İSPANYA

İSPANYA « Dünya Coğrafyası

Güneybatı Avrupa'da bir devlet. İberik yarımadasının büyük bir bölümünü kaplar. Fransa'dan Pirene Dağları ile, Afrika'dan Cebeli tank Boğazı ile ayrılır. Kuzeybatıda Atlas Okyanusu, batıda Portekiz, güneydoğu ve doğuda Akdeniz ile sınırlıdır. Yüzölçümü 505.521 kilometrekare, nüfusu 31.500.555 dir. Başşehri Madrit'tir.

Coğrafya : İspanya, çoğunluğu ağaçsız ve kireçli topraklardan meydana gelmiş, denizden yüsekliği 300 — 900 metre arasında değişen bir yayla ülkesidir. Bu yayla, dağlarla kuşatılmıştır. Kuzeydeki Pirene Dağlan, İspanya ile Fransa arasında doğal bir sınır durumundadır. Bu dağların yüksekliği, 3.400 metreyi bulur. Güneyde bulunan Sierra Nevada Dağlan, İspanya'nın en önemli dağlarıdır. Bunların yükseklikleri 3.500 metreye ulaşır. Bunlardan başka Kentabriya Dağlan, İber Dağlan, Sierra de Gata Dağları önemli dağlardır. İspanya' nın nehirleri arasında en önemlileri Ebro ile Guadalquivir'dir. İspanya'da önemli bir göl yoktur. İspanya'nın iklimi, Atlas Okyanusunun ve Akdeniz'in etkisi altındadır. Atlas Okyanusu kıyılarında iklim kışlar yağışlı ve serin, yazlar sıcak geçer. Akdeniz kıyılarında ise tam bir Akdeniz iklimi görülür.İspanya, genel olarak bir tarım ülkesidir. Halkının dörtte üçü tarımla uğraşır. Ancak, tarım araçları, ilkel durumdadır. Buğday, mısır, zeytin, pirinç, darı elde edilen önemli ürünlerdir. Bu arada hayvancılık, balıkçılık, meyvecilik de oldukça gelişmiştir. Şarap ve şeker önemli endüstri ürünleridir.

Tarih: İspanya'nın eski halkı Keltler ve Iberler'dir. M. Ö. Fenikeliler ve Kartacalılar, Akdeniz kıyılarında sömürgeler kurmuşlardır. Kartacalılar'ı Romalılar sürmüşler ve M. S. 400 yılına kadar İspanya'da egemen olmuşlardır. Beşinci yüzyılın başlarında İspanya'yı Gotlar, Vandallar istilâ etmiş, altıncı yüzyılda da Vizigotlar gelmiştir. Sekizinci yüzyıla kadar İspanya'da Vizigotlar egemen olmuşlardır. Araplar, 711 yılında İspanya'ya gelmişler ve 1492 yılına kadar kalmışlardır. Araplar zamanında İspanya'da büyük mimarlık eserleri meydana getirilmiştir.

Araplar'ın egemenliğine 1492 yılında son verilmesi üzerine, İspanya'da kurulan krallık, parlak devirler yaşamaya başlamış ve İspanya bu zamanlarda Avrupa'nın en güçlü devletlerinden biri olmuştur.

İspanyollar, denizcilik alanında da büyük gelişmeler göstermişler, yeni yeni keşiflerde bulunmuşlar ve dünyanın çeşitli bölgelerinde sömürgeler kurmuşlardır.

Ancak, İspanya'da on yedinci yüzyılda gerileme başlamıştır. Sömürgelerinin çoğunu kaybetmiş, bir ara krallığa son verilerek cumhuriyet ilân edilmiş, sonradan yeniden krallık kurulmuştur. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, küçük bir devlet durumuna gelen İspanya'da da iç kargaşalıklar olmuş, 1931 yılında cumhuriyet ilân edilmiş, 1936 yılında da çıkan bir iç ayaklanma üç yıl devam etmiş, 1939 yılında General Franco, İspanya'da yönetimi eline almıştır. Bugünkü İspanya, General Pranco'nun diktatörlüğü altında yönetilmektedir.