Ekonomi

MİLLİ GELİR

Bir yıl içinde, bir ülkede elde edilen mal ve yapılan hizmetlerin toplamı. Millî gelir, millî kalkınmanın bir ölçüsü şeklinde kabul edilir. Başlıca şu gelirlerin bir toplamından meydana gelmektedir: Tarım, ormancılık, balıkçılık gelirleri; sanayi gelirleri; inşaat sanayi gelirleri; malî müesseselerin çalışmalarından elde edilen gelirler; ticaret gelirleri; serbest meslekler ve hizmetler gelirleri; Devlet hizmetleri gelirleri.

KAPİTALİZİM

Ekonomik bir sistem. İstihsal vasıta ve imkânları ile mülkiyet hakkının bir sınıfın elinde toplanmasını amaç olarak almaktadır. İstihsal vasıta ve imkânları ile bu istihsali dağıtma organlarının, menfaat düşüncesi kapitalizim de baş düşüncedir. Kapitalizm, sadece özel teşebbüsün geliştiği devirlerde değil, XIX. yüzyılda özellikle İngiltere de yeni fabrika endüstrilerinin pazar ve işgücüne karşı duydukları ihtiyaçla zaman zaman […]

AVRUPA KALKINMA PROGRAMI

Ekonomik İşbirliği İdaresinin, Avrupa Ekonomik İşbirliği Teşkilâtına girmiş memleketlere yapacağı yardım işlerini düzenliyen program. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Geonge Marchall’m Harvard’da yaptığı bir konuşmada açıkladığı teklif sonucu, 1947-51 yılları arasında dert yıl sûre için tatbik edilmiştir.

BİLANÇO

Bir işletmenin, bir kurumun belli bir zaman içindeki mal, para, borç, alacak sermaye durumunu gösteren cetvel. Bir müessesenin faaliyetini sırasında kıymet hareketlerini takip etmek, borç ve alacaklarını tespit etmek için birçok hesaplar açılır, birçok hesaplar kullanılır. Faaliyetler sonunda tutulan hesaplarda ya kıymet artışı “kâr” ya da kıymet azalışı “zarar” meydana gelir. Böylece, belli bir zaman […]

BUHRAN

Genel olarak, bir iş yada olayın seyir ve devamı sırasında, mevcut şeklin birdenbire iyi ya da fena şekilde değişmesiyle meydana gelen durum. Fakat buhran deyimi, çoklukla iktisadî faaliyetlerin şiddetli bir sarsıntı geçirdiği zamanlar için kullanılır.

CONSORTİUM

Lâtinceden dilimize girmiş olan bu kelimenin anlamı, bir plânı gerçekleştirmek, bir hedefe ulaşmak için yapılan bir iş katılmasıdır. Bu katılma, birlik bir komite kanalı ile görülür. Consortium fikri, Dünya Bankası müdürü Eugene Black’a aittir. İlk denemesi, 1960 yılından Hindistan‘ın plânlı bir şekilde kalkınması için, yapılması gerekli birlik yardım için yapılmıştır. Hindistan‘ın üçüncü 5 yıllık kalkınma […]

DEFLASYON

Paranın, piyasada azalarak satın alma gücünün artmasına verilen ad. Enflasyonla değeri düşen paranın, tekrar eski değerini kazanması için yapılması gerekli olan tedbirlerden biridir, (öbürü) Devalüasyondur). Fakat, para değerindeki düşüş çok olduğu zaman, deflasyon da çok güçleşir.

DEVALÜASYON

Para münasebetlerinde kullanılmakta olan ve bir memleket parasının kıymetinde kanunî olarak yapılan indirmeyi ifade eden bir deyim. Devalüasyon, ya da altın ve gümüş sistemi yürürlükte olan ülkelerin altın ve gümüş paralarındaki maden miktarını indirmek, ya kâğıt paranın belli bir altına karşı olduğu para sistemlerinde, belli bir altın karşılığı olan paranın miktarını çoğaltmak ya da paranın, […]

ENFLASYON

Paranın kıymetten düşmesi, Enflasyon, millî paranın iktisadi ihtiyaçları tatmin yeteneğini kısmen kaybetmesiyle kendini gösterir.Enflâsyon zamanında piyasada bulunan para hacminin artmasına rağmen, para ünitesinin alım kabiliyetinde dikkati çeken bir düşüklük meydana gelir. Böylece, belli bir para ünitesi ile enflâsyondan önceki zamanda yapılan bir iş, enflâsyonda yapılamaz olur.