Nedir
İSTİARE « Türkçe ve Dilbilgisi
Bir sözün benzetme amacı güdülerek başka bir söz yerine kullanılması.
İstiare, bir çeşit benzetmedir. Yalnız, “benzetme” ile ayrıldığı noktalar vardır. Benzetmede, benzeyenle kendisine benzetilenin birlikte söylenmesi şarttır. İstiarede ise benzeyen ya da kendisine benzetilenden bir tanesi söylenir, öbürleri söylenmez.
“Yüce dağ başında siyah tül vardır” mısrasında, “siyah tül, kara bulut” anlamında, “Bir med zamanı gökyüzü kurşunla örtülü” mısrasında “kurşun, bulut” anlamında kullanılmıştır.
Yalnız “benzeyeni” söylenip, “kendisine benzetilen” söylenmemek suretiyle kurulan istiarelere “kapalı istiare”; bir konunun, kendisiyle benzeme ilgisi bulunan başka şeylerle anlatılmasına “temsilî istiare" denir.
AĞIRLIK « Fizik
Yatay bir taban üzerine konan bir cismin, o taban üzerine yaptığı basınca ya da bir noktaya asılı bir cismin, o noktaya uyguladığı yer çekimi kuvvetine verilen ad.
Bu bakımdan, ağırlığın yönü, yer çekimi kuvvetinin yönündedir. Bu da, cismin kütlesine ve o yerin ivmesine bağlıdır. İvme, yeryüzünde cismin bulunduğu yere göre değişebildiğine göre, kütlesi sabit olan bir cismin mutlak ağırlığı, küre üzerinde bulunduğu yere göre değişebilir.
ÇENE « Biyoloji
Başımızın ön bölümünde üzerine dişlerin saplı bulunduğu altlı üstlü kemik parçalarına verilen ad. İnsan ve hayvanlarda alt ve üst çene olmak üzere iki ayrı bölümden meydana gelmiştir. Üst çene hareketsizdir, alt çene ise bir tek kemikten meydana gelmiştir ve oynayabilir. Alt çenenin aşağı yukarı doğru hareketi ile de konuşmak ve besinleri çiğnemek imkân elde edilmiş olur.
CENTO (MERKEZ ANTLAŞMA TEŞKİLATI) « Teşkilatlar
Bağdat Paktının yerine kurulan teşkilât. 14 Temmuz 1958 tarihinde, Irak'ta Kral Faysal'ın, Başbakan Nuri Sait Paşanın ve Prens Abdülillah'ın öldürülmesi, krallığın son bulması ile sonuçlanan ayaklanma sonunda Irak, Bağdat Paktından ayrıldığını bildirmiş; bunun üzerine Bağdat Paktının üyeleri olan Türkiye, İngiltere, Pakistan; Irak'ın artık katılmadığı paktın devam ettiğini açıklamışlardır. Fakat, bu kere (Ağustos 1959'da) pakt eski adı olan “Bağdat Paktı” adını değiştirmiş, bunun yerine Merkez Antlaşma Teşkilâtı (Central Treaty Organization) nın kısaltılması olan “CENTO” adını almıştır. Bu teşkilâtın ilk konseyi, Amerika Birleşik Devletlerinin daveti üzerine Ekim 1959'da bu memleketin başşehrinde toplanmıştır.
CENTO, tamamıyla Bağdat Paktının devamı sayılamaz. Çünkü, bu konseyin Washington'daki toplantısında CENTO nun savunma gücünü arttıracak bir Başkumandanlık teşkilâtının kurulmasını İran ile Türkiye'nin karayolları ile birbirine bağlanmasını, İskenderun ve Trabzon limanlarının geliştirilmesini karar altına almış, çeşitli iktisadî ve askerî kararlar alınmıştır.
MALAZGİRT MEYDAN MUHAREBESİ « Tarih
26 Ağustos 1071 de Selçuk Hükümdarı Alpaslan'ın Bizans İmparatoru Romanos Diogenes'e karşı kazandığı meydan muharebesi. Doğu Anadolu'da gelişmekte olan Türk akımlarına son vermek isteyen Bizans İmparatoru Romanos Diogenes, 200.000 kişilik büyük bir ordu ile sefere çıkmış; Alpaslan, bu büyük orduya karşı 55.000 kişilik bir kuvvetle karşı durmak istemiştir. Sonunda iki ordu Malazgirt ovasında karşılaşmışlar, 26 Ağustos 1071 günü başlayan ve akşama kadar devam eden kanlı meydan muharebesi, Selçuk Türklerinin kesin zaferi ile sonuçlanmıştır. Bizans imparatoru Romanos Diogenes de Türklere esir düşmüştür.
Malazgirt Meydan Muharebesi, Anadolu'yu Türk akınlarına açan ve Türklerin yurdu olmasını sağlıyan büyük ve önemli bir meydan muharebesidir.
LİTVANYA « Dünya Coğrafyası
Sovyetler Birliği'ne bağlı cumhuriyetlerden biri. Baltık denizi kıyılarındadır. Kuzeyinde Letonya, doğu ve güneyinde Polonya doğusunda Doğu Prusya ve Baltık denizi vardır. Yüzölçümü 77.900 kilometrekare, nüfusu 2.713.000 dir. Başehri Vilnius'tur.
Göl ve ormanlarla kaplı büyük bir ova halindedir. Bir tarım ülkesidir. Tahıl ve patates yetiştirir. Hayvancılığı, süt ve sütten yapılan maddeleri önemlidir.
XIV. yüzyılda bir Prenslik olmuş 1886 da Polonya’ya bağlanmış 1879.1918 de bağımsızlığını ilân etmiş, fakat İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetler tarafından tekrar işgal edilmiştir.
