Edebiyat

RUBAİ

Fars edebiyatının bir nazım şekli. 4 mısradan ibarettir. Birinci, ikinci ve dördüncü mısralar birbiriyle kafiyeli, üçüncü mısra serbesttir. Rubainin, aruz vezninde kendine mahsus 24 kalıbı vardır. Fars edebiyatında bu şeklin en ünlü şairi Ömer Hayyam‘dır Türk edebiyatında ise rubai yazmayı meslek edinen şair XVII. yüzyılda yetişen Hâleti’dir.

ŞARKI

Divan şiirine Türkler tarafından katılmış bir nazım şekli. Bestelenerek okunmak için yazılır. Dörder mısralık 2-5 bend’den meydana gelir. Birinci bendin 2 nci ve 4 üncü, öbür bendlerin yalnız sonuncu mısraları hiç değişmeden tekrarlanır Şarkının ilk örneklerine, Divan edebiyatımızda, XI. yüzyılda rastlanır. Bu edebiyatımızda şarkı özellikle XVIII. yüzyılda, Lâle Devri’nde çok gelişmiştir. Divan edebiyatının en büyük […]

NAZIM

Vezin, kafiye gibi kayıtlara bağlı olan; ölçülü ve düzenli bir anlatma yolu. Nazım ahenge göre ayarlanır. Manzum eserlerde de, ahenk ön plânda alındığı için, cümle kuruluşları, sözdizimi kurallarına göre değil, ahenge göre ayarlanır. Manzum eserlerde (nazımda) 4 unsur bulunur: Vezin, kafiye, şekil, konu. Vezin, nazımda hecelerin düzenli şekilde sıralanması esasına dayanan bit “söz ölçüsü” dür. […]

ŞİİR

Çeşitli duygu ve düşüncelerin, okuyucuyu duygulandıracak ya da düşündürecek yolda, nazımla ifade edilme şekline verilen ad. Ancak, her nazım şiir değildir. Nazımın şiir sayılması için, duygu ve düşüncelerle bezenen bir değer taşıması, içinde bir özdeyiş ustalığının olması gereklidir. Bazı yazarlar, bu yoldan giderek, şiirin, nesir yolu ile de söylenebileceğini ileri sürerler. Çoğu yazarlar ise şirin […]

MAKALE

Herhangi bir konuda, belli bir görüş ve düşünceyi bir kaç sayfa içinde savunan yazılar. Makaleler, gazete ve dergilerde yayınlanır. Konularına göre türlü çeşitlere ayrılır. Sanat (edebiyat, tiyatro, musiki, sinema, dans vb.), bilim (tıp, hukuk v.b.). siyaset, toplumu ilgilendiren herhangi bir hareket, bir makale konusu olabilir. Makale türü, bütün dünyada gazetecilikle birlikte doğmuş ve gelişmiş bir […]

SEMBOLİZM

Fransa’da XIX. yüzyılın sonlarında, Parnassienlere karşı bir tepki olarak kurulmuş olan bir edebiyat akımı. Bu akımın güdücüleri, kendilerinden öncekileri çok materyalist gördüklerini iddia etmişler, omları şekle fazla bağlılıkla suçlandırmalardır. Şiiri, dış musikiden çok, bir iç musiki ile bir duyurucu şiir halinde söylemeyi esas almışlardır.

MANİ

Halk edebiyatı nazım şekillerinden biri. Çoklukla 4 mısradan ibarettir. Hece vezninin yedili kalıbıyla söylenir. Birinci ikinci ve dördüncü mısraları birbirleriyle kafiyeli, üçüncü mısra serbesttir. Manilerde aşk ve tabiat konuları bir arada işlenir.

SERVETİFÜNUN

27 Mart 1891 yılında İstanbul‘da Ahmet İhsan Tokgöz tarafından kurulan resimli bir dergi.Uzun yıllar, edebiyat ve kültür hayatımızda önemli bir rol oynamış dergilerdendir. Bu dergide yazı yazanlar, edebiyat tarihimizde, “Servetifünun Edebiyatı” adı verilen edebiyat akımının başlamasına yol açmışlardır. Zaman zaman yayınına ara vererek uzun yıllar devam eden dergi yeni harflerin kabul edilmesi ile 6 Aralık […]

TAHMİS

Divan edebiyatında, herhangi bir şairin bir gazelinin her beytine üçer mısra eklenmesi ile beşer mısralık kıtalar meydana getirilmek suretiyle yapılmış olan nazım şekli.Tahmis, özellikle, ünlü şairlerin çok güzel gazellerine, çeşitli şairler tarafından mısralar eklenmek suretiyle kullanılmış olan bir nazım şeklidir.