Nedir
SENDİKA « Teşkilatlar
Aynı ya da benzer meslek sahibi kimselerin, meslekleri ile ilgili menfaatlerinin korunması amacıyla meydana getirdikleri derneklere verilen ad. Sendikalar, genel olarak a - İşçi Sendikacılığı b - İşveren sendikacılığı olmak üzere ikiye ayrılır.
İşçi sendikaları, çeşitli sanat kollarında çalışan işçilerin meslekleri ile ilgili menfaatlerini korudukları gibi, üyelerine kara günlerinde çeşitli yardımlarda bulunmayı amaç edinmiş kuruluşlardır. Bundan başka sendikalar, mesken yapımında, üyelerinin mesleklerinde ilerlemeleri için çeşitli kurslar ve okuma; yerleri açmakta, üyeleri ile ilgili çeşitli meslek dâvalarını takip etmekte, işsiz üyelerine iş bulmakta yardımcı olurlar.
İşveren sendikaları, aynı meslekte çalışan işverenlerin, çeşitli menfaatlerini korumak amacıyla kurulmuş olan derneklerdir. Bunlar, istihsalin ve istihsal teknik şartlarının düzenlenmesi, ticaretin gelişmesi ile ilgili çeşitli işlerin yapılması, gümrük ve malların ulaştırma işinin düzenlenmesi, gerek işçilerle gerekse devletle olan çeşitli ilişiklerin takip edilmesini amaç olarak almışlardır.
BOŞALTIM SİSTEMİ « Sağlık
İdrar yapan ve idrarı dışarıya atan sisteme boşaltım sistemi adı verilir.
Boşaltma sisteminde bulunan organlar şunlardır :
1 - İdrarı yapan, vücut için faydasız ve zararlı maddeleri süzerek kandan ayıran böbrekler,
2 - İdrarı, idrarın toplanma yeri olan torbaya götüren idrar borusu,
3 - İdrarın toplandığı torba “idrar torbası” (mesane),
4 - İdrar torbasında birikmiş olan idrarı, vücuttan dışarı atan bölüm.
Böbreklere süzülmek, içindeki zararlı ve faydasız maddeler dışarı çıkarılmak için gelmiş olan kan, böbreklerin kabuk bölgesinde süzülmeye uğrar. Kanda bulunan üre, böbreklerde bu süzülme sonucu kandan ayrılır ve böbreğin havuzcuk denen bölümünde toplanarak, idrarın meydana gelmesini sağlar. İdrar, buradan idrar borusu yolu ile idrar torbasına gelir. İdrar torbasında birikme olduktan sonra da, refleks meydana getirecek kadar çoğalınca, uretra yolu ile dışarı atılır.
İdrar, sulu bir sıvıdır. İçinde, normal hallerde şu maddeler bulunur :
1 - Proteinlerin yanmasından meydana gelen üre ile ürik asit ve üratlar,
2 - Magnezyum, potasyum, sodyum tuzları, 3- Su, İdrardaki su oranı, her zaman değişir. Bu oran, kanın basıncı ve alınan su ile ilgilidir. Normal hallerde, 24 saatte 1 - 1,5 litre olarak çıkarılan idrar, suyun çok alındığı zamanlarda artabilir. Bu arada, idrarda bulunan maddeler, normal hallerde de yenilen yiyeceklere göre değişiklik gösterebilir. Çok et yiyenlerde asit, çok sebze yiyenlerde bazlar çoğalır. İdrar içinde bulunan üre, idrardaki bakteriler ve sıcağın etkisi ile kimyasal bir ayrışıma uğrar ve karbon asidi ile amonyak meydan gelir. Sıcakta kalmış idrarda, bu sebeple amonyak kokusu meydana gelir.
Böbreklerle kandaki zararlı ve faydasız maddelerin dışarı atılmasından başka, vücudumuzdaki zararlı ve faydasız maddelerin dışarı atılması işleri, başka yollarla yapılmaktadır. Biz, yalnız boşaltım sistemi ile vücudumuzdaki zararlı maddeleri dışarı atmak zorunda kalsak, çok geçmeden, kendi kendimize zehirlenip ölürüz.
Vücudumuzdaki zararlı maddelerin dışarı atılmasına yardımcı olan sindirim sistemindeki zararlı maddelerin dışarı atılmasını sağlayan kaim barsaklardan ayrı olarak, başlıca derimiz sayılabilir. Derimizle, kanda bulunan su, az oranda üre, ürik asit, tuzlar, karbon dioksit dışarı atılır. Bundan başka solunum yolu ile de, kanımızda birikmiş olan ve vücudumuz için zararlı olan karbondioksit gazını da dışarı çıkarırız.
MIKNATIS « Fizik
Demir ve nikel'i çekip taşıyabilen çubuğa verilen ad. Bu şekilde demir parçalarını çekme, yani mıknatıslık, milâttan birkaç yıl önce, Batı Anadolu'da bulunan Yunan şehirlerinden Maguesia (bugünkü adiyle Manisa) şehri yakınlarında gözlenmiştir. Siyah ve ağır bir taşın (bileşiminde demir oksit olan bir taş) demir parçalarını çektiği görülmüş, bu olaya da (magnetite) adı verilmiştir.
Bu tabiî mıknatısların yanında, bir çelik parçasını tabiî bir mıknatıs taşına ya da çelik bir mıknatıs çubuğa sürtmek suretiyle ve elektrik yoluyla geçici mıknatıslık da elde edilebilir. Çubuk şeklinde bir mıknatısta, demir tozlarının bu mıknatıs çubuğun uç kısımlarında daha büyük bir şiddetle çekildiği görülür. Bu noktalar bir mıknatısın “kutup noktaları” dır. Kuzey yöne dönen mıknatıs kutbuna “kuzey kutbu” (N), güneye dönen mıknatıs kutbuna “güney kutbu” (S), adı verilir. Aynı addaki mıknatıs kutupları birbirlerini çekerler. Ancak, bir mıknatısın kuzey ve güney kutuplarını birbirinden ayırmak mümkün değildir. Bu değişik kutupta olma özelliği, demir çubuğun en küçük parçalarının bile “molekül mıknatıs” özelliği taşımalarındadır.
Bir mıknatıs iğnesinin düşey bir düzlem içinde aşağı yukarı hareket edebilir bir şekilde asılması halinde, yatay durmadığı görülür. Bu iğne mıknatıs, yatay eğilme açısı yapar (Türkiye'de 60°). Bu açı kuzeye gidildikçe büyür. Bu özellik, yer kürenin, büyük bir mıknatıs gibi etki etmesinden ileri gelmektedir.
ÇİZGİ « Matematik
Bir Noktanın hareketinden meydana gelen şekil. Çizginin yalnız uzunluktan ibaret tek bir boyutu vardır. Çizgiler doğru , eğri ve kırık olmak üzere üç şekilde olabilirler.
Doğru çizgi, iki nokta arasındaki en kısa yoldur. İki nokta arasından da ancak bir doğru geçer. İki ucu sınırlı belli uzunluktaki doğrulara “doğru parçası” iki tarafı da sınırlanmış doğru çizgilere “doğru , bir ucu sınırlanmış öbür ucu sınırlanmamış doğru çizgilere “yarım doğru” denir.
Kırık çizgi : Uç uca gelen ve bir doğru üzerinde bulunmayan doğru parçalarına verilen addır
Eğri çizgi de, bir doğru üzerinde olmayan ve köşe yapmaksızın doğrultu değiştiren çizgilere denir.
Belli iki nokta arasında, bu üç çiz giden en kısası, doğru çizgidir.
ÇİKOLATA « İnsan
Kakao ve şekerden yapılmış sertçe bir besin maddesi. İçindeki kakao % 38 - 45 oranındadır. Bu oranın da, % 32 den aşağı düşmemesi gereklidir. Çikolatalara, şekerden başka, süt, vanilya, gibi esaslar ve üzüm, fındık gibi meyveler de konabilir. Çikolatalara, şekerden başka süt şu şekil'de olmaktadır: Kakao taneleri, taş gibi yabancı maddelerden temizlendikten sonra kavrulur. Bu kavurma ile tanelerin bir kısmının rutubeti giderildiği gibi hoş olmayan kokuları da giderilir. Bundan sonra da sert olan kabukları kırılır. Sıcakta ezilen taneler, bir hamur haline getirilir. Bu hamura şeker katılır. Bu şekerli hamur, paralel durumdaki silindirlerden geçirilerek ezilir ve özel tablet makinelerinde istenen şekle sokulur. Hamura şeker katılması sırasında, süt ve başka maddeler de atılabilir.
Çikolata, yağ ve nişastalı maddeleri bakımından kıymeti yüksek olan besinlerdendir. Bundan başka içinde bulunan Theobromine adlı alkaloid dolayısı ile de teskin edici özelliği vardır.
HİROŞİMA « Dünya Coğrafyası
Japonya'da bir şehir. Nüfusu 285.700' dür. Hondo ve Shikoku adalarım ayıran iç deniz üzerindedir. Tekstil endüstrisi ile önem kazanmıştır. İkinci Dünya Savaşı'nda Amerikalılar, Japonya ile olan savaşları sırasında ilk atom bombasını 6 Ağustos 1945 tarihinde Hiroşima üzerine (ikinci atom bombası Nagasaki şehrine atılmıştır) atmışlardı. Bu atom bombası 60.000 den fazla Hiroşimalının ölümüne 100.000 den fazlasının yaralanmasına sebep olmuştu.Atom bombasının bu iki şehirde atılmasından meydana gelen korkunç sonuç üzerine, Japonya, kayıtsız şartsız teslim olduğunu bildirmiştir.
