DESTAN

DESTAN « Edebiyat

Bir savaşı kahramanlığı ya da bir aşk macerasını anlatan koşma biçiminde yazılmış manzum eser. Fakat, çoklukla “eski çağlarda kahramanlık menkıbelerini, Tanrıların kudretlerini, milletlerin büyük zaferlerini anlatan büyük eser” anlamında kullanılır.

Bu ikinci anlamında destan bir olayı ya da birçok olayları, hikâye tarzında ve manzum olarak anlatır. Kahraman, tarihte ün salmış, yaptıkları ve kendisi masallaşmış bir yiğittir. Bu yiğit, ırkının temel karakterlerini kendinde toplayan ve olağanüstü kudretlere sahip bir sembol halindedir.

Destanlar, ya sözlü gelenek halinde ve yazarı belli olmayan eserler halindedir, ya da belli bir şair tarafından kaleme alınmıştır.

Milletlerin edebiyat tarihinde, sözlü gelenek halinde devam ede gelen ve belli şairler tarafından yazılmış ünlü destanlar vardır. Türk edebiyatında, özellikle sözlü gelenek halinde devam ede gelen ünlü destanlar şunlardır: Alp Er Tunga destanı (Saka Türklerinin İranlılarla mücadelesini anlat, maktadır). Şu destanı (Safca Türklerinin Büyük İskender’le olan mücadelelerini anlatmaktadır.) Oğuz Kağan desta nı (Hun'ların büyük hükümdarı Oğuz Kağan'ın Orta Asya'da Türk birliğini ve Hun İmparatorluğu'nu kurması anlatılmaktadır). Bozkurt destanı (Göktürklerin dişi bir bozkurttan türedikleri anlatılmaktadır). Ergenekon destanı (Göktürklerin demirden bir dağı delerek çıkmaları ve büyük bir devlet kurmaları anlatılmaktadır. Dokuz Oğuz Üç Uygar destanı (Uygur'ların bir erkek kurttan türeyişleri anlatılmaktadır.) Göç destanı (Uygurların göçleri anlatıl, maktadır.)

Başka milletlerin ünlü destanları arasında şunlar bulunmaktadır: İlyada, Odisseus (Eski Yunanlıların), Şehname Farsların, Nibelungen (Germenlerin), Kalevala (Finlerin).