ATLANTİK SAVAŞI « Tarih
İkinci Dünya Savaşı'nda İngiliz denizüstü savaş kuvvetleriyle Alman denizaltı savaş gemileri arasında Atlas Okyanusunda egemenlik kurmak için yapılan, savaşlara verilen ad.
Bu savaşlar, Birinci Dünya Savaşında başlanmış olmakla beraber, İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında en büyük şiddetini bulmuştur. Atlas Okyanusunda egemenlik kurmak ve İngiltere'yi bir deniz ablukası içine almak isteyen Almanlar, savaş başlamadan hazırlıklarını tamamlamışlar ve savaş başlar başlamaz İngiltere'ye gelen her gemiyi, denizaltı gemileri ile batırmak yoluna gitmişlerdir. Bilhassa 1942 yılında en büyük şiddetini bulan bu savaş sonucu Almanlar büyük başarı kazanmışlar ve Atlas Okyanusu'nu emniyetli bir deniz olmaktan çıkarmışlardır. Milyonlarca tonluk gemilerin batmasına ve o nispette can kaybına sebep olan bu savaşlar, Amerika Birleşik Devletleri'nin de savaşa girmesinden sonra Almanların aleyhine dönmüştür. Amerika ve İngiliz deniz kuvvetleri, Alman korsanlığını ve deniz, altılarının sinsi faaliyetlerini durdurmuşlar, Atlas Okyanusu'nun deniz yollarındaki emniyetini yeniden kurmayı başarmışlardır.
SUDAN « Dünya Coğrafyası
Afrika'da bir cumhuriyet. Yüzölçümü 2.500.000 kilometrekare, nüfusu 10,550.000 dir. Başşehri Hartum'dur. Kuzeyinde Mısır, doğusunda Eritre ve Habeşistan, batısında Şat, Kenya, Uganda ve Kongo bulunmaktadır. Nil nehri, ülkeyi, güneyden kuzeye ve boydan boya geçer. Bazı madenler bakımından zengin olmakla beraber bağlıca servet kaynağı, susam, darı, yer fıstığı, pamuk ve kauçuktur. Araplar, zenciler ve melezlerden meydana gelmiş olan Sudan halkı,tarımla uğraşır.
1899 ve 1936 yıllarında yapılan anlaşmalar gereğince, Sudan, İngiltere ve Mısır'ın birlik idaresi altında kalmış, Ocak 1956 dan itibaren bağımsız bir cumhuriyet haline gelmiştir.
ALAN ÖLÇÜLERİ « Matematik
Yüzeyleri ölçmek için kullanılan ölçülere, alan ölçüleri denir. Alan ölçüleri de metre sistemine göre düzenlenmiştir. Alan ölçüleri birimi metrekare'dir. Bir metrekare, bir kenarı bir metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Metrekare, yazıda, kısaltılmış olarak m2 işaretiyle yazılır. Metrekarenin katları ve askatları vardır. Metrekarenin katları yüzer yüzer büyür, askatları yüzer yüzer küçülür. Metrekarenin askatları:
Bir metrekareden daha küçük yüzeyler, metrekarenin askatları ile ölçülür. Metrekarenin askatları, bir metrekarenin 100, 10.000, 1.000.000 eşit parçaya bölünmesiyle elde edilmiştir. Metrekarenin askatları, yüzer yüzer küçülürler.
Metrekarenin askatları şunlardır:
Desimetrekare: Bir kenarı bir desimetre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (dm2) dir. Bir metrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani, bir metrekare içinde yüz desimetrekare vardır.
Santimetrekare: Bir kenarı bir santimetre olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (cm2) dir. Bir desimetrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani bir desimetrekare içinde ise, 10.000 santimetrekare vardır.
Milimetrekare: Bir kenarı bir milimetre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (mm2) tir. Bir santimetrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani bir santimetrekare içinde yüz milimetrekare vardır. Bir desimetrekarede 10.000, bir metrekarede 1.000.000 milimetrekare vardır. Metrekarenin katları:
Bir metrekareden daha büyük yüzeyler, metrekarenin katları ile ölçülürler. Metrekarenin 100,10.000,1.000.000 defa büyütülmesiyle elde edilmiştir. Metrekarenin katları yüzer yüzer büyürler.
Metrekarenin katları şunlardır: Dekametrekare: Bir kenarı on metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (dam2) dır. Bir dekametrekare içinde 100 metrekare vardır.
Hektometrekare: Bir kenarı 100 metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (hm2) dir. Bir hektometrekare içinde 100 dekametrekare, 10.000 metrekare vardır.
Kilometrekare : Bir kenarı 1.000 metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (km2) dir. Bir kilometrekare içinde yüz hektometrekare, 10.000 dekametrekare, 1.000.000 metrekare vardır. Alan ölçüleri nasıl yazılır"? Nasıl okunur?
Alan ölçülerinde birimlerin katları yüzer yüzer büyür. Askatları da yüzer yüzer küçülür. Her ölçü birimi, daima çift okunur.
Alan ölçüleri, hangi birime göre yazılacaksa, o birimi gösteren tam sayı yazılır, sonra sağma bir virgül konur. Bundan sonra da askatlar. çift rakamlar halinde yazılır Sayının sağma da o birimin kısaltılması konur. Okunuşta, her basamak, kendi birimlerine göre okunur. Yazılış sırası şöyledir: km2 hm2 dam2 m2 dm2 cm2 mm2 00 00 00 00 00 00 00
Bunu bir örnekle görelim:
Sekiz metrekare, üç desimetrekare, altı milimetrekare şöyle yazılır: 8,03 00 06 m2.
Alan ölçülerini birbirine çevirme:
Alan ölçüleri, verilen herhangi bir alan ölçüsü birimine göre düzenlenerek yazılabilir. Alan ölçülerinden herhangi bir birimi gösteren bir sayıyı başka bir birime çevirmek için, bu birimin, ilk birimin katı ya da askatı olup olmadığına bakılır. Çevrilmek istenin birim, çevrilecek birimin askatı ise, virgül o kadar basamak sağa alınır. Katı ise virgül ö kadar basamak sola alınır. Virgül iki basamak sağa alınınca, önceki birim, kendinden yüz kat küçük olan birime çevrilmiş olur. Virgül iki basamak sola alınınca önceki birim, kendinden yüz kat büyük birime çevrilmiş olur.
Bu genel kurala göre, örnek olarak,
7 m2 700 dm2, 7 m2 0,07 dam2, 85 dm2
8.500 cm2, 6 m2 0,00 00 06 km2, 62,50
dm2 6.250 cm2 eder.
Başka adı olan alan ölçüleri:
Alan ölçülerinde, tarla bağ, bahçe gibi yerleri ölçmek için kullanılan ölçülere değişik adlar Verilmiştir. Bunlar şunlardır:
Ar: Bir dekametrekare demektir. Yazıda (a) harfiyle gösterilir.
Dekar: Bin metrekare (yani yüz dekametrekare ya da on ar) demektir. Yazıda (da) harfleriyle gösterilir.
Hektar: 10.000 metrekare (100 dekametrekare ya da 10 dekar) demektir. Yazıda (ha) harfleriyle gösterilir. Bir hektar bir hektometrekaredir.
KIRIM MUHAREBESİ « Tarih
1854 - 56 yılları arasında Ruslarla Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere, Fransa arasında Kırım'da yapılan muharebe. Rusların, Karadeniz’deki Osmanlı donanmasını Sinop limanında baskına uğratarak yakmaları üzerine, birleşik bir muharebe olarak Kırım'da iki yıl boyunca devam etmiştir. Müttefik kuvvetlerin zaferiyle sonuçlanan bu muharebe, 1856 da imzalanan Paris antlaşması ile son bulmuştur.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI « Devlet
Memleketin iç idaresini düzenleyen Bakanlığa İçişleri Bakanlığı denir.
Nasıl, dışardan gelecek her türlü tehlikeye karşı, vatanımızın bütünlüğünü, bağımsızlığımızı korumak, devletin görevi ise, yurt içinde de herkesin canını malını, namusunu korumak, her vatandaşın, güven ve emniyet içinde çalışma ve yaşamalarını sağlamak da devletin görevidir. İşte, hırsızlık, eşkıyalık, uygunsuz ve kanuna aykırı her türlü davranış, vatan ve milletimiz için tehlike doğurabilecek her türlü harekete karşı gelmek, bunları yapanları, kanunlar karşısında cezalarını görmeleri için savcılara teslim etmek gibi görevler, içişleri Bakanlığının başlıca görevleridir.
İçişleri Bakanlığı, bu görevini yapabilmek için, güven ve emniyetin sağlanması için, bütün yurtta bir idare teşkilâtı kurmuştur.
Türkiye, idare teşkilâtı bakımından İçişleri Bakanlığına bağlı olan bir takım bölümlere ayrılmıştır. Bunlar da, İl, İlçe, Bucak ve köydür. Türkiye'de 67 il vardır. Her ilin başında, en yüksek devlet memuru olarak, İçişleri Bakanlığına bağlı olan bir Vali bulunur. Valiler, il içindeki bütün devlet işlerini görürler. Bu bakımdan, bütün bakanlıkları temsil ederler. İlçelerin başında da Kaymakam bulunur. Bucaklarda İçişleri Bakanlığının memuru olan Bucak Müdürü bulunur. Bura görev bakımından Kaymakam a bağlıdır. Köylerde de, çeşitli köy işlerini görmekle görevli olan Muhtar vardır.
Muhtarlar da, Bucak müdürlerinin emrindedir.
Bütün bu teşkilâtın başında da, Bakanlar Kurulunun üyesi olan İçişleri Bakanı bulunur. Görevleri
İçişleri Bakanlığının başlıca görevleri şunlardır :
1 - Her vatandaşın canını, malını, ve namusunu korumak,
2 - Doğum, ölüm, nüfus işlerini düzenlemek.
3 - İl, ilçe, bucak ve köylerdeki idare işlerini düzenlemek.
4 - İl, ilçe ve bucaklardaki belediye işlerini kontrol etmek.
5 - Yapılan seçimlerin, tarafsızlık ve emniyet içinde yapılmasını sağlamak.
6 - Kanun karşısında suç işleyenleri savcılara teslim etmek,
İçişleri Bakanlığında, il, ilçe, bucak teşkilâtından ayrı olarak ve başka Bakanlıklarda bulunan, dairelerden başka, önemli iki kuruluş daha vardır: 1 - Emniyet Genel Müdürlüğü, 2 - Jandarma Genel Komutanlığı,
Emniyet Genel Müdürlüğü: Emnliyet işleri ile görevli bir genel müdürlüktür. Bütün yurttaki polis teşkilâtı bu genel müdürlüğe bağlıdır. İllerde Emniyet müdürü, İlçe ve bucaklarda emniyet âmiri bulunur, Bunlara bağlı komiser ve polisler görevini yerine getirir. Suç işlenmesine engel olmak, suç işleyenleri yakalamak, delilleri toplamak ve bunları savcılara teslim etmek, bu teşkilâtın görevidir.
Jandarma Genel Komutanlığı: Yurtta güven ve emniyeti sağlayan bir teşkilâttır. Şehir ve kasabalarda polisin yaptığı işleri, bucak ve köylerde, yollarda, dağlarda yapar. Bir ordu gibidir. Askere alınan ve “Jandarma” sınıfına yazılan erlerden ve bunları yöneten subay ve astubaylardan meydana gelmiştir. Komutanlığın başında bir general bulunur.
FOK « Hayvanlar
Memelilerden yüzgeç ayaklılar familyasına bağlı bir hayvan. Özellikle kutup bölgelerinde bulunur. Ön tarafı, dört ayaklı hayvana, arka tarafı balığa benzer. Başı yuvarlak ve kulakları kesilmiş köpeğe benzer. Boyu iki metre kadar olabilir. Karada güçlükle ve sürünerek yürür. Suda ise çok çeviktir. Balıkla geçinir. Derisi ve yağı için avlanır.