Dünya Tarihi

SOSYALİZM

Politik ve ekonomik bir doktrin. İstihsalin, değişim ve dağıtımın, halkın, kontrolüyle yapılmasını esas tutar. Bu doktrine göre, emeklerinin karşılığını almak, istidatlarını geliştirmek için herkese eşit fırsatlar verilmek gerekir. Yine sosyalizme göre, servet kaynakları eşdeğer bir bölüme uygulanacak şekilde düzenlenmelidir.

SAAT

Bir günün yirmi dörtte birine eşit olan zaman birimi.Bu zaman birimi esas kabul edilerek zaman göstermek için yapılan araçlara da saat ismi verilir. Zamanı göstermek için kullanılan saatlerin güneş saati, kum saati, su saati, duvar saati ve kol saati gibi birçok çeşitleri vardır. Eski Mısırlılar ve Babilliler (M. Ö. 5000 – 1000) zamanı, tanıdıkları yıldızların […]

TAKVİM

Zamanı, yıllara aylara, günlere ayırma yöntemi. Tarihte olup bitenleri, çeşitli tarih olaylarını belli bir zaman ölçüsü içinde ele alarak anlatmak, bunları belli bir zaman ölçüsünün meydana getirilmesi fikri, tarihin en önemli konularından biri olmuştur. İlkel zamanlarda her toplum, kendi toplumu içinde önemi büyük olan bir “şeyi” tarih için bir ölçü olarak almış takviminin başlangıcını devamını, […]

CARBONARİ

XIX. yüzyıl başlarında gelişen bazı gizli cemiyetlere verilen ad. Fransızlara ve kral Ferdinando’ya kin besleyen Cumhuriyetçiler, İtalya‘da Abruzzo’nun iç taraflarında gizli bir teşkilât kurmuşlardır. Bunların savaş parolaları “kurdun parçaladığı kuzu için intikam” idi. Joachim Murat’ın Napoli tahtına çıkması (1805 – 1815) üzerine, hemen hemen bütün İtalya‘ya yayılan bir teşkilât kurulmuştur. Murat’da İtalyan birliğini kurmak, bağımsızlığını […]

NOBEL ARMAĞANI

İsveç kimyager ve mühendis Alfred Nobel‘in kurduğu milletler arası bir armağan. Alfred Nobel, çeşitli patlayıcı madde işletmelerinden ve Baku petrollerinden elde ettiği büyük servetten bıraktığı 9 milyon doları, bu armağan için ayırmış; her yıl, bir yıl önce insanlığa büyük hizmetlerde bulunanlar arasında, bu ana paranın getirdiği faizlerin bölünmesini vasiyet etmişti. Nobel armağanı, beş bölümde dağıtılmaktadır: […]

CARİYE

Eskiden, yabancı ülkelere yapılan akınlarda esir edilen, ya da bu ülkelerden kaçırılan ve alınıp satılabilen kadın ya da kız Cariyeyi satın alan, üzerinde kesin tasarruf hakkına sahipti; istediği işi gördürür, dilerse yeniden satabilirdi. Ortaçağda beyaz ve siyah ırkın binlerce esirin satılabildiği pazarlar, en önemli ticaret işlerinin olduğu pazarlar durumunda idi. Bu pazarlarda ve İslâmlığın yaygın […]

MAYERLİNG FACİASI

Avusturya veliahdı Arşidük Rudolf ile sevgilisi Barones Maria Vetsera’nın 30 Ocak 1889 da, Viyana yakınlarındaki Mayerling köşkünde ölü olarak bulunmalarına, “Mayerling Faciası” adı verilir. Veliaht Rudolf, babası Avusturya imparatoru Franz Jozef in tek oğluydu. Bu sebeple, sıkı bir eğitim altında büyütüldü, askerî eğitim gördü. Fakat Rudolf, bu sıkı eğitim yerine, tarih, edebiyat ve felsefe ile […]

ÇAĞ

Zaman, vakit, yaş ve devir anlamlarına gelen bu kelime ,tarih öncesi devirleri takip eden ve büyük olaylarla ayrılan zamanların bölünmesinde kullanılır. Tarih, yazının icat edilmesiyle başladığına göre, devirler ,genel olarak, tarih öncesi devirler ve tarih devirleri olmak üzere iki bölüme ayrılır. Taş devri, tunç devri, demir devri, “tarih öncesi devirler” in bölümlerine girer. Tarih devirleri […]

MUMYA

Kokmaktan ve çürümekten koruyabilmek, bozulmaksızın yüzyıllarca saklayabilmek için özel eczalarla muamele edilen ve özel yerlerde (lâhid) saklanan cesetlere verilen ad. Bu usulü eski Mısırlılar icat etmişler ve onlar uygulamışlardır. Mısırlılar, insan öldükten sonra ruhunun yaşadığına ve o ruhun kendi vücudunu aradığına inandıklarından, mumya yapımına önem vermişlerdir. Bu sebeple, eski Mısır Firavunlarının üç bin yıllık mumyaları, […]

DÜELLO

Eskiden bazı ülkelerde bir hakareti kanla temizlemek için iki kişi arasında ve şahitler önünde yapılan silâhlı çarpışma. Eski çağlarda iki kişi arasında ve herkesin önünde yapılan silahlı çarpışmalar, savaşlara başlarken, dâvâlı şefler arasında bir gösteriş çarpışması şeklinde ya da savaşı kızıştırmak için yapılırdı. Şahıslar arasındaki çeşitli anlaşmazlıkları düello ile ve meşru bir şekilde halletmek şekline, […]