Nedir
BORDEAUX « Dünya Coğrafyası
Fransa'nın Güney Batısında, önemli bir ticaret merkezi olan şehir. Nüfusu 260.000 dir. Bordeaux, özellikle şarapçılık endüstrisi ile Fransa'da ve dünyada ünlüdür. Kendi adı ile anılan şaraplar, dünyanın en güzel şarapları arasında sayılmaktadır.
EKLEMBACAKLILAR « Hayvanlar
Çok hücreli hayvanlardan “Omurgasızlar” ın bir şubesi (öbürleri: Yumuşakçalar, Solucanlar, Derisi dikenliler, Selentereler, Süngerler). Başlarından anüslerine doğru, gözlerinin arasından geçmek, sırt - karın doğrultusunda olmak üzere bir yüzeyle iki eşit parçaya ayrılabilen, iki taraflı simetrisi olan hayvanlardır.
Eklembacaklılar, vücutları değişik halkalardan meydana gelmiş hayvanlardır. Çoğunda, baş, göğüs, ve karın ayırt edilir. Bazılarında başla göğüs birleşerek “sefalotoraks” halini almış,bazılarında ise bu üç kısım kaynaşarak bütün bir vücut meydana gelmiştir, dışardan, halkalı olmakla beraber, vücut boşluğu yekparedir. Deri, salgıladığı azotlu, karbonhidratlı "kitin” denen maddeden yapılmış sertçe bir kabukla örtülüdür. Bazlarında kitin'e kalsiyum karbonat katışarak, daha sert bir kabuk meydana gelmiştir. Dış iskelet, hayvanın hareketine engel olduğundan, vücut ve üyeler, eklemli haldedir.Eklem yerleri,kitini az, ince ve yumuşak bir deri halindedir. Kitinli kabuk, büyümeğe de engel olduğundan hayvanlar sık sık bu kabuğu çatlatarak içinden çıkar ve yeni bir kabuk meydana gelir. Bu kabuk sertleşinceye kadar, hayvan bir miktar büyür. Bu şekil gömlek değiştirme sık sık devam eder.
Başta iki ya da bir çift duyarga , basit ya da bileşik gözler, üç çift ağız üyesi bulunur. Üremeleri eşeylidir ve cinsler ayrıdır. Döllenmiş yumurtadan her zaman anaya benzer yavru çıkmaz. Yumurtadan çıkan yavrular, anaya benzeyinceye kadar birçok değişikliklere uğrar, yani başkalaşım (metamorfoz) geçirir. Başkalaşımda hayvan kurtçuk (larva) halinden, krizalit haline, sonra da ergin hale geçer. Bazılarında başkalaşım, bu üç safhayı geçirmek suretiyle tam olur, bazılarında ise yumurtadan çıkan yavru anaya benzer.
Eklembacaklılar, Böcekler, Örümcekler, Çokayaklılar, Kabuklular olmak üzere dört sınıfa ayrılır.
BAHRİ « Hayvanlar
Dalgıç kuşları takımının yumurta piçleri familyasından bir kuş. “Elmabaş” ve “repelidalgıç” adları da verilir. Bu kuşların vücutlarının üst kısmı koyu kahverengi, alt tarafları parlak beyazdır. Erkeklerinde başının üstünde ve boyun kenarında bulunan tepelik ve yakalık dişilerde pek gelişmemiştir. Çoklukla sazlı göl kıyılarında yaşarlar. Kışlan deniz kıyılarında da görülürler. Su böcekleri ve balıkları yiyerek geçinirler.
AKDENİZ BÖLGESİ « Türkiye Coğrafyası
Türkiye'nin coğrafya bölgelerinden biridir. Yurdumuzun güneyini kaplar. Akdeniz kıyıları boyunca, Toros dağlarının yayıldığı alanlara kadar sokulur. Böylece 120 - 180 kilometre genişliğinde bir şerit gibi, doğudan batıya doğru kıyı boyunca uzanır. Kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri, batısında Ege Bölgesi yer alır. Güneyini boydan boya Akdeniz kaplar.
Yüzey Şekilleri:
Bu bölgenin yüzey şekilleri, Toros Dağları'nın durumuna göre çeşitlikler gösterir. Bölgenin kuzeyinde, sıradağlar olarak uzanan Toros Dağları, Akdeniz Bölgesi'ni kuzeyden sınırlar. Bazı yerlerde de denize kadar sokulur ve dik yamaçlar halinde denize iner. Bazı yerlerde de geniş düzlükler meydana getirir (Antalya düzlüğü ve Adana ovası gibi). Bu bölgede, Toros dağlarından başka, İskenderun Körfezinin doğusundan içerlere kadar Amanos Dağ sıraları vardır. Batıda da Beydağları, Aladağlar bulunmaktadır.
Akdeniz Bölgesi'nde kıyılar, Karadeniz Bölgesi'nde olduğu gibi düzdür.
Toros Dağlan, Akdeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi'ni birbirinden ayıran bir duvar gibidir. Ancak, Toros Dağları aşılmaz, geçit vermez dağlar değildir pek çok geçit yerleri vardır. Bu geçitlerden en ünlüsü, Konya yolunu Adana'ya bağlayan Gülek Boğazı'dır.
Akarsular:
Akdeniz Bölgesi'ndeki akarsular, Toros Dağlarından inerek Akdeniz'e dökülürler. Başlıca akarsular Seyhan, Ceyhan nehirleri, Tarsus çayı, Aksu, Göksu'dur. Bu akarsular taşıt geçirmeyen, düzgün akışlı olmayan sulardır. Fakat, çevrelerini sularlar. Özellikle Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin getirdiği alüvyonlardan meydana gelen Çukurova, Akdeniz Bölgesi'nin en verimli ovasıdır.
Göller:
Akdeniz Bölgesi'nin batısında, birçok göllerin bulunduğu dağlık bir alan vardır. Bu alana Göller Yöresi adı verilir. Dağlar arasında, çok güzel görünüşlü olan bu göller arasında Beyşehir, Eğridir, Burdur gölleri, önemlidir. Bunlar, tabiat güzelliklerinin yanında, sulamaya da yararlar. İklim:
Akdeniz Bölgesi'nin iklimi, Akdeniz iklimi özelliğini taşır. Akdeniz iklimi özelliğinde olan yerlerde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık geçer.Sonbahar kış ve ilkbahar yağışlıdır. Fakat, dağlık alanlarda bu iklim görülmez. Dağlık alanlarda daha sert bir ikimi göze çarpar.
Bu sebeple, yazlan çok kurak olan kıyı bölgelerinden, yaz aylarında dağlık yerlere bir insan akını başlar. Toros dağlarının güney yamaçları, kıyılardan gelenlerin kurdukları çadırla dolar, taşar. Yazın, sürüler de yaylalara çıkarılır. Nüfus ve şehirler:
Akdeniz Bölgesi, öbür kıyı bölgelerine göre, fazla kalabalık değildir. Halk, özellikle ovalarda yerleşmiştir. Bu bakımdan ovalık alanlar, daha kalabalıktır. Özellikle Adana Ovası, Hatay tarafları çok kalabalık olan yerlerdir. Adana Ovası, yurdumuzun en çok pamuk yetiştirilen yeri olması bakımından da, büyük önem taşır.
Akdeniz Bölgesi'nin başlıca şehirleri şunlardır : Antalya, Adana, Maraş, Mersin, Antakya, İskenderun, Tarsus, Isparta, Burdur.
Halk, genel olarak çiftçilikle uğraşmaktadır. Sebzecilik, meyvecilik, hayvancılık da oldukça gelişmiştir, özellikle sebzecilik ve portakal, limon yetiştiriciliği, son yıllarda büyük önem kazanmıştır.
Ürünleri:
Akdeniz Bölgesi, bir tarım bölgesidir. Yurdumuzun en kıymetli ürünleri,
buradan elde edilir. Buğday, pamuk pirinç, portakal, limon, mandalina, muz, şekerkamışı, bol miktarda elde edilmektedir. Özellikle Adana, yurdumuzun bir pamuk ambarıdır. Madenler, fabrikalar
Akdeniz Bölgesi'nde başlıca krom ve kükürt bulunmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalarda, Adana taraflarındaki Bolkar Dağı'nda, petrol yatakları bulunmuştur. Bu yoldaki araştırmalar devam etmektedir.
Bu bölgedeki başlıca fabrikalar şunlardır: Dokuma fabrikaları (Adana, Mersin, Tarsus, Antalya'da), Hah dokuma yerleri (İsparta'da), Pamuk yağ fabrikaları (Adana, İskenderun, Mersin'de), Çimento fabrikaları (Adana, Tarsus'ta), şeker fabrikası (Burdur’da), rafineri (Mersin'de).
ÇANKIRI « Türkiye Coğrafyası
Çankırı ilinin merkezi olan kasaba. Nüfusu 20.000 dir. Kasabanın bulunduğu bölge, çıplak, dik ve sarp tepelerle çevrilidir. Bunlar arasında meyilli yüzeyler vadiler yer alır.
ÇANKIRI İLİ
İç Anadolu bölgesinin kuzeybatısında bulunan illerimizden biri. Yüzölçümü 8.572 kilometrekare, nüfusu 241.452 dir. Kuzeyde Kastamonu ve Zonguldak, batıda Bolu, güneyde Ankara, doğuda Çorum illeri ile sınırlıdır. Kuzey bölümleri dağlık, doğu ve güneydoğu bölümleri Kızılırmak vadisine kadar uzanan oldukça düz bir bölgedir.
ÇİZGİ « Matematik
Bir Noktanın hareketinden meydana gelen şekil. Çizginin yalnız uzunluktan ibaret tek bir boyutu vardır. Çizgiler doğru , eğri ve kırık olmak üzere üç şekilde olabilirler.
Doğru çizgi, iki nokta arasındaki en kısa yoldur. İki nokta arasından da ancak bir doğru geçer. İki ucu sınırlı belli uzunluktaki doğrulara “doğru parçası” iki tarafı da sınırlanmış doğru çizgilere “doğru , bir ucu sınırlanmış öbür ucu sınırlanmamış doğru çizgilere “yarım doğru” denir.
Kırık çizgi : Uç uca gelen ve bir doğru üzerinde bulunmayan doğru parçalarına verilen addır
Eğri çizgi de, bir doğru üzerinde olmayan ve köşe yapmaksızın doğrultu değiştiren çizgilere denir.
Belli iki nokta arasında, bu üç çiz giden en kısası, doğru çizgidir.
