Nedir
DRAM « Sinema ve Tiyatro
Geniş anlamı ile “tiyatro eseri” anlamında kullanılan bir söz. Aslı, Yunanca “drama” kelimesidir. XIX. yüzyılla ilk yarısında, Romantik edebiyat devrinde tragedyanın belli kurallarını kurmak suretiyle meydana getirilen tiyatro çeşidi anlamında kullanılmıştır. Özellikleri ilkin Fransız yazarı Victor Hugo tarafından tespit edilen bu çeşidin meydana gelmesinde İngiliz ve Alman tiyatro yazarlarının önemli payı vardır.
Dramın başlıca özellikleri şunlardır: Dramda hem acıklı, hem de güldürücü olaylar, hayatta olduğu gibi, bir arada bulunabilir.
Kişiler her sınıf halk arasından seçilebilir. Konular, ya günlük hayattan ya da tarihin herhangi bir devrinden alınmış olabilir. Tiyatrodaki “üç birlik” kaidesine uymak zoru yoktur, olaylar başka başka yerlerde ve çok uzun bir zaman içinde geçebilir; eserde birbiri ile ilgili bir kaç olay yürütebilir.
Olayların güzel ya da çirkin olması, sahneye konması için sebep değildir.
Yazılış şekli nazımla ya da nesine olabilir,
Üslubu, hayatta rastlanan, ince yada kaba her türlü konuşma tarzında olabilir.
OTOPSİ « Bilim ve Sanat
Ölümün sebebini anlamak için cesedi açma işi. Otopsi, savcının ve yargıcın gerekli gördüğü hallerde, adlî tıpla ve patolojik anatomi ile ilgili hekimler tarafından yapılır, iç organlarda, ölümün meydana geliş sebebi, tıp bilimi bakımından incelenir.
MAYERLİNG FACİASI « Dünya Tarihi
Avusturya veliahdı Arşidük Rudolf ile sevgilisi Barones Maria Vetsera'nın 30 Ocak 1889 da, Viyana yakınlarındaki Mayerling köşkünde ölü olarak bulunmalarına, “Mayerling Faciası” adı verilir.
Veliaht Rudolf, babası Avusturya imparatoru Franz Jozef in tek oğluydu. Bu sebeple, sıkı bir eğitim altında büyütüldü, askerî eğitim gördü. Fakat Rudolf, bu sıkı eğitim yerine, tarih, edebiyat ve felsefe ile ilgilenmeyi, kendi karakterine daha uygun bulmaktaydı. Bu sebeple, babası ile anlaşmaları zor bir veliaht oluyordu. Veliahtlığının gerekliliği ile 1881 yılında Belçika kiralının kızı ile evlendirildi. Fakat o, bu sıkıcı evlilik yerine Barones Maria Cetsera ile bir aşk hayatı yaşamayı tercih etti. Bu aşk hayatının, bir evlilikle sonuçlanamayacağını anladıklarından, iki sevgili, günün birinde, birlikte intihar etmekten başka çâre bulamamış olacaklar ki, 1889 yılında çekildikleri Mayerling köyünde intihar ettiler.
Bu aşk faciası roman yazarlarının işledikleri bir konu haline gelmiştir.
BOKS « Spor
Yumrukla oynanan ve belli kurallara göre uygulanan bir spor. Silâhsız bir mücadele şekli olması bakımından tarih öncesi insan topluluklarından beri bütün tarih devirlerinde geniş şekilde uygulanan boks, eski Yunanlılarda spor haline gelmiş, hatta ilk olimpiyatlarda bile önemli bir yer tutmuştur. Fakat boksun spor olarak yayılması XVIII. yüzyıldan itibarendir. 1743 ten sonra yarışma kuralları tespit edilmeğe başlanmış ve XIX. yüzyılda boksun Amerika'ya yayılmasıyla bugünkü anlamda modern boks kurulmuş ve gelişmiştir.
Boks yarışmalarına katılan ve bu işi kendine meslek edinenlere “boksör” denir. Boksu meslek edinmeyenler “amatör boksör” kendine meslek edinenlere “profesyonel boksör” denir.
Boksörler, milletlerarası kurallara ve ağırlıklarına göre: Sinek (48-51 kilo), Horoz (51-54), Tüy (54-57 kilo), Hafif (57-60 kilo), Yarı Walter (60-63), Walter (63-67 kilo), yarı ağır (75-81 kilo), (81 kilo ve yukarı) olmak üzere on sınıfa ayrılırlar.
Boks yarışmaları, “ring” denilen zemini düz ve düşmelerde yaralanmaları önleyecek şekilde elâstiki maddelerle beslenmiş bir alanda yapılır. Boksörler kısa külot, topuksuz ve çivisiz ayakkabı, kolsuz atlet fanilâsı giyerler; ellerine, ağırlıklarına göre, 114 gramdan 227 grama kadar değişen deriden yapılmış boks eldivenleri, dişlerine, bu maksat için yapılmış diş muhafazası ve karın altı bölgelerini korumak için “kask” takarlar; tespit edilmiş kurallara göre birbirlerine karşı vuruşlara geçerler. Yarışmalarda “raund” denilen 3 er dakikalık mola verilerek boksörlerin dinlenmesi sağlanır. Yarışmalar bir orta ve üç yan hakemi ile idare edilir. Yarışma ya sayı, ya da boksörlerden birinin yere düşmesi ve 10 sayılıncaya kadar süren bir zaman içinde kalkmaması sonucu nakavtla biter .
Bilhassa batı memleketlerinde çok popüler bir spor olan boks'un tarihinde Joe Louis, Carnera, Max Schmelling, Ray Sugar, Robinson, Floyd Patterson, Max Bear, Marciano gibi büyük ün kazanmış boksörler vardır.
BEBEK « İnsan
Henüz yürümeyen, meme ve kucak çocuğuna verilen ad. Bu devre çoklukla doğumdan birinci yaşın sonuna kadar olan devredir. Anglo-Sakson literatüründe ise bu devre ikinci yaşın sonuna kadar uzatılır. İnsan hayatının bu devresinde görülen ölüm oranı, öbür devrelere nazaran çok fazladır. Ölüme etki yapan sebepler arasında erken doğum, doğum bozuklukları, beslenme şekli ve güçlüğü, sindirim ve solunum sistemi bozuklukları, doğurandan sonra alman yetersiz tedbirler, çeşitli sosyal durumlar, sayılabilir.
ASFALT « Kimya
Büyük moleküllü hidrokarbonların karışımından ibaret koyu renkli bir madde. İçinde az miktarda oksijen, kükürt ve azot bileşikleri bulunur. Tabiatta tabiî olarak bulunur. Ham petrol asfaltı ile maden kömürü katranının damıtılmasından elde edilen zift. Özellik bakımından asfalta benzer. Yol yapımında ve siyah lâk yapmakta kullanılır.
