Nedir
İSVEÇ « Dünya Coğrafyası
Avrupa'nın kuzeyinde, İskandinavya yarımadasının doğusunu kaplayan bir krallık. Doğusunda Baltık denizi, doğu kuzeyinde Finlandiya, batısında Norveç bulunmaktadır. Yüzölçümü 449.165 kilometrekare, nüfusu 7.680.000 dir. Başşehri Stockholm şehridir.
Coğrafya: Yüzey şekilleri bakımından üç bölgeye ayrılır: Kuzey İsveç, Orta İsveç, Güney İsveç. Kuzey İsveç bir yayla bölgesidir. Bu yayla, Norveç sınırında 2.000 metre yüksekliğe ulaşır. Doğuda ise Baltık Denizine doğru alçalır. Bu bölgede bulunan dağlar çok sık ormanlarla kaplıdır. Tarım, ancak dar olan kıyı ovalarda yapılır. Demir bakımından da zengindir. Bu bölgede kar, sekiz ay boyunca hiç kalkmaz. Orta İsveç, ülkenin asıl yaşanan bölümüdür. Burada büyük göller, kayın ağacı ormanları, zengin çiftlikler, kalabalık şehirler toplanmıştır. Ülkenin siyasi ve bilim merkezi olan Stockholm da buradadır. Güney İsveç ülkenin zengin bir tarım ve sanayi bölgesidir. Bu bölümde toprakların dörtte üçü ekime elverişlidir. Kuzey ve Baltık Denizleriyle olan yakın ilgisi bakımından bu bölgenin deniz ticareti de önemlidir.
İsveç, madenleri ve ormanları bakımından zengin bir ülkedir. Demir ve bakır birinci derecede önemlidir. Ülkede, maden endüstrisi, kereste, kâğıt ve kibrit fabrikaları, mekanik inşaat var dır.
Tarih: İsveç XVI. ve XVII. yüzyıllarda değişik devletlerin egemenliği altına girmiştir. 1814 yılında Norveç'le birleşerek birleşik bir krallık halinde Avrupa'nın kuvvetli devletlerinden biri olmuş, 1905 yılından beri de, bağımsız bir krallıktır. İsveç, Avrupa'da genel öğretimin en çok gelişmiş olduğu ülkelerden biridir. Her alanda yüksek bilim ve fen adamları yetiştirmiştir.
ALÂMETİ FARİKA « Sanayi ve Ticaret
Yeni bir şey yapanların veya satanların eşyalarını, başkalarınkinden ayırmak için kullandıkları işaretler. Yapılan veya satılan eşyaların sahiplerinin hak ve menfaatlerinin kaybolmaması için bu durum, her memlekette kanunlarla, tüzüklerle ve milletlerarası anlaşmalarla bir düzene bağlanmıştır. Böylelikle yapılan eşyaların taklit edilmesinin önüne geçilmiştir. Bizde de 28 Nisan 1888 tarihli ve 25 maddelik bir alâmeti farika tüzüğü vardır.
Bu tüzüğün birinci maddesinde alâmeti farika şöyle tarif edilmektedir: Alâmeti harika mamullerle eşyanın yapıldığı yerin veya fabrikanın veya ticaret için satanların isim, şöhret ve yerlerini bildirmek için o şeylerin üzerine konulan isim, mühür, resim, harf, rakam, muhafaza gibi her türlü işaret ve damgadır.
BOA YILANLARI « Hayvanlar
Büyük ve parlak renkli yılanlara yerilen ad. Zehirli olmamalarına rağmen avlarını vücutları ile sıkıp öldürürler. Elli kadar türü vardır. Boyları 90 santimetre ile 10 metre arasında değişir. Meksika'da Güney Amerika'da, Kuzey ve Doğu Afrika ile Güney ve Orta Asya’nın kumlu bölgelerinde yaşarlar.
FONOGRAF « Teknik
Sesleri kayıt ve tespit ederek istenildiğinde tekrar edilmesini sağlayan makine. Ünlü Amerikalı bilgin Edison tarafından 1877 tarihinde icat edilmiştir. Edison, ilk deneylerinde,sesleri tespit için madenî bir silindire sarılı ince kalay bir levha kullanmıştır. Silindir, çevrilen bir kolla, yavaşça ileri geri hareket ediyordu. Silindire karşı konulmuş borumsu bir ağızlıktan kelimeler kuvvetlice söylenince meydana gelen ses titreşimleri, ağızlığın önündeki ince ve hassas tablaya çarpar, böylece, o tablaya iliştirilmiş olan çelik iğne, seslerin titreşimine göre kımıldanarak kalay levhada çizgiler meydana getiriyordu. Bu silindirin yeniden hareket ettirilmesi ile de tespit edilmiş sözler, yemden duyuluyordu.
İlk zamanlarda çok basit olan fonograf, daha sonraları geliştirilerek yerini gramofona ve diktafona bırakmıştır.
SIKIYÖNETİM « Yönetim Şekilleri
Olağanüstü zamanlarda, memlekette güvenliğin sağlanması için, Anayasanın tanıdığı sınırlar içinde, orduca kurulan yönetime verilen ad. Sıkıyönetim, Başbakanlığın teklifi sonucu, Büyük Millet Meclisinin kabul etmesi ile kurulur. Ya bütün memlekette, ya da belirli bölgelerde, belirli bir süre için kurulur. Bu süreler, gerektiğinde Büyük Millet Meclisi tarafından uzatılabilir.Sıkıyönetim halinde, bütün idare askerî yönetimin elinde bulunur. Her çeşit idarî tedbirler almak, sıkıyönetim Komutanlığının yetkileri içindedir. Bu yönetim sırasında, askerî mahkemelerin yetkileri, sivil şahıslar için de uygulanabilir.
Türkiye'de Sıkıyönetim : Türkiye’de Sıkıyönetim kurulması, ilkin 1876 yılında ilân edilen Anayasa ile kabul edilmiştir. Bu zamanda Sıkıyönetim, hükümetin teklifi üzerine, padişah tarafından ilân edilirdi.
İlk Sıkıyönetim, 31 Mart Olayı sonucu olarak, 12 Nisan 1909 da ilân edilmiştir. Çok kanlı kararları uygulayan bu Sıkıyönetim, üç yıl devam ettikten sonra 15 Temmuz 1912 tarihinde son bulmuş, ancak 13 gün sonra 42 gün süren ikinci Sıkıyönetim ilân edilmiştir.
Fakat, Osmanlı İmparatorluğu'nun her taraftan büyük yenilgilere uğradığı bu tarihlerde, Balkan Savaşı'nın başlaması ve seferberliğin ilân edilmesi üzerine, üçüncü Sıkıyönetim 21 Eylül 1912 tarihinde ilân edilmiştir. Bütün Birinci Dünya Savaşı boyunca devam eden bu Sıkıyönetim, Türkiye'deki Sıkıyönetimlerin en uzunu olmuş ve yedi yıl sürdükten sonra 11 Ekim 1919 tarihinde son bulmuştur.
17 Mart 1920 tarihinde ilân edilen dördüncü Sıkıyönetim, düşman işgali altında bulunan İstanbul'da ilân edilmiştir ve Osmanlı İmparatorluğu zamanının son Sıkıyönetimidir. Bu Sıkıyönetim, ne yazık ki, yabancılar tarafından uygulanmıştır.
Türkiye'de Sıkıyönetim idarelerinin beşincisi ve Türkiye Cumhuriyetinin ilk Sıkıyönetimi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında, 1941 de kurulmuştur. Bütün savaş boyunca devam etmiş ve 22 Aralık 1947 tarihinde son bulmuştur. Altıncı Sıkıyönetim, 6/7 Eylül 1955 tarihindeki olaylar üzerine ilân edilmiş ve dokuz ay sürmüştür.
Yedinci Sıkıyönetim idaresi ise, İstanbul Üniversitesinde, Demokrat Parti iktidarı tarafından çıkarılan kanunları ve tutulan yolu protesto etmek isteyen üniversiteli gençlerin 28 Nisan 1960 tarihinde çıkardıkları ayaklanma üzerine aynı gün kurulmuş, Demokrat Parti Hükümetinin, Türk Silâhlı Kuvvetleri tarafından iktidardan uzaklaştırılma tarihi olan 27 Mayıs 1960 tarihine kadar sürmüştür. Ancak, bu tarihten sonra da Sıkıyönetim devam etmiş, fakat bu tarihten sonra devam eden Sıkıyönetim, Millî Birlik İdaresinin Sıkıyönetim'i olmuştur.
Böylece bu Sıkıyönetim, Millî Birlik Hükümetinin devam ettiği sürece yürürlükte kalmış, bu süre içinde Kurucu Meclis kurulmuş, yeni Anayasa halk tarafından onaylanmış ve 15 Ekim 1961 tarihinde yapılan genel seçimlerle, yeni Türkiye Büyük Millet Meclisi açılarak, Türkiye Cumhuriyeti yönetimi, sivil idareye devredilmiştir. Bu durum sonucu olarak da, Türkiye'deki yedinci Sıkıyönetim 30 Kasım 1961 tarihinde son bulmuştur.
21 Mayıs 1963 olayları sonucu olarak da Ankara, İstanbul ve İzmir'de, sekizinci Sıkıyönetim ilân edilmiştir.Bu Sıkıyönetim, ikişer aylık sürelerle yenilenmiş, 1964 yılında uygulanmasına son verilmiştir.
BİYOJENETİK KANUNU « İnsan
Gelişme ile ilgili bir kanun. 1866 da Ernest Haeckel tarafından kurulan bu kanuna göre, ferdin gelişmesi, kalıtım ve uyum kanunlarına bağlı olarak o ferdin atalarındaki gelişmenin, yani ecdatın gelişmelerinin kısa ve hızlı tekrarlanışıdır. Bu kanunun açıkladığına göre, bir insan , ancak daha gelişim sırasında omurgalıların geçirmiş olduğu bütün oluşum ve gelişim safhalarını kısa bir zamanda geçirdikten sonra bugünkü yapısını alır.
