen ad. Çıkarma, savaşların bir bölümüdür ve düşman ülkelerine taarruz ya da düşman ülkelerini istilâ amacı için yapılır. Önemli bir deneme olan çıkarmanın başarılı olabilmesi için, çıkarma noktasının, çeşitli şartlarının uygun olması, çıkarmayı yapacak kuvvetlerin, her bakımdan üstün ve kuvvetli olması, hava ve deniz kuvvetlerinin destekleyici vazifesini başarı ile yapabilmesi gereklidir.
Çıkarma, siyasî ya da askerî amaçlarla yapılır ve başlıca üç bölüme ayrılır: a - Çıkarma yerinin seçilmesi, b - Hazırlık, c - Çıkarmayı yapma. Çıkarma yeri, savaş plânına uygun olarak hükümet ya da başkomutanlık tarafından seçilir. Bu yer çıkarma zamanı tâyin edildikten sonra çıkarma yapacak kuvvetlerin hazırlanmasına geçilir. Çok önemli olan bu bölümde, çıkarma durumu en ince teferruatına kadar tetkik edilerek çıkarma yapacak kuvvetlerin miktarı, destekleyici kuvvetler, v.s. inceden inceye tutulmuş bir şekilde ve baskın halinde fiilî olarak çıkarma yapılır.
Tarih: Çıkarma, savaş sanatının er eski konularından biridir. Tarih öncesi devirlerde çıkarma, denizaşırı göçlerin tabiî bir sonucu idi. Daha uygun yaşama şartlarına sahip bölgeler, devamlı çıkarmalara sahne olmuştur. Keltler, İngiltere adasını bu amaçla işgal etmişlerdir. Kuzey Afrika kıyılarına bu amaçla çıkarmalar yapılmıştır. Tarih boyunca devam ede gelen bu çıkarmaların, sonuçları bakımından en önemlilerine özellikle son yüzyılda rastlanır. Savaş ve silâh vasıtalarının değişmesi ve bollaşması, orduların asker miktarı bakımından artması, hava ve deniz kuvvetlerinin çok kuvvetli duruma gelmesi , çıkarmanın önemini ve kuvvetini son yüzyılda artırmıştır. Birinci Dünya Savaşından önce İtalyanların Trablusgarp'a çıkarma yapmaları , Birinci Dünya Savaşında Çanakkale üzerine yapılan , çıkarma , İkinci Dünya Savaşı sırasında Normandiya çıkarması, çıkarma tarihinin en önemli büyük ve sonuç veren çıkarmaları arasında yer almaktadır.
ÇUHADARAĞA « Tarih
Osmanlı sarayında padişaha hizmet edenlerden bir sınıfın başı.Çuhadarağa, padişaha ait kaftan ve kürklerle öbür eşyaları korur, bayram günlerinde halka padişah adına para serper, alaylarda ata binerek hükümdarın arkasından giderdi.
Çuhadarağalar arasında sonradan devlet hizmetine alınanlar beylerbeylik rütbesi ile eyâlet valilikleri verdiği gibi, vezir olanlar da vardır.
MADE İN « Sanayi ve Ticaret
“... de yapılmıştır” anlamına gelen ve bir malın yapıldığı yeri gösteren formül. “Made in Turkey= Türkiye' de yapılmıştır” gibi.
TELEFOTO « Teknik
Uzaktan fotoğraf almaya yarayan bir düzenek. Telefotoda alıcı ve verici olmak üzere iki bölüm bulunur. Alıcının silindir şeklinde bir bandı vardır. Bu bandın üzerine, özel eczalı boş fotoğraf kâğıdı yerleştirilir. Aynı şekildeki verici bölümün silindirine de verilmek istenen fotoğraf, özel ecza sürülerek yerleştirilir. Resmin verildiği şehir ile alacak şehir arasında telefon bağlantısı kurulur. Her iki aletteki bantlar dönmeğe başlar. Telefon kanalı aracı ile verici aletteki fotoğrafın siyah ve beyazlan, ses dalgacıkları halinde alıcıdaki boş fotoğraf kâğıdına tespit edilir. Böylece asıl fotoğrafın siyah beyaz oluşumları, aynen alıcıdaki fotoğraf kâğıdına geçmiş olur. Bazı telefoto resimlerinin titrek ve bulanık olması, telefon kanalındaki her hangi bir bozukluk yada konuşma ile ilgilidir.
BUZDAĞI « Genel Coğrafya
Denizde yüzen, yüksekliği deniz yüzünden 100 metreye kadar ulaşabilen, yüzölçümü birkaç kilometrekareyi geçen büyük buz parçalarına verilen ad. Böyle bir buz parçasının 1/8 i suyun yüzünde, 7/8 i suyun altındadır. Çoklukla kutuplardaki türlü buzullardan kopup denizde yüzmeğe başlayan bu kütleler, Ekvator'a doğru hareket ederler ve ancak 36 Kuzey enlemine kadar ulaşabilirler. Sıcak denizlere yaklaştıkça erirler ve ortadan kaybolurlar. Fakat, soğuk denizlerdeki seferler için, büyük bir tehlike meydana getirirler.
